Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
Κάποτε η Ελλάδα και πολύ περισσότερο η Κρήτη ήταν «γη της επαγγελίας» για χιλιάδες μετανάστες από τις Βαλκανικές χώρες. Είτε νόμιμα είτε κυρίως παράνομα «καραβιές» οικονομικών μεταναστών εγκατέλειπαν τις πατρίδες τους και περνούσαν τα ελληνικά σύνορα, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Σήμερα πλέον τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Η οικονομική κρίση που πλήττει τους Έλληνες, έχει επηρεάσει δραματικά τη ζωή εκατοντάδων αλλοδαπών που αναγκάζονται να μαζέψουν τα μπαγκάζια τους και να επιστρέψουν στην πατρίδα τους ή σε άλλες χώρες της Ευρώπης με την προοπτική της εργασίας.
Και πάλι όμως τα πράγματα δεν είναι εύκολα. Πολλοί από αυτούς νιώθουν ότι «ξεριζώνονται» για δεύτερη φορά έχουν ζήσει στη χώρα μας δέκα και δεκαπέντε χρόνια. Η ζωή τους πλέον είναι στην Ελλάδα. Εδώ είναι οι οικογένειες τους, εδώ έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει τα παιδιά τους, εδώ είναι οι φίλοι τους.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του παγκρήτιου συλλόγου Αλβανών, Αστρίτ Γιόλα, στην Κρήτη διαμένουν περισσότεροι από 70.000 ομοεθνείς του, νόμιμοι και παράνομοι. Περίπου 15.000 ζουν μόνο στην πόλη του Ηρακλείου. Τους τελευταίους μήνες αρκετοί είναι εκείνοι που αποφασίζουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους γιατί δεν έχουν να πληρώσουν ούτε το ενοίκιο. «Πρόκειται για οικογενειάρχες που δεν έχουν πια δουλειά και δεν έχουν ούτε να ζήσουν. Πολλοί ήρθαμε εδώ για καλύτερα. Δεν περιμέναμε να γίνουμε πλούσιοι και να βγάλουμε χρυσάφι. Για να βρούμε εργασία. Παρά τα προβλήματα που πάντα υπήρχαν όμως περνούσαμε καλά. Τον τελευταίο καιρό άλλαξαν τα πράγματα για όλους και για τους Έλληνες και για μας. Πρέπει όμως να ξέρετε ότι είναι βαρύ για μας να επιστρέφουμε εκεί απʼ όπου φύγαμε χρόνια πριν».
Ο ίδιος ήρθε στην Ελλάδα 35 ετών. Σήμερα είναι 50. Όπως λέει, είναι πολύ δύσκολο για εκείνον και την οικογένεια του να γυρίσουν στην Αλβανία. «Εκεί έχω μόνο κάποιους συγγενείς. Δε γνωρίζω κανένα. Οι φίλοι μου είναι εδώ. Μην ξεχνάτε επίσης ότι είμαι 50 ετών. Θα είναι πολύ δύσκολο να βρω δουλειά εκεί. Η Αλβανία είναι η πατρίδα μου, όμως αγαπώ την Ελλάδα».
Πολλοί πάντως από αυτούς που αποφασίζουν να γυρίσουν στη χώρα τους, αναγκάζονται να επιστρέψουν και πάλι στην Ελλάδα αφού η κατάσταση στην πατρίδα τους σε σχέση με τα εργασιακά, παραμένει δύσκολη.
Ο κ. Γιόλα αναφέρεται στην περίπτωση του αδερφού του, ο οποίος αναζητούσε διακαώς εργασία. Απογοητεύτηκε και αποφάσισε να γυρίσει στην Αλβανία. «Τρεις ημέρες έμεινε εκεί. Με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι θα γυρίσει πίσω». Επιπλέον οι μετανάστες από την Αλβανία αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα και με τα χαρτιά που απαιτούνται για να εξασφαλίσουν άδεια παραμονής.
«Ξέρετε ότι χρειάζονται 150 ένσημα. Μα με τέτοια κρίση και ανεργία, ποιος μπορεί σήμερα να τα συγκεντρώσει για να μπορέσει να εξασφαλίσει την άδεια παραμονής;»
Ο Kostandin ζει με τη γυναίκα του και τις δύο κόρες του σε χωριό του νομού Ηρακλείου. Και τα δύο του παιδιά, ηλικίας 5 και 3 ετών αντίστοιχα, γεννήθηκαν στην Κρήτη. Ήρθαν οικογενειακώς πριν από επτά χρόνια από το Σαντζάκ. Εδώ βρισκόταν ήδη ο αδερφός του με την οικογένειά του και έτσι είχαν κάποια άκρη όταν εγκαταστάθηκαν. Σήμερα εμφανίζεται απογοητευμένος. Τους τελευταίους επτά μήνες έχει κάνει ελάχιστα μεροκάματα. Από το σπίτι που ενοικίαζε, έφυγε και τους φιλοξενεί προσωρινά ο αδερφός του. «Δεν μπορώ να κάνω άλλο υπομονή. Ψάχνω να φύγω στο εξωτερικό, όμως και ʽκει τα πράγματα είναι δύσκολα. Η γυναίκα μου δεν θέλει να φύγουμε. Της αρέσει η Κρήτη. Όμως νιώθω απελπισία. Πίσω στην Αλβανία δεν μας περιμένει κανείς».
Ανάλογη είναι η κατάσταση που επικρατεί και με τους μετανάστες άλλων Βαλκανικών χωρών, όπως είναι η Βουλγαρία και η Μολδαβία.
Ο Πέτρο είναι ένας 42χρονος Βούλγαρος που ήρθε από το Καζανλάκ στην Κρήτη πριν από πέντε χρόνια. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα έκανε μεροκάματα σε αγροτικές δουλειές. Το χειμώνα στις ελιές, το καλοκαίρι στʼ αμπέλια. Η οικογένεια του μένει στη Βουλγαρία. Έχει τρία ανήλικα παιδιά, δύο γιους και μία κόρη. Τους τελευταίους μήνες, όπως λέει, τα χρήματα που κερδίζει, τον φθάνουν μόνο για την επιβίωση του. Χρήματα στην οικογένεια του δεν έχει να στείλει. Με πολύ κόπο θα καταφέρει να συγκεντρώσει 20-30 ευρώ για να τα στείλει. «Κάναμε όνειρα να έρθουν όλοι εδώ και να ζήσουμε μαζί. Έχουν έρθει στην Κρήτη τρεις φορές και τους άρεσε πολύ. Πλέον δεν υπάρχει καμία προοπτική. Φοβάμαι ότι θα φύγω και εγώ. Όμως στη Βουλγαρία υπάρχει πείνα. Δεν μπορώ να γυρίσω πίσω. Μέσω γνωστών και συγγενών που ζουν στη Γερμανία προσπαθώ να βρω δουλειά. Μου λένε να περιμένω όμως».
