Της Λίλιαν Δαφερμάκη
«Φρένο» στην ανεξέλεγκτη κατεδάφιση κτισμάτων στην Παλιά Πόλη βάζει απόφαση του διοικητικού Εφετείου Χανίων, στο πλαίσιο της οποίας αναστάλθηκε η εκτέλεση άδειας κατεδάφισης απαλλοτριωμένου (!) κτίσματος στην εντός των τειχών πόλη βάσει του σχεδίου του ʼ36. Η απόφαση αυτή ( 27/2007) στηρίχθηκε στο αυστηρό προστατευτικό καθεστώς που διέπει το χαρακτηρισμό του Ηρακλείου ως αρχαιολογικού χώρου. Για την ακρίβεια η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι ακίνητο προϋφιστάμενο της κήρυξης απολαμβάνει της απόλυτης απαγόρευσης σε οποιεσδήποτε επεμβάσεις που συνιστούν αλλοίωση του χαρακτήρα και του πολεοδομικού ιστού, ειδικά στα εντός των τειχών ακίνητα. Η απόφαση αυτή έχει ενισχύσει το «οπλοστάσιο» συμπολιτών μας οι οποίοι διαθέτουν κτίσματα στην Παλιά Πόλη που έχουν καταστεί ευάλωτα απέναντι στις μαζικές κατεδαφίσεις, οι οποίες σύντομα αναμένεται να ξεκινήσουν. Είναι γνωστό άλλωστε ότι από τον Σεπτέμβρη ο δήμος Ηρακλείου είναι έτοιμος να προχωρήσει σε ένα νέο γύρο μαζικών κατεδαφίσεων κτισμάτων τα οποία έχουν πρωτόκολλα ετοιμορροπίας. Όπως ξεκαθαρίζουν με δηλώσεις τους στην «Π» κάτοικοι της περιοχής, το πρώτο και το βασικό το οποίο ο δήμος θα πρέπει να σεβαστεί είναι το γεγονός ότι βάσει της απόφασης 6525/7-5-1965 του υπουργού Προεδρίας χαρακτηρίστηκε ο δήμος Ηρακλείου ως οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος και ειδικότερα τουλάχιστον για το εντός των τειχών τμήμα της πόλης του Ηρακλείου. Η απόφαση προβλέπει ότι η κατεδάφιση των υφισταμένων κτισμάτων της Παλιάς Πόλης μπορεί να γίνει μόνο με άδεια που χορηγείται με απόφαση του ίδιου του υπουργού Πολιτισμού, ακόμα και για τις περιπτώσεις που υπάρχουν πρωτόκολλα ετοιμοροπίας. Κάτοικοι της Παλιάς Πόλης με δηλώσεις τους στην «Π» ξεκαθαρίζουν ότι είναι έτοιμοι να δώσουν τη μάχη τους, προκειμένου να εφαρμοστεί ο νόμος, που είναι υπεράνω όλων και κάθε σχεδιασμού ισοπέδωσης της Αγίας Τριάδας και του ιστορικού ιστού του Ηρακλείου. Παράλληλα απευθύνουν κάλεσμα στη δημοτική Αρχή να σεβαστεί την ιστορική αξία της Παλιάς Πόλης και να στηρίξει την προσπάθεια για την ανάπλαση και τον εξωραϊσμό της όπως άλλωστε προβλέπει και η σχετική μελέτη που εδώ και χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως τονίζουν ο δήμος και τα εμπλεκόμενα υπουργεία δεν έχουν δικαίωμα ούτε να αγνοήσουν ούτε και να παρακάμψουν τις κείμενες διατάξεις του νόμου, που διασφαλίζουν τα κτίσματα της Παλιάς Πόλης, και θα πρέπει να σταθούν με σεβασμό απέναντι στην ίδια την ιστορία της πόλης. Ειδικά όπως ξεκαθαρίζουν η απόφαση του διοικητικού Εφετείου δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας. «Επειδή με την 6525/7-5-1965 απόφαση του υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως χαρακτηρίστηκε ο δήμος Ηρακλείου ως οργανωμένος αρχαιολογικός τόπος, ήτοι τόπος έχων ιστορική και αρχαιολογική αξία, λόγω της εν αυτώ υπάρξεως αξιόλογων αρχαιολογικών ευρημάτων και σπουδαίων ιστορικών μνημείων…».
Συνακόλουθο της κηρύξεως αυτής αποτέλεσμα τουλάχιστον για το εντός των τειχών τμήμα της πόλεως του Ηρακλείου, όπως αυτό υφίστατο κατά τον χρόνο δημοσιεύσεως στην Ε.τ. Κ της άνω υπουργικής αποφάσεως και για όσο η κήρυξη αυτή παραμένει σε ισχύ είναι ότι τούτο ετέθη σε αυστηρό προστατευτικό καθεστώς προληπτικού και κατασταλτικού χαρακτήρα μη επιτρέπον αλλοιώσεις της ταυτότητας του διεπόμενου από την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία περί αρχαιοτήτων στο διηνεκές Εξ άλλου και κατά τα άρθρα 14 παρ. 2 του ν. 3028/2002 « για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής μας κληρονομιάς» στους ενεργούς οικισμούς ή σε τμήματα τους που αποτελούν αρχαιολογικούς χώρους απαγορεύονται οι επεμβάσεις που αλλοιώνουν το χαρακτήρα και τον πολεοδομικό ιστό, ή διαταράσσουν τη σχέση μεταξύ κτηρίων και των υπαίθριων χώρων. Επιτρέπεται μετά από άδεια που χορηγείται με απόφαση του υπουργού Πολιτισμού, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη του οικείου γνωμοδοτικού οργάνου η κατεδάφιση υφισταμένων κτισμάτων εφόσον δεν αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του συνόλου, ή χαρακτηριστούν ετοιμόρροπα».
Από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος Κ. Μαμουλάκης στον οποίο έθεσε η «Π» την σχετική δικαστική απόφαση, με δηλώσεις του τόνισε ότι εδώ και μια τριετία ο δήμος εφαρμόζει σχολαστικά το νόμο και ζητά πάντα άδεια για την όποια κατεδάφιση από τις αρμόδιες τοπικές Υπηρεσίες της Αρχαιολογίας που εκπροσωπούν το υπουργείο Πολιτισμού. Επίσης ξεκαθαρίζει ότι στις περιπτώσεις που υπάρχει κατάσταση ετοιμορροπίας λόγοι δημόσιας ασφάλειας επιβάλλουν στο δήμο να μην δείχνει χαλαρά αντανακλαστικά και να παρεμβαίνει προς όφελος της προστασίας των πολιτών.

