Του Κώστα Μπογδανίδη

Αφού το ελληνικό κράτος απέτυχε επί δεκαετίες να αναπτύξει την Κρήτη μέσω των δημοσίων επενδύσεων καλεί τώρα-με τον κίνδυνο της χρεοκοπίας ορατό όσο ποτέ- τους ιδιώτες να φτιάξουν τα έργα στο νησί!

Η κυβέρνηση αποφάσισε χθες να παραχωρήσει σε ιδιώτες τους αυτοκινητόδρομους της Κρήτης, το νέο αεροδρόμιο, μέρος των υφιστάμενων αεροδρομίων Ηρακλείου και Χανίων, το λιμάνι του Ηρακλείου, αλλά και έργα που θα σχεδιαστούν στην συνέχεια όπως η μαρίνα και (ίσως) το λιμάνι του νότου! Πρόκειται για ένα σύνολο έργων που αφορά σε όλη την Ελλάδα, αλλά είναι η πρώτη φορά που σε ένα τέτοιο σχεδιασμό για εκχώρηση σε ιδιώτες μπαίνει και η Κρήτη από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ καθώς για πρώτη φορά το εγχείρημα αυτό το είχε σχεδιάσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει την κατασκευή του ΒΟΑΚ και των καθετων αξόνων στα πρότυπα της Εγνατίας,αλλά τώρα με τρόπο κυνικό και ξεκάθαρο βάζει μέσα τους ιδιώτες οι οποίοι πιθανώς θα αποφασίουν τελικά και το πώς θα πάρουν τα χρήματά τους πίσω-είτε με διόδια(πράγμα δύσκολο), είτε με τη σύμβαση που θα υπογράψουν με το Δημόσιο!

Σε αυτό το πακέτο εντάσσεται φυσικά και το αεροδρόμιο Καστελίου(μέχρι τον Οκτώβρίο ανακοίνωσαν ότι θα έχουν προσφορές), τα υφιστάμενα αεροδρόμια Ηρακλείου, Χανίων για τα οποία θα παραδοθούν τμήματα και δραστηριότητες σε ιδιώτες- όπως είχε σχεδιάσει και η προηγούμενη κυβέρνηση –και εκεί δεν αποκλείεται να δούμε και εκχώρηση του αερολιμενικού ελέγχου!

Την σκυτάλη θα πάρει και το λιμάνι του Ηρακλείου το οποίο φαίνεται πως δεν θα δώσει σε ιδιωτικά κεφάλαια την παραλιακή ζώνη μόνο, αλλά το σύνολο των δραστηριοτήτων με ʽδώροʼ την μαρίνα στον κόλπο Δερματά κλπ. Αυτά προς το παρόν είναι σχεδιασμοί και κατά πόσον θα υλοποιηθούν είναι ένα θέμα και από πού θα έρθουν τα κεφάλαια, αλλά η κυβέρνηση χθες απηύθυνε προσκλητήριο σε ξένους και εγχώριους επενδυτές μέσω ενός προγράμματος μετοχοποιήσεων, αποκρατικοποιήσεων, συμβάσεων παραχώρησης και αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου επιθυμώντας, όπως προβλέπεται στο μνημόνιο, να εισπράξει 3 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία!

Τι είπαν οι υπουργοί

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, οι υπουργοί Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Δημήτρης Ρέππας, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνα Μπιρμπίλη και Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, ανακοίνωσαν ότι επισπεύδονται οι διαδικασίες για την αξιοποίηση του αποθέματος πλούτου της χώρας, με στόχο την οικονομική αναδιάρθρωση και ανάπτυξη, την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και τη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης.

