Οι πιο αδύναμοι δεν μπορούν να το καταφέρουν χωρίς τη βοήθειά σας. Πολύ περισσότερο, αν σας νιώθουν απέναντι.
Του Αλέκου Α. Ανδρικάκη
[email protected]
Κύριε Πρόεδρε,
Η Κρήτη της φιλοξενίας σάς υποδέχεται για πρώτη φορά ως πρωθυπουργό της χώρας, όπως έκανε πολλές φορές με τον πατέρα σας. Σας υποδέχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, που δεν επιτρέπει πανηγύρια. Όμως, ούτως ή άλλως, σας καλοδέχεται, τιμώντας και το πρόσωπό σας και το αξίωμά σας.
Οι δύσκολες ώρες που περνά η χώρα, εμείς όλοι, δηλαδή, τα λάθη που έγιναν, η ανάγκη να μετατρέψομε την κρίση σε ευκαιρία, όπως εύστοχα έχετε σημειώσει, μας οδηγούν να γράψομε αυτές τις γραμμές, από τη δημοσιογραφική σκοπιά, αλλά και απʼ το «μάτι» ενός πολίτη που ζει την καθημερινή πραγματικότητα, και που πιθανώς σʼ εσάς δεν την παρουσιάζουν πάντα εκείνοι που θέλουν να εμφανίζονται ευχάριστοι.
Αυτό το τελευταίο διάστημα των 10 μηνών που είστε στη διαχείριση των πραγμάτων της χώρας, ίσως ακόμη κι από την προεκλογική περίοδο, οι Έλληνες νιώθουν ότι ζουν σʼ ένα περιβάλλον που τους προκαλεί θυμό, κατάθλιψη, και σε, πολύ σπάνιες περιπτώσεις, ενοχές. Μόλις τώρα αρχίζομε να συνειδητοποιούμε ότι όλοι μαζί, πολιτικοί και πολίτες –όχι όλοι οι πολιτικοί, όχι όλοι οι πολίτες, αλλά ένας μεγάλος αριθμός τους- συμμετείχαμε σε μια πολύχρονη διαδρομή που έφερε τη χώρα ένα βήμα πριν από τον γκρεμό.
Καταλάβαμε σε ποια μεγάλη περιπέτεια βρέθηκε και βρίσκεται η χώρα. Αλήθεια, όμως, κύριε Πρόεδρε, γιατί δεν μας δώσατε να καταλάβομε, δεν μας ενημερώσατε για την κατάσταση πριν από τις εκλογές; Γιατί δεν μας είπατε την πραγματικότητα, αλλά μας αφήσατε να πιστέψομε ότι θα έχομε μεν ένα δύσκολο δρόμο, αλλά όχι αυτή την τραγωδία που βιώνομε σήμερα; Εσείς μας είπατε το περίφημο ότι «λεφτά υπάρχουν». Κι αυτή η αναφορά μάς γέμισε ελπίδες, ήταν φάρμακο απέναντι στη «μαυρίλα» της ψυχής που μας προκαλούσαν οι κουβέντες του κ. Καραμανλή, που θυμήθηκε ότι η Ελλάδα είχε σοβαρά προβλήματα όταν κουράστηκε να διαμένει στο Μαξίμου ή κατάλαβε ότι ούτως ή άλλως δεν είχε ελπίδα παράτασης στην πρωθυπουργία. Και το χειρότερο για τον προκάτοχό σας είναι ότι ενώ βρισκόταν η χώρα στο χείλος του γκρεμνού, εκείνος που επί 5 χρόνια την έσπρωχνε να κατρακυλήσει, αλλά ποτέ δεν απολογήθηκε, δεν ζήτησε μια συγγνώμη από τον ελληνικό λαό. Κι ακόμα, την ώρα που οι Έλληνες δυστυχούν, εκείνος περνά την πιο χαλαρή περίοδο της ζωής του κάνοντας απεριόριστης διάρκειας διακοπές.
Τέλος όμως με τη ΝΔ και τη διακυβέρνηση Καραμανλή.
