Τα πιο δημοφιλή κοινοτικά προγράμματα ανάπτυξης της υπαίθρου, το Leader και τα ΟΠΑΑΧ προγραμματίζεται να «ανοίξουν» εντός διμήνου, μέσω της Αναπτυξιακής Ηρακλείου και των υπόλοιπων αναπτυξιακών εταιρειών της χώρας, που θα «υποδεχθούν» τις επενδυτικές προτάσεις των ενδιαφερόμενων. Είναι προτάσεις για σειρά δραστηριοτήτων όπως ο αγροτουρισμός και η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων όπου δίδεται η μεγαλύτερη βαρύτητα, η δικτύωση μεταξύ των μονάδων αγροτουρισμού και των οινοποιείων καθώς και η ανάπτυξη πολιτιστικών δραστηριοτήτων.
Πιο συγκεκριμένα η Αναπτυξιακή Ηρακλείου προγραμματίζει να προκηρύξει τα Ολοκληρωμένα Προγράμματα Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου (ΟΠΑΑΧ) μέχρι το τέλος του Ιουνίου. Η προκήρυξη για το Leader προγραμματίζεται να δοθεί στη δημοσιότητα μέσα στον Ιούλιο. Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να καταθέτουν τους φακέλους υποψηφιότητας μέσα σε τουλάχιστον 52 ημέρες από την ημερομηνία προκήρυξης των προγραμμάτων.
Κάθε περιοχή του νομού ανήκει είτε στα ΟΠΑΑΧ είτε στο Leader. Υπάρχουν όμως και περιοχές, όπως οι ορεινές γύρω από τον Ψηλορείτη που ανήκουν και στα δύο προγράμματα, στο ένα μέσω της Αναπτυξιακής Ηρακλείου και στο άλλο μέσω του ΑΚΟΜΜ. Αξίζει να σημειωθεί ότι θα «τρέξει» και το πρόγραμμα «Κρήτη Πράσινη Ανάπτυξη». Έτσι, ορισμένες περιοχές ανήκουν παράλληλα και σε αυτό. Δηλαδή υπάρχουν περιοχές που ανήκουν σε ένα πρόγραμμα (Leader ή ΟΠΑΑΧ) και στα δύο ή ακόμα και στα τρία (Leader, ΟΠΑΑΧ, Κρήτη Πράσινη Ανάπτυξη).
Το ποσοστό των επιδοτήσεων είναι 50% για τα ιδιωτικά έργα και 100% για τα δημοτικά.
Leader –Άξονας 4
Η κοινοτική πρωτοβουλία Leader, το πιο δημοφιλές αναπτυξιακό πρόγραμμα της ελληνικής υπαίθρου, θα προκηρυχθεί φέτος για τέταρτη χρονιά, μέσω της Δ΄ Προγραμματικής Περιόδου (ΔΚΠΣ) και του επιχειρησιακού προγράμματος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που έχει τίτλο «Αλέξανδρος Μπαλτατζής». Πρόκειται για τον λεγόμενο «Άξονα 4».
Η προκήρυξη του προγράμματος προγραμματίζεται για τον Ιούλιο. Με λίγα λόγια η Αναπτυξιακή Ηρακλείου θα ανακοινώσει τις προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα και τις προθεσμίες κατάθεσης των φακέλων υποψηφιότητας μέσα στον ερχόμενο μήνα. Συνήθως οι προθεσμίες λήγουν σε τουλάχιστον 52 ημέρες από την ημερομηνία δημοσίευσης. Οι υποψήφιοι επενδυτές καταθέτουν τις μελέτες τους στην Αναπτυξιακή Ηρακλείου (Αρχάνες) ή τις υπόλοιπες Αναπτυξιακές Εταιρείες της Κρήτης. Η εξέταση των φακέλων υποψηφιότητας γίνεται από τα στελέχη της Αναπτυξιακής. Έτσι, συνήθως, τα αποτελέσματα στο Leader γίνονται πιο γρήγορα γνωστά.
Το σύνολο των πιστώσεων που θα δοθούν σε επίπεδο χώρας μέσω του Leader φθάνουν τα 294.697.261 ευρώ, σύμφωνα με χθεσινή και παλαιότερες ανακοινώσεις του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Από αυτά τα χρήματα τα 70.127.261 ευρώ θα προέλθουν από τον κρατικό προϋπολογισμό (εθνική συμμετοχή) και τα 224.570.000 ευρώ από την Ε.Ε.
Τα ποσά που θα διαχειριστούν οι Αναπτυξιακές Εταιρείες της Κρήτης είναι:
-ΑΚΟΜΜ - ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ 6.750.000 ευρώ
-ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΥΤ.ΚΡΗΤΗΣ-ΟΑΔΥΚ 6.300.000 ευρώ
-ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 7.300.000 ευρώ
-ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 5.100.000
Μέσω του Leader θα προκηρυχθούν δημοτικά και ιδιωτικά έργα.
