Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Τον «γόρδιο δεσμό» για την ένταξη εκατοντάδων στρεμμάτων γης στο Σχέδιο Πόλης, «έκοψε» το δημοτικό συμβούλιο με την απόφαση έγκρισης της οριοθέτησης των ρεμάτων, που έχει μπλοκάρει εδώ και μια 8ετία, με αποτέλεσμα τεράστιες εκτάσεις της πόλης να βρίσκονται σε μια κατάσταση ομηρείας.

Η απόφαση του Σώματος, παράλληλα ανοίγει το δρόμο, και για την κατασκευή σημαντικών αντιπλημμυρικών έργων, που είναι απολύτως αναγκαία για τη δημόσια ασφάλεια.

Το άθροισμα της έκτασης που απελευθερώνεται προκειμένου να ενταχθεί στο Σχέδιο Πόλης εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 5 χιλ. στρέμματα, σʼ ένα σημαντικό τμήμα των οποίων κυριολεκτικά στο «παρά πέντε» μπλόκαρε η πολεοδόμηση.

Όλα ξεκίνησαν το 2002, όταν άλλαξε ο νόμος 3010 βάσει του οποίου κανένα Σχέδιο Πόλης δεν μπορεί να προχωρήσει, εάν δεν προηγηθεί η οριοθέτηση των ρεμάτων που υπάρχουν στη συγκεκριμένη γεωγραφική ενότητα που καλύπτει.

Έτσι ενώ είχε ωριμάσει σημαντικά το Σχέδιο Πόλης στην περιοχή ΤΕΙ Εσταυρωμένος, που είναι μια ζώνη με εξαιρετικά μεγάλη οικιστική δραστηριότητα και ενδιαφέρον όλα σταμάτησαν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Την ίδια μοίρα είχαν και άλλες πολεοδομικές ενότητες, στις οποίες το Σχέδιο Πόλης «πάγωσε», αφού δεν μπορούσε να γίνει καμία διαδικασία χωρίς την ολοκλήρωση της οριοθέτησης των ρεμάτων.

Από την πλευρά της δημοτικής Αρχής, εκφράζεται η απόλυτη ικανοποίηση για την ολοκλήρωση της σημαντικής διαδικασίας της οριοθέτησης των ρεμάτων που επηρεάζει όχι μόνο την επέκταση των σχεδίων πόλης αλλά και την δημόσια ασφάλεια, λόγω των φραγμάτων ανάσχεσης που θα πρέπει να κατασκευαστούν.

Σύμφωνα με το δήμαρχο Ηρακλείου, είναι σημαντικό το γεγονός ότι το μεγάλο αυτό έργο ολοκληρώθηκε με ιδίους πόρους του δήμου Ηρακλείου, και αποκαταστάθηκε ένα τεράστιο πολεοδομικό θέμα που παρέμενε σʼ εκκρεμότητα εδώ και τόσα χρόνια. Ο ίδιος σημειώνει με νόημα ότι τώρα πλέον γυρνάμε σελίδα στην κρίσιμη υπόθεση της προώθησης των Σχεδίων Πόλης, προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες τελικής έγκρισης και εφαρμογής τους, γεγονός που θα αλλάξει δραστικά την πραγματικότητα σε πολλές περιοχές της πόλης, που είναι ραγδαία οικιστικά αναπτυσσόμενες.



Οι περιοχές που μπαίνουν στο Σχέδιο

Μετά από μια δαιδαλώδη διαδρομή, ομαλοποιείται η προώθηση του Σχεδίου Πόλης στην περιοχή ΤΕΙ – Εσταυρωμένος, που χονδρικά καλύπτει μια έκταση 1.400 στρεμμάτων. Για την ακρίβεια στη συγκεκριμένη περιοχή, οριοθετείται το ρέμα του ποταμού Ξηροπόταμου, από τη θάλασσα και σε ένα βάθος 5 χιλ. τονίζει ο προϊστάμενος της Πολεοδομίας Μ.Στρατάκης. Ωστόσο σημειώνει ότι βασική προϋπόθεση, για να προχωρήσει το Σχέδιο Πόλης είναι να προηγηθεί το φράγμα ανάσχεσης του ποταμού, το οποίο θα πρέπει να κατασκευαστεί σε περιοχή των Δαφνών. Το συγκεκριμένο έργο, βρίσκεται σε φάση ορισμού της τιμής μονάδας για την απαλλοτρίωση της έκτασης που θα πρέπει να προχωρήσει σε συνεργασία με την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου.

Η δημιουργία του φράγματος, που θα πρέπει άμεσα να κατασκευαστεί, αναμένεται να ανασχέσει σημαντικά την ποσότητα του νερού του Ξηροπόταμου, προκειμένου να μειωθεί και ο όγκος του νερού που εκβάλλει προς τη θάλασσα.