Πολλές φορές αναρωτιέμαι πότε είπατε την πραγματικότητα σʼ εμάς τους πολίτες. Όταν προεκλογικά λέγατε ότι λεφτά υπάρχουν ή θα βρεθούν, ή στη συνέχεια που μας είπατε ότι όχι μόνο δεν υπάρχουν λεφτά, αλλά δεν μπορούμε καν να πληρώσομε τις δανειακές μας υποχρεώσεις ή, πολύ χειρότερα, τις συντάξεις; Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι από το βράδυ της 4ης Οκτωβρίου 2009 στέκεστε απέναντι μας με απόλυτη ειλικρίνεια για το πρόβλημα όλων μας. Και αναγνωρίζω, νομίζω μαζί με την πλειοψηφία των Ελλήνων εκείνων που δεν αποτελούν κατʼ ανάγκη το κομματικό σας ακροατήριο, ότι από εκείνη την ώρα έχετε επιδοθεί σʼ ένα πάνω από τις ανθρώπινες δυνάμεις αγώνα για να σωθεί η χώρα. Ακόμη, ότι τα μέτρα που προτείνατε και ψηφίσατε, όσο κι αν είναι σκληρά, όσο κι αν είναι επώδυνα, ήταν τα μόνα που μπορούσαν να υπάρξουν. Αυτή η σκέψη μου ενισχύθηκε από το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμιά άλλη εναλλακτική πρόταση, άλλο πρόγραμμα εξόδου από την κρίση. Η Ν.Δ. φυσικά δεν μπορούσε να έχει άλλη πρόταση, ακόμη και ανεφάρμοστη. Γιατί αν είχε, θα επιχειρούσε να την υλοποιήσει όταν είχε τη διακυβέρνηση. Τότε, όμως, έκανε το κάθε τι για να μας ρίξει πιο βαθειά στον γκρεμνό. Ούτε με έπεισε η αριστερά, δια των δύο κοινοβουλευτικών της δυνάμεων. Από τα νεανικά μου χρόνια έμαθα ότι ο αριστερός είναι υπεύθυνος, παρεμβαίνει και βρίσκει λύσεις, προτείνει και ανατρέπει τα άσχημα. Η καταγγελία είναι ό,τι πιο εύκολο σʼ αυτή τη φάση. Δεν με έπεισε, λοιπόν, η ανεύθυνη και λαϊκίστικη στάση της αριστεράς, ακόμη κι αν μου χάιδευε τʼ αυτιά. Δεν άκουσα την πρότασή της. Ούτε οι Έλληνες. Γιατί αν πραγματικά είχε μια υπεύθυνη πρόταση και στάση, αυτή την ώρα της τραγικής πραγματικότητας για τους πολίτες, είναι βέβαιο ότι τα ποσοστά και των δύο κομμάτων της δεν θα παρέμεναν συνολικά στο 10-12%.
Αναγκαστικά δέχτηκα ότι αυτά τα σκληρά κι επώδυνα μέτρα είναι τα μοναδικά. Και δεν είχα, επίσης, καμιά επιφύλαξη ότι έπρεπε όλοι να πληρώσομε για να μην πέσομε στο κενό. Ο καθένας, όμως, ανάλογα με την οικονομική του δυνατότητα, αλλά και με τη συμμετοχή του στη διαμόρφωση της κατάστασης κρίσης στην οποία βρίσκεται η χώρα. Κι αν το δεύτερο είναι δύσκολο να μετρηθεί με αντικειμενικό τρόπο, το πρώτο σίγουρα προκύπτει.
Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, εδώ αρχίζουν πλέον, επιτρέψτε μου, οι αδικίες. Και δεν έχει καμιά σημασία μια εξήγηση του τύπου «δεν γινόταν διαφορετικά, οι δανειστές μάς θέτουν τους όρους». Οι αδικίες είναι δύο ειδών, και οι δύο κοινωνικές.
Καταρχήν, περιορίσαμε σε δημοσιονομικό πρόβλημα, ή με πιο απλά λόγια, σε οικονομικό ένα κατεξοχήν κοινωνικό ζήτημα.
