Το Μάρτιο του 2009 οι πολιτιστικοί σύλλογοι της Κρήτης άρχισαν να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες για τη σωτηρία και την ανάδειξη των αρχαίων και των ιστορικών ελαιόδεντρων του νησιού, τα οποία πολλές φορές γίνονται ʽθύματαʼ ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως τα δημόσια και τα ιδιωτικά έργα. Πρόκειται για ελαιόδεντρα ηλικίας εκατοντάδων, ακόμα και χιλιάδων ετών, σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα οποία δυστυχώς πολλές φορές καταστρέφονται.
Το ΤΕΙ Κρήτης από την πρώτη στιγμή υποστηρίζει επιστημονικά, σε εθελοντική βάση, την προσπάθεια του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης στο οποίο τώρα μετέχουν 74 πολιτιστικοί και φιλο-περιβαλλοντικοί σύλλογοι από όλο το νησί.
Οι βασικοί άξονες της πρωτοβουλίας είναι:
Σωτηρία των υπερ-αιωνόβιων ελαιόδεντρων. Περιλαμβάνει την ηλεκτρονική αποτύπωση όλων των αρχαίων και των ιστορικών ελαιόδεντρων. Κάθε σύλλογος στην περιοχή του εντοπίζει και καταγράφει σε ειδικό έντυπο του ΤΕΙ τα ελαιόδεντρα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον με βάση τον όγκο τους και τις ιστορίες, θρύλους, παραδόσεις που τα περιβάλλουν. Στη συνέχεια επιστήμονες του ΤΕΙ Κρήτης επισκέπτονται τα ελαιόδενδρα και καταγράφουν με τη χρήση GPS τα πιο ενδιαφέροντα ελαιόδεντρα, για τα οποία επίσης λαμβάνουν στοιχεία βιολογικού και γεωπονικού χαρακτήρα. Η καταγραφή αποτυπώνεται σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων, σε συνδυασμό με την ιστορία των ελαιόδεντρων και τα ιστορικά στοιχεία της ευρύτερης περιοχής. Η ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα αποτελέσει ʽεργαλείοʼ για τη διάσωση των υπερ-αιωνόβιων ελαιόδεντρων καθώς οι αρχές, οι φορείς, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Κρήτης θα γνωρίζουν πού ακριβώς βρίσκονται αυτά τα ελαιόδενδρα για να τα προστατεύουν και να τα επισκέπτονται.
Ανάδειξη υπερ-αιωνόβιων ελαιόδεντρων. Στον άξονα αυτό περιλαμβάνονται δύο δραστηριότητες:
- Η δημιουργία ντοκιμαντέρ για τον αρχαίο ελαιώνα της Κρήτης. Στόχος είναι το ντοκιμαντέρ να έχει ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2011.
- Διεθνής έκθεση εικαστικών έργων με θέμα ʽΟ αρχαίος ελαιώνας της Κρήτης στο βάθος του χρόνουʼ.
Περισσότερα για την πρωτοβουλία σχετικά με τη σωτηρία και την ανάδειξη των αρχαίων και των ιστορικών ελαιόδεντρων και την έκθεση εικαστικών έργων στις ιστοσελίδες του ΤΕΙ Κρήτης, www.teicrete.gr, του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης www.syllogoikritis.gr και στην ομάδα στο facebook με τίτλο: ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΝΗΜΕΙΑΚΩΝ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΩΝ ΚΡΗΤΗΣ, Ancient olive trees of Crete.