Που θα πάνε τα ποσά του Leader
Οι δράσεις στις οποίες θα διαθέσει την κοινοτική επιδότηση των 7.300.000 ευρώ η Αναπτυξιακή Ηρακλείου είναι:
-Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων 900.000 ευρώ
-Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί μικρής δυναμικότητας υποδομών διανυκτέρευσης 450.000 ευρώ
-Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί μονάδων οικοτεχνίας, χειροτεχνίας, παραγωγής ειδών παραδοσιακής τέχνης, βιοτεχνικών μονάδων 150.000 ευρώ
-Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί επιχειρήσεων παραγωγής ειδών διατροφής μετά την α' μεταποίηση 150.000 ευρώ
-Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί βιοτεχνικών μονάδων 700.000 ευρώ
-Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί επιχειρήσεων παραγωγής ειδών διατροφής μετά την α' μεταποίηση 400.000 ευρώ
Δικτύωση ομοειδών ή συμπληρωματικών επιχειρήσεων 100.000 ευρώ
-Ίδρυση και εκσυγχρονισμός τοπικών κέντρων τουριστικής πληροφόρησης (γραφεία- περίπτερα ενημέρωσης και πληροφόρησης) 300.000 ευρώ
-Προβολή και προώθηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των περιοχών 52.500,00
-Ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμός μικρής δυναμικότητας υποδομές διανυκτέρευσης 800.000 ευρώ
-Ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμός, επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τουρισμού της υπαίθρου (π.χ. γραφεία αγροτικού τουρισμού, εναλλακτικές μορφές τουρισμού, ειδικές μορφές τουρισμού, χώροι αθλοπαιδιών, χώροι γευσιγνωσίας).350.000 ευρώ
-Κέντρα φροντίδας παιδιών προσχολικής ηλικίας, δημοτικές βιβλιοθήκες, ωδεία, χώροι άσκησης πολιτιστικών δραστηριοτήτων 250.000 ευρώ
-Ενίσχυση πολιτιστικών εκδηλώσεων ανάδειξης και διατήρησης της τοπικής κληρονομιάς - στήριξη πολιτιστικών φορέων για μικρής κλίμακας υποδομή, προμήθεια εξοπλισμού, μουσικών οργάνων, στολών κ.λ.π 112.500 ευρώ
-Βελτίωση και ανάπλαση κοινόχρηστων χώρων στα χωριά 600.000 ευρώ
-Διατήρηση, αποκατάσταση και αναβάθμιση περιοχών, όπως βελτίωση - σήμανση μονοπατιών, φυτοτεχνικές εργασίες, τεχνικά έργα μικρής κλίμακας για την προστασία του εδάφους, διαμόρφωση θέσεων θέας, καθώς και δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. 300.000 ευρώ
-Παρεμβάσεις σε υφιστάμενα κτίρια για τη μετατροπή τους σε μουσεία - συλλογές - εκθετήρια που σχετίζονται με τη λαογραφική / αγροτική / πολιτιστική κληρονομιά 300.000 ευρώ
-Διατοπική συνεργασία "Νήσων Περίπλους" 130.000 ευρώ
-Διακρατική συνεργασία: «Γαστρονομικές Περιπλανήσεις: o πολιτισμός των γεύσεων» 70.000 ευρώ
-Δαπάνες Λειτουργίας της Αναπτυξιακής Ηρακλείου ως Ομάδα Τοπικής Δράσης 1.125.800 ευρώ
Απόκτηση δεξιοτήτων και εμψύχωση 59.200 ευρώ
Σύνολο 7.300.000 ευρώ
ΟΠΑΑΧ – Άξονας 3
Τα Ολοκληρωμένα Προγράμματα Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου (ΟΠΑΑΧ –Άξονας 3) αναμένεται να προκηρυχθούν μέχρι το τέλος του Ιουνίου και η προθεσμία θα διαρκέσει τουλάχιστον 52 ημέρες. Επιδοτούν τις ίδιες δράσεις με αυτές του Leader. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέτουν τους φακέλους υποψηφιότητας στην Αναπτυξιακή Ηρακλείου (Αρχάνες) και τις υπόλοιπες αναπτυξιακές εταιρείες που λειτουργούν ως Ομάδες Τοπικής Δράσης (Ο.Τ.Δ).
Οι εγκρίσεις όμως δίδονται από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και όχι από την Αναπτυξιακή. Έτσι, στις προηγούμενες προκηρύξεις οι εγκρίσεις είχαν καθυστερήσει σε σύγκριση με το Leader.