Τα προβλήματα της χώρας μάς βολεύει να θεωρούμε ότι είναι οικονομικά, ότι έχουν σχέση με το δημοσιονομικό. Πρωτίστως όμως είναι κοινωνικά. Το οικονομικό ή το πολιτικό πρόβλημα είναι φαινόμενα και συνέπειες της κοινωνικής κρίσης. Της αντίληψης που έκανε και κάνει τον πολίτη να νιώθει ότι το σύνολο τού χρωστάει και δεν οφείλει ο ίδιος στην κοινότητα. Και, κατά συνέπεια, ψάχνει να τη «βγάλει» σε βάρος των γύρω και του κράτους. Αυτή την αντίληψη καλλιεργήσαμε όλοι μας, κόμματα και πολιτικοί, συντεχνίες και συνδικαλιστές, μέσα ενημέρωσης και δημοσιογράφοι, συνεταιριστές και αγροτοπατέρες. Κι επειδή μια αντίληψη χρόνων, δεκαετιών, είναι ριζωμένη βαθειά, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει. Γιατί πρέπει νʼ αλλάξει ο τρόπος που ασκείται η πολιτική, η δημοσιογραφία, ο συνδικαλισμός, ο τρόπος που σκέφτονται και δρουν οι πολίτες. Καλύτερα, πρέπει να γίνομε πραγματικοί πολίτες, με το αίσθημα της κοινωνικής αλληλεγγύης, της προσφοράς στο σύνολο, να λειτουργήσομε με όρους δικαίου και αξιοκρατίας. Το εύκολο – ακόμα κι αν είναι τόσο επώδυνο- ήταν να μαζέψομε τα οικονομικά.
Το δεύτερο που σχετίζεται μʼ αυτή την στρεβλή – ηθελημένα ή μη- αντίληψη για την κρίση της χώρας, είναι ότι καθώς θεωρούμε πως όλα είναι οικονομικά, οι λύσεις θα ήταν αυστηρά οικονομικές. Αριθμοί, δηλαδή. Μας λείπουν τόσα, αυτά μπορούμε να κόψομε από τις δαπάνες, αυτά από τους μισθούς, αυτά από τις συντάξεις, αυτά να δανειστούμε. Κι εκεί μας ξέφυγε το όλο θέμα. Στο όνομα της δημοσιονομικής εξυγίανσης μετατρέψαμε τα πάντα σε έσοδα – έξοδα. Ξεχάσαμε ότι πίσω από κάθε αριθμό υπάρχουν ψυχές, άνθρωποι, ανάγκες, προβλήματα επιβίωσης. Αγώνας για το μεροκάματο.
Ξέρω την απάντηση. “Σκληρά και άδικα τα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση, αλλά δεν ήταν η πολιτική της αυτή. Είναι μια πολιτική έκτακτων συνθηκών, που την επέβαλαν τα προβλήματα, οι πολιτικές των προηγούμενων, και, κυρίως, η αναγκαστική εμπλοκή των διεθνών οργανισμών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Είναι οι όροι των δανειστών μας, εμείς έχομε την ανάγκη τους και προκειμένου να μη βουλιάξομε, δεν μπορούμε παρά να δεχτούμε. Ενώ άλλα μέτρα που τώρα παίρνομε, όπως για παράδειγμα στα ταμεία, θα τα παίρναμε έτσι κι αλλιώς και μόνοι μας”.
Όμως, για να μπορέσει η Ελλάδα να ορθοποδήσει, δεν χρειάζεται μόνον οικονομικούς όρους. Δεν αρκεί να μπορεί να πληρώνει τους δανειστές της η χώρα. Δεν φτάνει να μπορεί αξιόπιστα να κάνει παραγγελίες οπλικών συστημάτων. Πριν απʼ όλα αυτά, υπάρχει μια τεράστια προϋπόθεση. Να έχει πολίτες που να έχουν επιβιώσει. Να σώσομε την Ελλάδα, αλλά παράλληλα να επιβιώσουν οι Έλληνες. Να παραμείνουν άνθρωποι με αξιοπρέπεια και φιλότιμο.
