Του Γιάννη Ζωράκη

Στην σύνταξη μιας διακήρυξης για την κρητική διατροφή κατέληξαν μετά από έναν ολόκληρο χρόνο εργασιών πανεπιστημιακοί, ερευνητές του ΤΕΙ Κρήτης και άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών, οι οποίοι είναι και οι πρώτοι που την υπογράφουν.

Η διακήρυξη παρουσιάστηκε χθες, στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, ενώ στόχο έχει την προστασία της κρητικής διατροφής και των διαπιστωμένων ευεργετικών επιδράσεων που αυτή έχει για τον ανθρώπινο οργανισμό από κάθε κακόβουλο που επιθυμεί να την εκμεταλλευτεί.

Ήδη, την διακήρυξη υπογράφουν πολλοί άνθρωποι του πνεύματος ενώ από σήμερα όλοι οι πολίτες που το επιθυμούν, μπορούν να την υπογράψουν ηλεκτρονικά επισκεπτόμενοι τον δικτυακό τόπο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης www.teicrete.gr.

Στο πλαίσιο της χθεσινής παρουσίασης της διακήρυξης ο πρόεδρος του Τ.Ε.Ι. Κρήτης κ. Καπετανάκης επεσήμανε την σπουδαιότητα συνεργασίας πολλών και διαφορετικών φορέων με γνώμονα το κοινό καλό του νησιού.

Ο καθηγητής Ιατρικής κ. Ηλίας Καστανάς από την πλευρά του τόνισε την αναγκαιότητα διαχωρισμού ανάμεσα σε μεσογειακή και κρητική διατροφή, υποστηρίζοντας πως οι διαφοροποιήσεις είναι τεράστιες.

“Ποια σύνδεση μπορεί να υπάρχει ανάμεσα στην ισπανική παέλια και του κρητικούς χοχλιούς” διερωτήθηκε ο καθηγητής, χρησιμοποιώντας ένα ακραίο παράδειγμα ως προς την επιλογή φαγητών για να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό του.

“Η διατροφή απευθύνεται σε υγιείς ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να παραμείνουν υγιείς”, τόνισε ο καθηγητής, υποστηρίζοντας πως ακόμα και την σύγχρονη εποχή που ο τρόπος ζωής έχει υποστεί τρομερές διαφοροποιήσεις, η κρητική διατροφή παραμένει ένα σημαντικό κομμάτι στην ιστορία του νησιού.

“Η διακήρυξη αυτή συντάχθηκε με στόχο να σταματήσει η κακοποίηση και ο βιασμός των λαθεμένων προτύπων που προωθούνται για την διατροφή”, ανέφερε ο καθηγητής.

Ιδιαίτερες αναφορές έγιναν παράλληλα στην χθεσινή παρουσίαση της διακήρυξης σε σχέση με τους ισχυρισμούς της υπουργού κ. Μπατζελή για την μεσογειακή και κρητική διατροφή. Οι υπογράφοντες τη διακύρηξη τόνισαν πως οι διαφορές είναι τεράστιες, ενώ χαρακτήρισαν ατόπημα τον μη διαχωρισμό της κρητικής διατροφής σε σχέση με τα υπόλοιπα είδα. Όπως υποστήριξαν χαρακτηριστικά μάλιστα, οι ιδιαιτερότητες στην πανίδα, αλλά ειδικότερα στην χλωρίδα της Κρήτης είναι τέτοιες, που από μόνες τους επαρκούν για τον διαχωρισμό της κρητικής διατροφής από τις υπόλοιπες.



Κείμενο



Ένα πεντασέλιδο κείμενο αποτελεί την διακήρυξη για την κρητική διατροφή όπου παρουσιάζονται οι θέσεις των ανθρώπων που το συνέταξαν σε σχέση τόσο με τη σπουδαιότητα του συγκεκριμένου είδους διατροφής, όσο και σε σχέση με τις διαφοροποιήσεις του απʼ όλα τα υπόλοιπα είδη διατροφής.

“Κρητική διατροφή δεν είναι ένα περιστασιακό ή εορταστικό φαγητό που παρασκευαζόταν κατά το παρελθόν σε συγκεκριμένες εθιμικές εκδηλώσεις ή σε διάφορες γιορτές στον κύκλο του χρόνου, όπως κάποιες τροφές ζωικής προέλευσης που η συχνή κατανάλωσή τους μπορεί να επιβαρύνει την υγεία” τονίζεται στη διακήρυξη, όπου ακόμα προστίθεται:

“Δεν είναι καν μια ομάδα φαγητών που επιλέγονται μόνο με γαστρονομικά κριτήρια ή που διαμορφώθηκαν κάτω από τις σύγχρονες εμπορικές ανάγκες. Κρητική διατροφή είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα, ένα σύνολο υλικών, εδεσμάτων, εθίμων και συνηθειών, είναι ένα πολιτισμικό αγαθό που ξεκινά από την παραγωγή των προϊόντων και φτάνει μέχρι τον τρόπο παρασκευής και κατανάλωσης της τροφής. Στη βάση αυτού του συστήματος είναι η αξιοποίηση των προϊόντων φυτικής προέλευσης, οι συνδυασμοί τροφών, η ευρηματικότητα, οι ιδιαίτερες γαστρονομικές αρετές με σημαντικότερη την απλότητα, ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της δεινοπαθούσας «κρητικής κουζίνας». Για τους δημιουργούς του διατροφικού μας πολιτισμού, τους απλούς ανθρώπους του νησιού και κυρίως τις αγρότισσες των προηγούμενων δεκαετιών, αρκούσε η στέρεη εμπειρική γνώση που ήταν τρόπος ζωής. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Χρειάζεται μελέτη, γνώση και επιστημονική μέθοδος όχι μόνο για την κατανόηση του διατροφικού συστήματος αλλά και για την πρακτική εφαρμογή του”.

Σε σχέση με το γιατί συντάχθηκε η συγκεκριμένη διακήρυξη, τονίζεται: “Υπογράφομε σήμερα αυτό το κείμενο για να εκφράσομε την έντονη διαμαρτυρία και την πικρία μας για όσα έχουν γίνει, αλλά και την ανησυχία μας για όσα πρόκειται να γίνουν (ή δεν θα γίνουν). Ένας σοβαρός πολιτιστικός και υλικός πόρος, που δεν ανήκει σε κανέναν μεμονωμένα, έχει παραδοθεί αμαχητί στη φθορά και κινδυνεύει να περιπέσει σε παντελή ανυποληψία και ολοκληρωτική απαξίωση”.