Ο φάκελος των περιουσιακών στοιχείων που διατίθενται στους επενδυτές επικεντρώνεται στους τομείς των μεταφορών (ΟΣΕ, λιμάνια, αεροδρόμια) της ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ- ΕΥΑΘ), της ενέργειας (ΔΕΗ-ΔΕΣΠΑ, ΕΛΠΕ) των τηλεπικοινωνιών (ΟΤΕ), των τυχερών παιγνίων (ΟΠΑΠ, Καζίνο, ΟΔΙΕ) και των ακινήτων (ΚΕΔ, ΕΤΑ, Ολυμπιακά Ακίνητα, ακίνητα ΟΣΕ). Οι διαδικασίες που θα ακολουθηθούν θα προβλέπουν, κατά περίπτωση, συμβάσεις, παραχώρησης, είσοδο στρατηγικού επενδυτή, μετοχοποίηση μέσω Χρηματιστηρίου, δημιουργία εταιρειών συμμετοχών, αλλά και πλήρη ιδιωτικοποίηση. Για το τρέχον έτος, πρώτα στον κατάλογο είναι ο ΟΣΕ και τα τυχερά παίγνια, ενώ οι υπόλοιπες περιπτώσεις θα εξετάζονται ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.

Ο υπουργός Οικονομικών επισήμανε ότι "στόχος δεν είναι να πουλήσουμε κοψοχρονιά, ούτε να προχωρήσουμε στην εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας". Ερωτώμενος ειδικά για τις τράπεζες, ανέφερε ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν κάποιες ανακοινώσεις και χαρακτήρισε ιδιαίτερα δύσκολες τις συνθήκες για κάποιο εγχείρημα. Απηύθυνε δε εκ νέου σύσταση στο πιστωτικό σύστημα της χώρας "να δει την επόμενη ημέρα στρατηγικά". Σε άλλες ερωτήσεις, είπε:

"Για τον ΟΤΕ: "Είναι προφανές ότι θα υπάρξει κάποια αλλαγή διοίκησης είτε στη γενική συνέλευση, είτε πιο μετά". Το Δημόσιο θα συζητήσει με τη νέα διοίκηση για πιθανή νέα διάθεση πακέτου μετοχών στη D. T.

"Για τον ΟΠΑΠ: Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή πρόθεση για μείωση της συμμετοχής του Δημοσίου. Σε μερικές εβδομάδες θα δοθεί προς διαβούλευση ένα σχέδιο νόμου των υπουργείων Οικονομικών και Πολιτισμού, που θα προβλέπει, τη ρύθμιση της αγοράς των τυχερών παιχνιδιών, τη συμμόρφωση με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τη δυνατότητα διάθεσης νέων αδειών, τη ρύθμιση του ιντερνετικού στοιχήματος και την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του ΟΠΑΠ (π.χ. ξυστό, διαδικτυακό στοίχημα, κ.λπ.).

" Για τα ακίνητα του Δημοσίου: Συγκεντρώνονται στο υπουργείο Οικονομικών για αξιοποίηση, ενώ προτεραιότητα της Κτηματικής Εταιρίας του Δημοσίου είναι το ξεκαθάρισμα του νομικού καθεστώτος των ακινήτων (π.χ. καταπατημένα, αυθαίρετα, κ.λπ.).

" Στη ΔΕΗ και τη ΔΕΣΦΑ: Το Δημόσιο διατηρεί το 51% στις εταιρίες.

Όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη Τύπου:

Στον ΟΣΕ, όπου το Δημόσιο κατέχει το 100% σε όλες τις εταιρίες του ομίλου, ενώ οι ετήσιες ζημιές είναι σχεδόν 1 δις. ευρώ και το χρέος προσεγγίζει τα 10 δις. ευρώ, εντός του Ιουνίου θα δημοσιοποιηθεί το σχέδιο νόμου, που θα προβλέπει: Την πώληση του 49% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ σε στρατηγικό επενδυτή και την εκχώρηση του μάνατζμεντ, το κλείσιμο των ζημιογόνων δρομολογίων, τον εξορθολογισμό στη στελέχωση του προσωπικού, τον καθορισμό διεταιρικών συμβάσεων με όρους αγοράς για προμήθειες και συντήρηση, την εισφορά σταθμών και εμπορικών ακινήτων σε εταιρία ειδικού σκοπού και ανάπτυξη μέσω συμβάσεων παραχώρησης και τις συμβάσεις παραχώρησης Εμπορευματικών Κέντρων Θριασίου Πεδίου και Θεσσαλονίκης.