Απʼ τα μέτρα προκύπτει μια απίστευτη αδικία που σχετίζεται με το συνταξιούχο, τον άνθρωπο που παίρνει 600-700 ευρώ. Έχει θιγεί το φιλότιμό του. Αυτού που μια ζωή με σκληρή δουλειά και, πολλές φορές, επικίνδυνη, κατάφερνε να παίρνει το μεροκάματο και να μεγαλώσει τα παιδιά του, που δεν ήταν από τους τυχερούς να βρει έτοιμη προγονική περιουσία ή να κάνει λεφτά με άλλους τρόπους. Ή ακόμη, που δε βολεύτηκε σε κάποια «κομματική αγκαλιά» για να απολαύσει τους καρπούς της «προσφοράς» στο κόμμα ή τον κομματάρχη.
Ο συνταξιούχος δεν ανήκει στην ομάδα εκείνων που βούτηξαν το χέρι στο βάζο με το μέλι, εκεί που άγγιξαν πολλοί άλλοι και έφεραν τη χώρα σʼ αυτή τη θέση. Δεν ανήκει σʼ εκείνους που κέρδιζαν μια ζωή στην πλάτη του δημοσίου.
Τώρα νιώθει να θίγεται το φιλότιμο του, να του τσαλαπατούν την αξιοπρέπεια, γιατί τον φτάνουν στα όρια της ανέχειας. Από τα ελάχιστα ψίχουλα που η ελληνική πολιτεία τον ανταμοίβει, του παίρνει τώρα ένα μέρος. Κι εσείς λέτε, η τρόικα το έκανε…
Ξέρετε, δεν στενοχωριέμαι που παίρνετε ένα μέρος των αποδοχών εκείνων που συνωθούνται στις καρέκλες του δημοσίου, ιδιαίτερα εκείνων που εισπράττουν ανά ζεύγος. Ούτε από τους μάχιμους του ιδιωτικού τομέα, όπως είμαι εγώ, από εκείνους που είναι ενεργοί στην παραγωγή. Αυτοί το παλεύουν και θα το παλεύουν. Η χώρα είναι σε μια κρίση, το καταλαβαίνομε, συναισθανόμαστε την ευθύνη (εκτός ίσως από εκείνους τους μόνιμους των συνδικαλιστικών ηγεσιών που έμαθαν ότι πρέπει να πληρώνονται για να φωνάζουν, με την ελπίδα κάποια στιγμή να γίνουν δήμαρχοι ή βουλευτές), έχομε υποχρέωση να βοηθήσομε τη χώρα, φταίμε δεν φταίμε για το πρόβλημα.
Δε νομίζετε όμως ότι υπάρχουν κάποιοι που δεν αντέχουν; Που δεν επιβιώνουν; Που τα ψίχουλα τα οποία εισέπρατταν για εργασία μιας ζωής έγιναν ακόμη λιγότερα και τώρα δεν επαρκούν ούτε για το νοίκι ή τα φάρμακα;
Ζωή με αξιοπρέπεια θα ήθελε ο κάθε συνταξιούχος. Να μπορεί να πάρει το εγγόνι του στο πάρκο και να έχει τη δυνατότητα να του αγοράσει τη σοκολάτα. Γιατί, αν δεν μπορεί, ούτε στο πάρκο θα το πάει.
Ακόμη και τώρα, βάλτε το περίφημο «δίκτυ προστασίας». Γυρίστε με κάποιο τρόπο πίσω σʼ αυτούς τους ανθρώπους, τους αγωνιστές μιας ζωής αυτά τα λίγα που κατείχαν. Χτυπήστε το χέρι στο τραπέζι στο όνομα των παππούδων και των πατεράδων μας. Δεν το αξίζουν; Είπαμε, δεν είναι όλα αριθμοί. Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν ψυχές που δυστυχούν.
Κύριε Πρόεδρε, δεν είναι μόνο οι συνταξιούχοι που αδικούνται, που συνθλίβονται.