Αντίστοιχα σημαντική περιοχή που απελευθερώνεται είναι αυτή που εκτείνεται γύρω από το ρέμα του Μαραθίτη. Ξεκινά από την περιοχή της Χρυσαβαλάντου, περνά από την περιοχή Κορώνη Μαγαρά, τη Θέρισο και τα Δειλινά και εκβάλλει στο Γιόφυρο. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η οριοθέτηση του ρέματος, επιδρά στο υφιστάμενο Σχέδιο Πόλης και μάλιστα στο τμήμα Κορώνη, Θέρισσος Δειλινά, για το οποίο ο δήμος Ηρακλείου, έχει δρομολογήσει την αναθεώρησή του, κρίνοντάς το ως τουλάχιστον ανεδαφικό, αφού πρακτικά οικοπεδοποιούσε εκτάσεις στην κοίτη του ρέματος.

Θα πρέπει όμως να σημειώσουμε και το ότι η οριοθέτηση του ρέματος στο Μαραθίτη, επηρεάζει και την υπό ανάθεση πολεοδομική μελέτη στην περιοχή της Αμφιθέας και στη Χρυσοβαλάντου, που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Τέλος προχωρεί το Σχέδιο Πόλης σε μια άλλη σημαντική οικιστική ενότητα, μετά την οριοθέτηση του ρέματος του Κατσαμπά, η οποία επιδρά στην πολεοδομική μελέτη που έχει ανατεθεί και καλύπτει τις Πατέλλες και τον Κατσαμπά, όπως επίσης και την πολεοδομική μελέτη που εκπονείται νότια του εθνικού δρόμου στην περιοχή Μέσα Κατσαμπά.



Οι κόκκινες ζώνες

Η κατά τα άλλα τυπικά γραφειοκρατική και εξαιρετικά χρονοβόρα διαδικασία για την οριοθέτηση των ρεμάτων, που προχώρησε με δραματικά αργούς ρυθμούς αν λάβει κανείς υπόψη του ότι ανατέθηκε τέσσερα χρόνια μετά την νομοθετική αλλαγή του ν. 3010 και ολοκληρώθηκε τρία χρόνια μετά, έχει σημαντική ωφέλεια για την πόλη. Πρόκειται για ένα έργο το οποίο προστατεύει δεκάδες ιδιοκτησίες που γειτνιάζουν με την περιοχή των ρεμάτων, και είναι ευάλωτες σε μια πιθανή ισχυρή νεροποντή. Ωστόσο το μεγάλο ερώτημα είναι, τι γίνεται στις «κόκκινες ζώνες» των ρεμάτων, και συγκεκριμένα εκεί που έχουν χτιστεί σπίτια στις κοίτες των ποταμών, ή ασφυκτικά κοντά σε αυτές. Όπως έχει γράψει η «Π» εκτιμάται ότι περισσότερα από 2.000 σπίτια έχουν χτιστεί πάνω στις ζώνες των ρεμάτων, με αποτέλεσμα, να είναι εκτεθειμένα σε κίνδυνο, σε περίπτωση εκδήλωσης μιας πολύ ισχυρής νεροποντής, που μπορεί να προκαλέσει ακραία πλημμυρικά φαινόμενα. Το εύλογο ερώτημα που ανακύπτει είναι, τι προτείνει η μελέτη για τις περιπτώσεις αυτές, και ποιες είναι οι λύσεις που θα πρέπει να δρομολογηθούν.

Ο αντιδήμαρχος Κ.Μαμουλάκης, ο οποίος είχε «πάρει πάνω του» την ολοκλήρωση της κρίσιμης υπόθεσης της οριοθέτησης των ρεμάτων, απαντά ευθέως, ότι δεν τίθεται ζήτημα κατεδαφίσεων. Όπως ο ίδιος σημειώνει, υπάρχουν πρακτικά τεχνικές λύσεις οι οποίες θα μπορούν να αξιοποιηθούν για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας, τις οποίες ο δήμος οφείλει να ακολουθήσει, προκειμένου να αποκαταστήσει τα προβλήματα που υπάρχουν στις περιοχές αυτές. Σύμφωνα με τον ίδιο είτε με τη διαδικασία της εκβάθυνσης των ποταμών, είτε με το να υπερυψωθούν τα πρανή των ρεμάτων, ή με τη δημιουργία πλακοσκεπών αγωγών, ο δήμος οφείλει να παρέμβει εγκαίρως παντού, προκειμένου να περιφρουρήσει τη δημόσια ασφάλεια, με την ανάθεση ειδικών μελετών προστασίας στις «κόκκινες ζώνες» των ρεμάτων, που θα προστατεύσουν τις ανθρώπινες ζωές.