Του Θάνου Περβολαράκη

Η ταινία «εξπρές του μεσονυκτίου» η αληθινή δηλαδή ιστορία ενός Αμερικανού φοιτητή σε τουρκική φυλακή που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο φαντάζει … κωμωδία στα μάτια των ακτιβιστών που συμμετείχαν στο στολίσκο της ελευθερίας και φυλακίστηκαν σε φυλακές του Ισραήλ. Τα όσα έζησαν οι άνθρωποι που συμμετείχαν στην αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στους Παλαιστίνιους δεν μπορούν να περιγραφούν με λόγια.

Οι σκηνές με τους κομάντο να τους σημαδεύουν με τα όπλα, να τους κάνουν ηλεκτροσόκ και να τους πυροβολούν εν ψυχρώ θα μείνουν χαραγμένες για πάντα στη μνήμη τους. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια τους καταπατήθηκε από τους σκληροτράχηλους στρατιωτικούς ενώ η αξία της ανθρώπινης ζωής δεν είχε καμία σημασία για τους κουκουλοφόρους άνδρες των ειδικών δυνάμεων του Ισραήλ.

Η ανθρωπιστική αυτή αποστολή βάφτηκε με αίμα αθώων ανθρώπων. Ξυλοδαρμοί, βασανιστήρια, απειλές και εκφοβισμοί αποτέλεσαν τα «όπλα» της Ισραηλινής κυβέρνησης για να κάμψει τον ηρωισμό αυτών των ανθρώπων οι οποίοι όμως έδειξαν πρωτοφανές σθένος και αντιστάθηκαν.

Τις εφιαλτικές εμπειρίες που έζησε και το αξέχαστο ταξίδι προς την ελευθερία μεταφέρει μιλώντας στην «Π» ο Ηρακλειώτης Πολυάνθης Συγγελάκης στέλεχος της ΔΕΗ ο οποίος όπως και πολλοί άλλοι απειλήθηκε από τους πάνοπλους κομάντο και φυλακίστηκε στα ισραηλινά μπουντρούμια.

Ο κ. Συγγελάκης πήρε μέρος εθελοντικά στην αποστολή της ανθρωπιστικής βοήθειας για τους Παλαιστίνιους. Το πλοίο του «Ελεύθερη Μεσόγειος» ξεκίνησε από τον Πειραιά με προορισμό τη Γάζα. Στο πλοίο οι περισσότεροι ήταν Έλληνες και οι υπόλοιποι Σουηδοί. Εκτός από τον κ. Συγγελάκη επέβαινε ένας ακόμη Κρητικός στο «Ελεύθερη Μεσόγειος» . Ο καπετάνιος Ζ. Στυλιανάκης από τον Άγιο Νικόλαο.

Η νηοπομπή μετά τα πολλά προβλήματα που της δημιούργησε η κυπριακή κυβέρνηση που δεν της επέτρεπε να δέσει σε κάποιο ελεύθερο λιμάνι του νησιού για ανεφοδιασμό συνέχισε κανονικά το ταξίδι της.

Στην πορεία κι ενώ κανείς δεν φανταζόταν τις εφιαλτικές στιγμές που θα ακολουθούσαν οι ακτιβιστές πληροφορήθηκαν για μία ισραηλινή άσκηση που γινόταν στα διεθνή ύδατα και αποφάσισαν να αλλάξουν πορεία προκειμένου να μην βρεθούν στο πεδίο της στρατιωτικής αυτής άσκησης.

Τα πρώτα προειδοποιητικά μηνύματα ήρθαν Κυριακή βράδυ μέσω ασυρμάτου όταν οι ισραηλινοί ζητούσαν να μάθουν την ταυτότητα του κάθε πλοίου και τον προορισμό του. «Σε κάποιες από αυτές τις συνομιλίες απαντούσαμε και σε κάποιες άλλες όχι» λέει ο κ. Συγγελάκης.

Ο εφιάλτης τους ξεκίνησε λίγες ώρες μετά ενώ τα πλοία βρίσκονταν στα διεθνή ύδατα και σε απόσταση 80 ναυτικών μιλίων από τις ακτές του Ισραήλ.