Ο κ. Ρέππας επισήμανε ότι θα είναι εφικτός, εάν χρειασθεί, και ο διαχωρισμός των επιβατικών και των εμπορευματικών μεταφορών. Παράλληλα, θα εκπονηθούν νέα οργανογράμματα, με βάση τα οποία θα κληθούν σε αξιολόγηση όλοι ανεξαιρέτως οι εργαζόμενοι στον ΟΣΕ. Για όσους δεν θα ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες, θα δοθεί η δυνατότητα μετάταξης σε άλλες θέσεις του Δημοσίου.

Για τον ΟΛΠ, τον ΟΛΘ (το Δημόσιο κατέχει το 74% σε κάθε έναν Οργανισμό) και τα 10 περιφερειακά λιμάνια (το Δημόσιο κατέχει το 100%), στόχος είναι η δημιουργία μιας ή περισσοτέρων διευρυμένων εταιρικών οντοτήτων, στις οποίες θα περιέλθουν οι οργανισμοί λιμένων της χώρας. Στη συνέχεια θα προωθηθεί η ανάπτυξη υπηρεσιών λιμένων σε συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους, και η είσοδος των εταιρικών οντοτήτων στο Χρηματιστήριο, με διατήρηση τουλάχιστον του 51% από το Δημόσιο.

Στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, θα γίνει χρονική επέκταση της σύμβασης παραχώρησης, με ενδεχόμενη εισφορά της συμμετοχής του Δημοσίου σε εταιρία συμμετοχών ή και στο Χρηματιστήριο. Στα περιφερειακά αεροδρόμια, όπου το Δημόσιο ελέγχει το 100% χωρίς εταιρική δομή, θα γίνουν συμβάσεις παραχώρησης των δικαιωμάτων διαχείρισης των επί μέρους ή ομάδων με στρατηγικούς επενδυτές, θα ιδρυθούν εταιρία ή εταιρίες, όπου το Δημόσιο θα εισφέρει τα αντίστοιχα δικαιώματα διαχείρισης αεροδρομίων και θα εισαχθούν οι εταιρίες αυτές στο Χρηματιστήριο. Στο τέλος Οκτωβρίου αναμένονται οι προτάσεις των ενδιαφερομένων φορέων για το Καστέλι στην Κρήτη, ενώ για το 2011 θα αρχίσει η επέκταση του μετρό, με νέα γραμμή που θα καλύπτει κυκλικά την Αθήνα.

Στην ΕΥΑΘ (το Δημόσιο κατέχει το 74%) θα διατεθεί το 23%, ενώ στην ΕΥΔΑΠ (το Δημόσιο κατέχει το 61%) θα γίνει περαιτέρω διαχωρισμός του δικτύου και θα πωληθεί το 10%. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί η εταιρία συμμετοχών "Ελληνικά Ύδατα Α.Ε.", η οποία θα περιλαμβάνει την ΕΥΔΑΠ, την ΕΥΑΘ και τις επαρχιακές εταιρίες.

Στα ΕΛΤΑ (το Δημόσιο ελέγχει το 90% και το υπόλοιπο 10% ανήκει στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο) θα πωληθεί το 39%, ώστε να διατηρηθεί πλειοψηφία του 51%. Στον ΟΤΕ θα διατηρηθεί η υφιστάμενη στρατηγική συμμετοχή, ενώ στο φάσμα συχνοτήτων θα γίνει μελέτη συμβάσεων παραχώρησης.