Μέσω των ΟΠΑΑΧ θα προκηρυχθούν μόνο ιδιωτικά έργα με επιδότηση 50%. Τα δημοτικά έργα έχουν προκηρυχθεί.
Το σύνολο των επιδοτήσεων (δημόσια δαπάνη) σε επίπεδο χώρας φθάνουν για τα ΟΠΑΑΧ τα ? 787.628.854 ευρώ. Οι πιστώσεις δηλαδή είναι υπερδιπλάσιες από αυτές του Leader. Από το σύνολο της δημόσια δαπάνης τα 212.891.850 ευρώ θα προέλθουν από τον κρατικό προϋπολογισμό (εθνική συμμετοχή) και τα 574.737.004 ευρώ από κοινοτική.
Δεν έχει γίνει επιμερισμός των πιστώσεων σε κάθε αναπτυξιακή εταιρεία, όπως έγινε με το Leader.
Τι επιδοτείται
Σύμφωνα με παλαιότερες αλλά και τη χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης οι δράσεις που επιδοτούνται είναι:
- « Διαφοροποίηση προς μη γεωργικές δραστηριότητες» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις ιδιωτικού χαρακτήρα. Προβλέπεται η ενίσχυση επενδύσεων που υλοποιούνται από φυσικά πρόσωπα που ασκούν δραστηριότητα σε γεωργική εκμετάλλευση κατά κύρια ή μερική απασχόληση και που διαφοροποιούν τις δραστηριότητες της γεωργικής εκμετάλλευσής τους, με την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων που δεν σχετίζονται με τη γεωργία (αγροτικός τουρισμός, βιοτεχνία κ.λ.π.) Συγκεκριμένα, ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί μικρής δυναμικότητας υποδομών διανυκτέρευσης., χώρων εστίασης και αναψυχής, επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τουρισμού της υπαίθρου (εναλλακτικές μορφές τουρισμού, ειδικές μορφές τουρισμού, χώροι αθλοπαιδιών, χώροι γευσιγνωσίας), μονάδων οικοτεχνίας, χειροτεχνίας, παραγωγής ειδών παραδοσιακής τέχνης, βιοτεχνικών μονάδων κλπ.
- « Στήριξη της δημιουργίας και ανάπτυξης πολύ μικρών επιχειρήσεων» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις ιδιωτικού χαρακτήρα. Επιδοτείται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις ιδρύσεις, επεκτάσεις και εκσυγχρονισμοί βιοτεχνικών μονάδων, επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών, βιοτεχνιών ειδών διατροφής μετά την α΄ μεταποίηση, δικτύωση ομοειδών ή συμπληρωματικών επιχειρήσεων όλων των κλάδων της τοπικής οικονομίας.
- « Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα. Προβλέπεται η ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων τα οποία αφορούν στη βελτίωση και οργάνωση του τουριστικού προϊόντος, την ενίσχυση της απασχόλησης, την αύξηση της επισκεψιμότητας των περιοχών παρέμβασης, την συμβολή στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, την προβολή-προώθηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των περιοχών.
- « Βασικές υπηρεσίες για την οικονομία και τον αγροτικό πληθυσμό» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα. Εντάσσεται η ενίσχυση πολιτιστικών εκδηλώσεων και εκδηλώσεων ανάδειξης και διατήρησης της τοπικής κληρονομιάς – στήριξη πολιτιστικών φορέων για μικρής κλίμακας υποδομή, προμήθεια εξοπλισμού, μουσικών οργάνων, στολών. Αφορά στην ενίσχυση τοπικών εκδηλώσεων που σχετίζονται με την διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε περιοχής καθώς και με την γεωργική παραγωγή και τα τοπικά προϊόντα.
Οι ενισχυόμενες εκδηλώσεις θα πρέπει να έχουν καταγραφεί ως σημαντικές, να απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό και να έχουν περιοδικό και επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα τουλάχιστον την τελευταία τριετία.
-«Ανακαίνιση και ανάπτυξη των χωριών» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα. Το μέτρο αφορά - υπό προϋποθέσεις - παρεμβάσεις αποκατάστασης εξωτερικών όψεων κτισμάτων και δεν εφαρμόζεται σε χαρακτηρισμένους παραδοσιακούς οικισμούς.
-«Διατήρηση και αναβάθμιση της αγροτικής κληρονομιάς» που περιλαμβάνει παρεμβάσεις δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα. Προβλέπονται παρεμβάσεις για τη προστασία και ανάδειξη περιοχών φυσικού κάλλους, καθώς και των παραδοσιακών στοιχείων της πολιτιστικής κληρονομιάς της υπαίθρου.