Το τουρκικό πλοίο με τους Τούρκους ακτιβιστές που προπορευόταν ήταν το πρώτο στο οποίο ζήτησαν να σταματήσει για να μπορέσουν να επιβιβαστούν σε αυτό οι κομάντο προκειμένου να το οδηγήσουν στο λιμάνι του Ασούτ. Αυτό όμως συνέχισε την πορεία του και ο καπετάνιος του μέσω ασυρμάτου ανέφερε πως είναι παράνομο αυτό που τους ζητείται καθώς βρίσκεται σε διεθνή ύδατα.

«Ήμασταν σε πολύ κοντινή απόσταση. Κάποια γεγονότα, όπως τους πυροβολισμούς τους άκουσα και τους είδα, ενώ κάποια άλλα γεγονότα μας τα είπαν οι Τούρκοι στη φυλακή που μας μετέφεραν»

Ξαφνικά και μετά την άρνηση του Τούρκου καπετάνιου να υπακούσει στις διαταγές των Ισραηλινών, έκανε την εμφάνισή του το πρώτο ταχύπλοο σκάφος με επιβάτες στρατιώτες με κουκούλες και όπλα στα χέρια.

«Γύριζε γύρω από το πλοίο και φώναζε στον καπετάνιο να σταματήσει για ανέβουν οι κομάντος επάνω. Εκείνος αρνήθηκε και εμφανίστηκαν τότε 15 με 20 φουσκωτά σκάφη από κάποιο πολεμικό πλοίο που βρισκόταν εκεί κοντά. Με τηλεσκοπικούς βραχίονες που είχαν γάντζους στην άκρη για να γαντζώνουν και σκάλες οι Ισραηλινοί προσπαθούσαν να ανέβουν στο πλοίο αλλά οι Τούρκοι δεν τους άφηναν. Εμφανίστηκαν δύο ελικόπτερα με προβολείς και με σκοινιά να κρέμονται. Προσπάθησαν να κατεβάσουν κάτω στρατιώτες αλλά τους έπιασαν οι Τούρκοι και τους πέταξαν στη θάλασσα» θυμάται ο Ηρακλειώτης ακτιβιστής.



Πυροβολισμοί

Η αντίδραση αυτή των Τούρκων αποτέλεσε την αφετηρία της αιματοχυσίας που ακολούθησε. «Πυροβολούσαν από τα ελικόπτερα. Τότε είχαμε τα πρώτα θύματα. Ήμουν πολύ κοντά και έβλεπα. Τότε ο καπετάνιος για να προφυλαχτούν τους ζήτησε να κατέβουν κάτω στις καμπίνες. Το πεδίο ήταν ελεύθερο για τους Ισραηλινούς».

Σύμφωνα με τον κ. Συγγελάκη, σημειώθηκαν εν ψυχρώ εκτελέσεις. Μάλιστα ένας νεαρός Τούρκος ο οποίος χρησιμοποιούσε υπολογιστή και μέσω διαδικτύου μετέφερε την εικόνα στη χώρα του πυροβολήθηκε, όπως πληροφορήθηκαν οι Έλληνες αργότερα από τους Τούρκους συνταξιδιώτες του. «Τα συστήματα του Ισραήλ δεν είχαν καταφέρει να μπλοκάρουν τον τρόπο που επικοινωνούσε και όταν αρνήθηκε να παραδώσει τον υπολογιστή τον εκτέλεσαν, όπως μάθαμε στη συνέχεια» αναφέρει ο κ. Συγγελάκης

«Ελεύθερη Μεσόγειος»

Το πλοίο στο οποίο επέβαινε ο κ. Συγγελάκης ήταν το τελευταίο στη σειρά. Όλα όσα προηγούνταν είχαν καταληφθεί από τις ισραηλινές δυνάμεις. «Ακούγαμε τους πυροβολισμούς και βλέπαμε τα δακρυγόνα που έπεφταν και αποφασίσαμε να μην προβάλουμε καμία αντίσταση. Το μόνο που κάναμε ήταν συμβολικά να τυλίξουμε συρματόπλεγμα γύρω από το πλοίο. Μας κάλεσαν στον ασύρματο για να μας δώσουν εντολές και εμείς είπαμε πως εντολές δεχόμαστε μόνο από την πλοιοκτήτρια εταιρεία και από την ελληνική κυβέρνηση» τονίζει.

