Πολύτιμο κρίκο στην αλυσίδα της ζωής αποτελούν τα αρπακτικά της Κρήτης που εξαιτίας των ανθρώπινων ενεργειών κινδυνεύουν να χαθούν οριστικά από τον ουρανό μας.

Μετά από τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι επιστήμονες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και οι εθελοντές του Ελληνικού Κέντρου Περίθαλψης Αγρίων Ζώων της Αίγινας, ο πληθυσμός των αρπακτικών στο νησί αρχίζει σιγά- σιγά να αυξάνεται. Δε σημαίνει, όμως, ότι οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες θα πρέπει να επαναπαυτούν αφού, παρά τον πολλαπλασιασμό τους, ο αριθμός των αρπακτικών στην Κρήτη δεν είναι ο ιδανικός.



Ισορροπιστές

«Όταν οι επιστήμονες θέλουν να διαπιστώσουν το βαθμό που ο άνθρωπος έχει επηρεάσει τη φύση και ειδικότερα τη βιοποικιλότητα, κοιτούν τον ουρανό», αναφέρει χαρακτηριστικά στην «Π» ο κ. Δημήτρης Ψαρράς, από την οργάνωση «Φοίνιξ» και συνεργάτης του Κέντρου της Αίγινας. Όπως εξηγεί, τα αρπακτικά θεωρούνται ισορροπιστές της φύσης αφού θρέφονται με πολλά είδη και μάλιστα επιλέγουν τα άρρωστα, με αποτέλεσμα να διατηρούν υγιείς συγκεκριμένους οργανισμούς. Οι ζάρες, τα νυχτοπούλια και τα λαγουδογεράκια χρειάζονται δύο με τρεις χιλιάδες ποντίκια για να ταΐσουν τα μικρά τους και γεννούν μια με δύο φορές το χρόνο. Συνεπώς, απαλλάσσουν τους ανθρώπους από διάφορα τρωκτικά αλλά και φίδια. Ο κ. Ψαρράς προειδοποιεί πως αν κάποιος χρησιμοποιήσει δηλητήριο για να εξοντώσει ένα ποντίκι και εκείνο καταλήξει στο στομάχι του αρπακτικού, τότε θα έχει σώσει από το θάνατο χιλιάδες ποντίκια.



Σημάδια ανάκαμψης

Μετά από πολύχρονη προσπάθεια και την αποφυγή πραγματικών κινδύνων που απείλησαν ολοκληρωτικά τον πληθυσμό τους, τα αρπαχτικά στη Κρήτη παρουσιάζουν σημάδια ανάκαμψης και αύξηση στον πληθυσμό τους. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει ο κ. Ψαρράς, ο γυπαετός παραμένει σταθερός στα επτά ζευγάρια, τα τέσσερα αναπαραγωγικά, τα όρνια από τα 110 ζευγάρια αυξήθηκαν στα 165 περίπου, οι γερακίνες είναι παντού και μια μελέτη του ΜΦΙΚ που τις έδειχνε σε μια πυκνότητα 1,2 ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο πριν χρόνια, φέτος παρουσιάζει ουσιαστική βελτίωση στη πυκνότητα αυτή.

«Αυτή η επιτυχία είναι όλων των Κρητικών γιατί ο καθένας από τον τομέα του βοήθησε απεριόριστα σε αυτή την προσπάθεια», τονίζει ο κ. Ψαρράς. Αρωγοί στάθηκαν οι απλοί πολίτες που με μεγάλη ενεργητικότητα αναφέρουν, περισυλλέγουν και παραδίδουν στους ειδικούς πουλιά που έχουν τραυματιστεί και γενικότερα κινδυνεύουν.

Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι του Ηρακλείου ελαχιστοποίησαν τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων στους ορεινούς όγκους, έριχναν συνέχεια κρέατα για τροφή σε προκαθορισμένους χώρους κατά την κρίσιμη περίοδο της αναπαραγωγής από όπου εξαρτάται η δημιουργία των αναπαραγωγικών ζευγαριών και έγιναν πολλές φορές εθελοντές για τη μεταφορά τους. Επίσης, οι κυνηγητικοί σύλλογοι με τη θηροφυλακή βρέθηκαν σε πρώτη γραμμή αλλά και μεμονωμένοι κυνηγοί βοήθησαν σημαντικά για την περισυλλογή τους και τη μεταφορά τους. Παράλληλα, αντίθετα με παλαιές πρακτικές εδώ και χρόνια τα πυροβολημένα πουλιά, ειδικά στον νομό Ηρακλείου, είναι πλέον σπάνιο φαινόμενο. Στους κάμπους και χωριά η χρήση ποντικοφαρμάκων, που κατέληγε στη διατροφική αλυσίδα των αρπαχτικών, εγκαταλείφτηκε σε μεγάλο βαθμό και αυτό φαίνεται στο νούμερο των δηλητηριασμένων γερακιών, το οποίο μειώθηκε κατά 2/3. Σημαντικό ρόλο παίζει και το προσωπικό των δασαρχείων.

Ο κόσμος έχει ευαισθητοποιηθεί και από τις απελευθερώσεις αρπακτικών που διοργανώνονται στην ενδοχώρα και μετατρέπονται σε μικρές γιορτές, τις οποίες απολαμβάνουν ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά. Οι απελευθερώσεις θα συνεχιστούν στις αρχές του φθινοπώρου, όταν θα ξεκινήσουν και οι βροχοπτώσεις που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των αρπακτικών.

Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία που παρουσιάζει, ο κ. Ψαρράς τονίζει πως τα αρπαχτικά τελούν πάντα υπό εξαφάνιση, είναι πάντα προστατευόμενα, οι κίνδυνοι συνεχίζουν να υπάρχουν, «γιʼ αυτό είναι ευθύνη όλων μας να συνεχίσουμε να δρούμε και να ενημερώνουμε με την ίδια αποφασιστικότητα για τους υπάρχοντες κινδύνους». Περισσότερα από όλα τα αρπακτικά κινδυνεύουν οι γυπαετοί που η Κρήτη αποτελεί ένα από τα ελάχιστα μέρη στον κόσμο, όπου αναπαράγονται στο φυσικό τους περιβάλλον.

«Στις 20 Αυγούστου ξεκινά η νέα κυνηγητική περίοδος, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για τα αρπαχτικά λόγω της ευρείας χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, φυσικά όχι για να δηλητηριαστούν αυτά αλλά για άλλους λόγους. Λόγοι που προέρχονται από την παντελή έλλειψη σοβαρού χωροταξικού σχεδιασμού και προοπτικών ισόρροπης ανάπτυξης, με αποτέλεσμα οι διάφορες δραστηριότητες της υπαίθρου να συγκρούονται μεταξύ τους», τονίζει ο κ. Ψαρράς.