Της Ειρήνης Καρκανάκη

Με κάθε επισημότητα και λαμπρότητα πραγματοποιηθήκαν χθες το απόγευμα τα εγκαίνια της ενετικής πύλης Μακάσι, που φιλοξενεί το «Χώρο Ιστορίας και Μνήμης» των αιχμαλώτων στο Μεγάλο Μπλόκο της Κρήτης του 1943, από τον δήμαρχο Ηρακλείου κ. Γιάννη Κουράκη.

Στα εγκαίνια πορεύθηκαν αρκετοί τοπικοί άρχοντες, ανάμεσα τους ο υφυπουργός Εργασίας κ. Βασίλης Κεγκέρογλου, ο βουλευτής ΠΑΣΟΚ κ. Μανώλης Στρατάκης, και ο Γενικός Γραμματέας Περιφερείας Κρήτης κ. Αθανάσιος Καρούτζος, αλλά και αρκετός κόσμος που ήθελε να αποδώσει φόρο τιμής στους αιχμαλώτους.

Το κλίμα που επικρατούσε ήταν αρκετά συγκινητικό, αφού η αποκάλυψη της στοάς είναι σημαντική για όλους τους Ηρακλειώτες.

Μετά το πέρας των εγκαινίων, ακολούθησε συναυλία από τα Μουσικά Σύνολα του Δήμου Ηρακλείου.

Η στοά Μακάσι βρίσκεται κάτω από τον προμαχώνα Μαρτινέγκο (Τάφος Καζαντζάκη) απέναντι από το Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, είναι συνολικού μήκους 110μ. και ένωνε το εσωτερικό της πόλης με το χώρο της ανατολικής χαμηλής πλατείας του προμαχώνα Μαρτινέγκο.

Είναι μία από τις πολλές στρατιωτικές στοές του ενετικού οχυρωματικού περιβόλου που εξυπηρετούσε αποκλειστικά στη διακίνηση των στρατιωτών από το εσωτερικό της πόλης προς τον ανοιχτό χώρο της χαμηλής πλατείας του αντίστοιχου προμαχώνα όπου τοποθετούνταν τα κανόνια που προστάτευαν τον απέναντι προμαχώνα και την αντίστοιχη τάφρο. Η συγκεκριμένη στοά χρησιμοποιήθηκε ως προσωρινός χώρος συγκέντρωσης αιχμαλώτων από τα ναζιστικά στρατεύματα, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και στο Μεγάλο Μπλόκο του 1943.

Ο Δήμος Ηρακλείου μετέτρεψε τη στοά σε χώρο “Ιστορίας και Μνήμης”, τιμώντας έτσι τους αιχμαλώτους αγωνιστές της Αντίστασης.

Ο κ. Κουράκης ανέφερε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του:

”Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης συνθέτει την ταυτότητα ενός λαού όπως η ατομική μνήμη αποτελεί την ταυτότητα ενός προσώπου. Ο χώρος όπου διαδραματίστηκαν ορισμένα γεγονότα αποκτά τη δική του φωνή και βοηθά να ανακαλέσουμε στοιχεία που θα βοηθήσουν να αναπλάσουμε εκείνα που έζησαν σε προηγούμενους χρόνους οι άνθρωποι” και στη συνεχεία προσέθεσε

“Η πόλη μας είναι πλούσια σε ιστορικές μνήμες, πολλές από τις οποίες είναι συνδεδεμένες και με τα Ενετικά Τείχη, που αποτελούν το μεγαλύτερο οχυρωματικό έργο της Μεσογείου και την προστάτευαν όταν βρισκόταν σε κίνδυνο.

Δυστυχώς στα χρόνια του Β Παγκόσμιου Πόλεμου ο χώρος αυτός μετατράπηκε σε μια ανήλια φυλακή από τους κατακτητές ”

Για τη στοά Μακάσι δήλωσε ότι: “Δυστυχώς στα χρόνια του Β Παγκόσμιου Πόλεμου ο χώρος αυτός μετατράπηκε σε μια ανήλια φυλακή από τους κατακτητές.

Χρησιμοποιήθηκε από τους Ναζί για να φυλακιστούν αιχμάλωτοι σε συνθήκες απάνθρωπες που μόνο με τη φαντασία μας μπορούμε να αναπλάσουμε και να νιώσουμε την αγωνία, τον πόνο και την απελπισία των φυλακισμένων που εκεί μέσα περίμεναν μόνο το θάνατο” .

“ Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος μες τους πόλεμους, γιατί είναι μαλακός και διψασμένος σαν το χόρτοʼʼ γράφει ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης.

Η Δημοτική Αρχή Ηρακλείου έθεσε από την αρχή ως στόχο της να μετατρέψει τα Τείχη από έργο πολέμου σε έργο ειρήνης.

Γιατί το αίσθημα της ειρήνης ενισχύεται, όταν ακριβώς συνειδητοποιούμε πόσο ο πόλεμος βασανίζει και εξευτελίζει τον άνθρωπο”, τόνισε ο δήμαρχος Ηρακλείου και συνέχισε:

“Με αυτή τη λογική προχωρήσαμε και προχωράμε στην ανάδειξη του Ενετικού Τείχους και δημιουργούμε εστίες πολιτισμού και αναψυχής, έχοντας μάλιστα προκηρύξει και πανελλήνιο διαγωνισμό για τις χρήσεις του σημαντικού αυτού για την ιστορία της πόλης, μνημείου.

Η ανάδειξη της στοάς Μακάσι σε χώρο μνήμης αποτελεί μέρος του συνολικού μας σχεδίου.

Ήταν για μας οφειλόμενο χρέος τιμής σε όλους εκείνους που με τη δική τους θυσία μας έδωσαν τη δυνατότητα να ζούμε σήμερα ελεύθεροι”.

Τέλος, στην ομιλία του ο κ. Κουράκης υπογράμμισε ότι:

“Είμαστε βέβαιοι ότι και οι σημερινοί επισκέπτες του χώρου, και ιδιαίτερα οι νέοι, θα σταθούν με σεβασμό και ελπίδα μπρος στις αναθηματικές στήλες που, “όρθιες” στη σιωπή του μνημείου, ενισχύουν την πίστη ότι ο άνθρωπος δεν γεννήθηκε για να πολεμά αλλά για να χαίρεται το θαύμα της ζωής.

Για να το επιτύχει όμως αυτό οφείλει να είναι πάντοτε έτοιμος να αγωνιστεί και να πιστεύει σε αξίες και ιδανικά.

Οι κοινωνίες σώζονται και προχωρούν μπροστά όταν υπάρχει αλληλεγγύη και σεβασμός της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Είναι ένα χρέος που δεν πρέπει να το ξεχνάμε ούτε στιγμή”.