- Με τις συζητήσεις για τις συμβάσεις και τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα άνοιξε η όρεξη να γίνουν σαρωτικές, επώδυνες κι επικίνδυνες αλλαγές, που μάλλον δεν θα μας λύσουν ούτε τα δημοσιονομικά, τους αριθμούς δηλαδή. Καταργήσατε, στην ουσία, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, ανοίξατε το δρόμο για απεριόριστες απολύσεις, με ελάχιστο, για τον εργοδότη, κόστος. Ηδη περιώνυμοι επιχειρηματίες της Κρήτης, απʼ αυτούς που προφανώς θα σπεύσουν να σας σφίξουν το χέρι και να φωτογραφηθούν μαζί σας κατά την παραμονή σας στο νησί μας, άρχισαν περικοπές, με μειώσεις των 13ου και 14ου μισθών, μείωση αποδοχών και περιορισμό της ασφάλισης.
-Πιεστήκατε από την τρόικα για να μαζευτούν οι δαπάνες και ξεχάσατε αυτά που μας λέγατε μόλις πρόσφατα. Πού είναι οι πρωτοβουλίες για να «ζεσταθεί» η αγορά; Τα χρήματα που δίνετε μέσω των τραπεζών για τις επιχειρήσεις γιατί αφήνετε τους τραπεζίτες να τα διαχειρίζονται όπως αλλιώς θέλουν εκτός από το να χρηματοδοτούν την επιχειρηματικότητα;
-Άραγε, ο κοινωνικός τομέας, ο βασικός τομέας που εκφράζεται η ανθρωπιά και η αλληλεγγύη ενός κράτους, μιας οργανωμένης πολιτείας, λογίζεται κι αυτός σε αριθμούς; Τα νοσοκομεία θα τα λειτουργούμε με βάση τις εντολές της τρόικας στη βάση των εσόδων – εξόδων, ή στη βάση του πώς θα προσφέρομε καλύτερες υπηρεσίες υγείας στο συνάνθρωπο που τις χρειάζεται; Και τα σχολεία; Με τον ίδιο τρόπο θα «μετρήσομε» την εκπαίδευση, το αύριο της χώρας;
Υπάρχει κι ένα άλλο θέμα. Όλοι εμείς οι πολίτες που βιώνομε τις συνέπειες των προβλημάτων που προκαλέσαμε στη χώρα και την εμπλοκή της στην περιπέτεια της επιτήρησης από τους διεθνείς οργανισμούς, έχομε την αίσθηση ότι στην ουσία δεν είναι δυνατό να υπάρξει μια εθνική, καλή ή κακή, αναπτυξιακή ή όχι, αλλά εθνική πολιτική. Μοιάζουν να κάνουν κουμάντο όχι μόνο οι πολιτικοί παράγοντες αυτών των οργανισμών, αλλά κυρίως οι απεσταλμένοι τους, χρυσοπληρωμένοι υψηλόβαθμοι υπάλληλοι. Μας αγγίζει στο φιλότιμο, μας θίγει την αξιοπρέπεια να βλέπομε αυτούς τους υπαλλήλους να ελέγχουν τους Έλληνες υπουργούς, να τους δίνουν οδηγίες. Να ακούμε και να διαβάζομε ότι οι υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης καταχερίζονται, όπως έλεγε ο μακαρίτης Βαγγέλης Γιαννόπουλος, από τους υπαλλήλους του Δ.Ν.Τ. ή της Ε.Ε. Να μαθαίνομε ότι ο υπουργός Οικονομικών ή ο υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων δίνουν μάχη, διεκδικούν και διατυπώνουν αιτήματα για να σώσουν ό,τι μπορούν από την «τρόικα»…
Τελικά, μια χώρα με οικονομική εξάρτηση δεν μπορεί να έχει ούτε πολιτική, ούτε εθνική ανεξαρτησία… Όμως οι Έλληνες έχουν και φιλότιμο… Και πρέπει να επιβιώσουν κι αυτοί. Γιατί μια χώρα χωρίς ανθρώπους, δεν υπάρχει. Την Ελλάδα δεν την έκαναν κάποτε μεγάλη τα χώματα. Αλλά οι άνθρωποι που τα πατούσαν…
Καλωσορίσατε, Κύριε Πρόεδρε…

