Της

Λίλιαν Δαφερμάκη



Στα χέρια της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Κρήτης, παραδόθηκε χθες ο φάκελος με τα τεύχη δημοπράτησης, του μεγάλου έργου της Πύλης Παντοκράτορα, προκειμένου να εγκρίνει την δημοπράτηση του. Η όλη διαδικασία αναμένεται να προχωρήσει ταχύτατα, καθώς πρόκειται για ένα έργο ώριμο και απόλυτα αναγκαίο, αφού αφορά στην αποκατάσταση ενός από τα μεγαλύτερα μνημεία της πόλης, το οποίο εδώ και χρόνια εμφανίζει προβλήματα στατικής επάρκειας που θέτουν σε κίνδυνο και τη δημόσια ασφάλεια. Όπως είναι γνωστό, χρειάστηκε να περάσουν πέντε χρόνια για να υπογραφεί τελικά από τη γραμματεία του υπουργείου Πολιτισμού η απόφαση για την αποκατάσταση του μνημείου το οποίο εμφανίζει κλίση 38 εκ. στην προμετωπίδα του.

Μετά από μια πενταετή δαιδαλώδη διαδρομή στη διάρκεια της οποίας το υπουργείο δεν αναλάμβανε ως όφειλε να πληρώσει για να γίνει η μελέτη αποκατάστασης του μνημείου, (την οποία τελικά κάλυψε ο δήμος από το ταμείο του με 180.000 ευρώ), τελικά αποφάσισε να διασφαλίσει τουλάχιστον το έργο της αποκατάστασης του μνημείου.



Το τεχνικό δελτίο



Όπως περιγράφεται στο τεχνικό δελτίο, προβλέπονται αρχικά, στερεωτικές εργασίες για την στατική αποκατάσταση της εξαιρετικά καταπονημένης Πύλης Παντοκράτορα, μιας από τις σημαντικότερες αστικές πύλες του μνημείου των Ενετικών Τειχών του βενετσιάνικου Χάνδακα. Επίσης περιλαμβάνονται στερεωτικές, αρχιτεκτονικές, ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες που κρίνονται απαραίτητες για την απόδοση της Πύλης στους πολίτες και την αισθητική προβολή του μνημείου στον αστικό ιστό.

Το συνολικό κόστος της παρέμβασης αυτής, φτάνει σύμφωνα με το δήμαρχο Ηρακλείου το ποσό των 2,5 εκ ευρώ. Ο ίδιος σημειώνει ότι για το συγκεκριμένο έργο ο δήμος και οι υπηρεσίες του έχουν δώσει μεγάλη μάχη, αφού πρόκειται για μια από τις πιο μεγάλες παρεμβάσεις της πόλης, που συνδέεται και με τη διάσωση και ανάδειξη του μνημείου, αλλά και με την αισθητική του αναβάθμιση.



Ιστορικό



Η Πύλη του Παντοκράτορα είναι μια από τις πιο μνημειακές που σώζονται. Πάνω σε αυτή βρίσκονται σε τύπο μεταλλείου, η μορφή του Παντοκράτορα και μια επιγραφή γραμμένη στα λατινικά με το όνομα «παντοκράτορας». Πρόκειται για μια πύλη που διαφοροποιείται κατασκευαστικά από όλες τις άλλες, καθώς από την είσοδο της ξεκινούσαν δύο θολοσκεπείς διάδρομοι εσωτερικά. Ο ένας από την αριστερή πλευρά οδηγούσε από την πόλη προς την εξοχή. Αντίστοιχα η δεξιά πλευρά οδηγούσε στη χαμηλή πλατεία του Παντοκράτορα η οποία σήμερα έχει καταληφθεί από το Αρχαιολογικό Μουσείο το οποίο έχει εγκαταστήσει στο εσωτερικό της διάφορα ευρήματα. Η Πύλη χρησιμοποιήθηκε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα και κατά τη διάρκεια τουρκοκρατίας αφού συνέδεε την πόλη με τις δυτικές επαρχίες. Οι βαριές θύρες της πύλης έκλειναν με τη δύση του ηλίου, και όποιος δεν προλάβανε να μπει, περνούσε τη νύχτα του έξω από το Ηράκλειο και περίμενε την ανατολή του ηλίου που άνοιγαν και πάλι. Με την πάροδο των χρόνων την αύξηση του πληθυσμού, και της εμπορευματικής κίνησης που σημειωνόταν στην περιοχή, διαπιστώθηκε ότι η Πύλη δεν μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες διακίνησης των ανθρώπων, και έτσι αποφασίστηκε να διανοιχθεί μια δεύτερη είσοδος από ένα ρήγμα που είχε σημειωθεί στο γειτονικό τμήμα του τείχους, το οποίο τελικά διανοίχθηκε, και έτσι διαμορφώθηκε η είσοδος που μέχρι και σήμερα όλοι γνωρίζουμε ως Χανιόπορτα, η οποία τελικά και αντικατέστησε την παλιά Πύλη.