Τότε, οι δυνάμεις του Ισραήλ πλησίασαν με φουσκωτά σκάφη από τη μία και από την άλλη πλευρά του «Ελεύθερη Μεσόγειος». «Εμείς τους φωνάζαμε πως δε μεταφέρουμε όπλα ή στρατιωτικό υλικό, παρά μόνο ανθρωπιστική βοήθεια (προκατασκευασμένα κτίρια για σχολεία, για παιδικούς σταθμούς, αναπηρικά καροτσάκια, συστήματα αφαλάτωσης νερού, εκπαιδευτικό υλικό) Δεν μας απαντούσαν. Μας έλεγαν να σταματήσουμε το πλοίο για να ανέβουν οι στρατιώτες. Δεν το κάναμε και προσέγγισαν τότε τέσσερα φουσκωτά σκάφη. Έριξαν δύο φωτοβολίδες από τη μία πλευρά και δύο από την άλλη και πέρασαν δύο ελικόπτερα από πάνω μας.

Τα σκάφη έψαχναν από πού θα ανέβουν οι κομάντο όταν είδαν τα συρματοπλέγματα. Ένα σκάφος πήγε από ένα σημείο «ευάλωτο» ανέβηκαν οι στρατιώτες με το γάντζο και μία σκάλα και ξεκίνησε έτσι η κατάληψη του πλοίου μας»



Στη γέφυρα

Έλληνες και Σουηδοί είχαν αποφασίσει να συγκεντρωθούν στη γέφυρα του σκάφους. «Ήμασταν στριμωγμένοι σαν σαρδέλες. Δε χωρούσε να μπει κανένας, ενώ κάποιοι έμειναν και απέξω γιατί περίσσευαν. Είχαμε αποφασίσει πως δε θα χρησιμοποιήσουμε βία, γιατί είμαστε ειρηνιστές και όχι στρατός. Οι Ισραηλινοί ζήτησαν να περάσουν αλλά εμείς δεν κινηθήκαμε από τις θέσεις μας. Τότε με ειδικές συσκευές έκαναν ηλεκτροσόκ κι άρχισαν να χτυπάνε έναν έναν. Όσοι χτυπήθηκαν παρέλυσαν και σωριάστηκαν κάτω σαν άδεια τσουβάλια. Έβλεπα έναν συνταξιδιώτη μου που τον χτύπησαν στο πόδι δύο φορές επειδή αρνήθηκε να μετακινηθεί. Τότε, τρεις στρατιώτες τον μετέφεραν στην άκρη και του πέρασαν πλαστικές χειροπέδες. Το ίδιο έκαναν και σε άλλους. Μετά χρησιμοποίησαν πλαστικές σφαίρες και από τον πόνο όσοι χτυπήθηκαν λύγισαν. Κατάφεραν έτσι να μπουν στη γέφυρα για να αναζητήσουν τον καπετάνιο. Εμείς δε λέγαμε ποιος είναι και μας έβγαζαν έξω συνοδεία και μας ρωτούσαν».

Ο καπετάνιος τους είπε ποιος είναι και τον κράτησαν στη γέφυρα μαζί με τον δεύτερο πλοίαρχο. Οι υπόλοιποι απομακρύνθηκαν. Το πλοίο με τους Έλληνες ακολούθησε την ίδια πορεία με τα υπόλοιπα με κατεύθυνση το λιμάνι του Ασούτ.

«Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού η συμπεριφορά τους ήταν πολύ άσχημη. Εκτός από το ηλεκτροσόκ και τις πλαστικές σφαίρες που φάγαμε μας ζήτησαν και τα διαβατήριά μας, τα οποία τα κράτησαν και δεν τα επέστρεψαν. Όσοι αρνούνταν να παραδώσουν τα διαβατήριά τους, τους έσερναν στην κυριολεξία. Η συμπεριφορά τους ήταν απάνθρωπη. Φορούσαν κουκούλες και βλέπαμε μονάχα τα μάτια τους. Δεν μας άφηναν ούτε στην τουαλέτα να πάμε. Ζητούσαμε νερό και δε μας έδιναν».