Στη ΔΕΠΑ (το Δημόσιο κατέχει το 65% και υπάρχει option της ΔΕΗ για το 30%), θα γίνει εκτίμηση της αξίας του option, ενώ κατεύθυνση είναι ο διαχωρισμός ΔΕΠΑ- ΔΕΣΦΑ, με τη διατήρηση του δημόσιου ελέγχου και της διαχείρισης. Στη ΔΕΗ (το Δημόσιο κατέχει το 51%) θα διατηρηθεί η πλειοψηφία του Δημοσίου στο ΔΕΣΜΗΕ, θα γίνουν θεσμικές παρεμβάσεις για το άνοιγμα της χονδρικής και λιανικής αγοράς ενέργειας και θα υλοποιηθεί το 3ο ενεργειακό πακέτο. Στα ΕΛΠΕ θα διατηρηθεί η υφιστάμενη στρατηγική συμμετοχή.

Στα Καζίνα θα υπάρξει πλήρης πώληση των συμμετοχών της ΕΤΑ.

Για την ΚΕΔ, την ΕΤΑ και τα ΟΛΥΜΠΙΑΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ, θα υπάρξει συγχώνευση των εταιριών και στη νέα εταιρία θα μπορούν να παραχωρηθούν και ακίνητα που διαχειρίζονται τα υπουργεία. Παράλληλα, θα γίνει αξιοποίηση μέσω συμβάσεων παραχώρησης (βάσει του ν. 3049/2002) και διαχείριση του χαρτοφυλακίου με εταιρίες συμμετοχών, με ενδεχόμενη εισαγωγή τους στο ΧΑ. Προϋπόθεση είναι να γίνει ειδικός νόμος κατά το πρότυπο των Ολυμπιακών Ακινήτων.

Στα ΞΕΝΙΑ, θα υπάρξει πώληση μεμονωμένων ξενοδοχείων ή δημιουργία επενδυτικού σχήματος, στο οποίο θα δοθούν τα δικαιώματα εκμετάλλευσης όλων των Ξενία και αξιοποίηση με συμβάσεις παραχώρησης. Εξετάζεται η εισαγωγή της εταιρίας στο ΧΑ, με διακράτηση από το Δημόσιο του 51% ή του 34%. Στα Τουριστικά Ακίνητα, θα δημιουργηθούν χαρτοφυλάκια "υψηλής ποιότητας" και θα δοθούν σε εταιρίες ανάπτυξης με συμβάσεις παραχώρησης, με την ενδεχόμενη εισαγωγή της εταιρίας στο ΧΑ και τη διακράτηση από το Δημόσιο του 51% ή του 34%. Τέλος, θα υπάρξουν ειδικοί φορείς για την αξιοποίηση των σημαντικών περιουσιακών στοιχείων (Ελληνικό, Τατόι).

Η κυβέρνηση θεωρεί τις συμβάσεις παραχώρησης ως αποτελεσματικό εργαλείο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας (π.χ. υποδομές, ακίνητα) και στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται η Αττική Οδός, το Ρίο- Αντίρριο και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών. Νέες συμβάσεις παραχώρησης θα υπάρξουν για την Εγνατία, τους νέους αυτοκινητόδρομους στην Αττική, τους οδικούς άξονες της Κρήτης και τα εμπορευματικά κέντρα του ΟΣΕ (Θριάσιο, Θεσσαλονίκη).

Τέλος, το Δημόσιο θα δημιουργήσει μια εταιρία συμμετοχών με ένα "καλάθι" πλειοψηφικών ή μη συμμετοχών του, προκειμένου να υπάρξουν άμεσα έσοδα από το Χρηματιστήριο με την είσοδο της εταιρίας στο ΧΑ. Στην εταιρία θα μπορούν να δοθούν και μετοχές μη εισηγμένων επιχειρήσεων, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να εισαχθούν άμεσα στο ΧΑ. Ο υπουργός Οικονομικών διευκρίνισε ότι στο "καλάθι" αυτό μπορούν να μπουν και οι συμμετοχές του Δημοσίου στον ΟΤΕ και τη ΔΕΗ.