Λίγο πριν φτάσουν στο λιμάνι τους ζήτησαν να μπουν ανά έξι άτομα στις καμπίνες, ενδεχομένως όπως πιστεύει ο κ. Συγγελάκης για να μην βλέπουν.

«Μετά μας έβγαζαν έναν ένα έξω συνοδεία. Εκεί αστυνομικοί μας έκαναν και πάλι έρευνα. Σε ένα υπαίθριο χώρο κάποιοι αξιωματικοί μας ζητούσαν υπογράψουμε ένα χαρτί που θα έλεγε ότι μπήκαμε παράνομα στα ισραηλινά χωρικά ύδατα και πως ήμασταν παράνομα. Κάποιοι αρνηθήκαμε. Όταν ζητήσαμε δικηγόρο και εκπρόσωπο της πρεσβείας άρχισαν να μας τραβούν φωτογραφίες, να παίρνουν δαχτυλικά αποτυπώματα. Όσοι υπάκουσαν έφυγαν κάποιοι άλλοι έφαγαν πολύ ξύλο» θυμάται ο κ. Συγγελάκης

Οι ακτιβιστές από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ αυτών και Αμερικανοί στοιβάχτηκαν στις κλούβες της αστυνομίας με προορισμό κάποια φυλακή της χώρας. «Μετά από μία ώρα φτάσαμε στη φυλακή. Μας έκαναν και πάλι ελέγχους και μας έβαλαν ανά τέσσερα άτομα στα κελιά. Εκεί μείναμε τρεις ημέρες. Μας επισκέφτηκε ο πρόξενός της Ελλάδας και οι δικηγόροι τους οποίους άφησαν μονάχα πέντε λεπτά. Το φαγητό που μας έδιναν ήταν μερικές πατάτες φούρνου, ένα βραστό αυγό και μία μικρή τομάτα»

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του ίδιου, τη δεύτερη ημέρα η κατάσταση ήταν πιο χαλαρή. «Μας πήγαν σε μία άλλη φυλακή στο αεροδρόμιο, ακόμα πιο παλιά από την πρώτη. Δεν υπογράψαμε και πάλι τα χαρτιά που μας έδιναν. Κάποιοι από εμάς, Έλληνες, αντιστάθηκαν και τους οδήγησαν στην απομόνωση. Την τρίτη ημέρα που ήταν να φύγουμε δεν τους βρίσκαμε αυτούς που είχαν αντισταθεί. Δώσαμε τα ονόματά τους στο πρόξενο και τοτε διαπιστώσαμε ότι τους είχαν πάει στην απομόνωση. Τα καψώνια ήταν το ψωμοτύρι τους. Μέχρι και το αεροπλάνο γύρισαν πίσω την τελευταία στιγμή»

Ο κ. Συγγελάκης από την Πέμπτη τα ξημερώματα βρίσκεται στην Ελλάδα. Χθες που συνομιλήσαμε μαζί του ήταν στην Αθήνα και όπως μας είπε ετοιμάζει μαζί με άλλους ακτιβιστές ομαδικές αγωγές για τα πράγματα που τους πήραν οι Ισραηλινοί και ποτέ δεν τους τα επέστρεψαν.

Τέλος όμως δόθηκε και στην αγωνία της οικογένειας της δημοσιογράφου του Έθνους Μαρίας Ψαρά από το Ηράκλειο η οποία συμμετείχε κι εκείνη στην αποστολή. Ο αδερφός της Αντώνης Ψαράς γνωστός συνδικαλιστής της ΕΛΑΣ υποδέχτηκε την αδερφή του στην Αθήνα. «Μαζί μου ήταν η μητέρα μου, ο αδερφός μας, ο άντρας της Μαρίας. Ήταν ταλαιπωρημένη και όπως μου είπε τη χτύπησαν κιόλας. Μου είπε ότι θα το ξανακάνει με την πρώτη ευκαιρία» ανέφερε κ. Ψαράς.