Της Εύας Στειακάκη *

Υπάρχουν πράγματα στη ζωή μας που τα θεωρούμε δεδομένα, κοινά, αναλώσιμα και ειδικά στη διατροφή μας. Η καθημερινότητα τους αφαιρεί πολλές φορές την σπουδαιότητα και την αξία που τους πρέπει.

Για μερικά από αυτά δεν συνειδητοποιούμε ακόμα ότι πρόκειται για μικρά θαύματα, που τα απολαμβάνουμε κάθε μέρα στο τραπέζι μας. Το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα για μένα είναι το ψωμί, όπως και να το αγαπά κανείς, ξεροψημένο, με σουσάμι, ολικής ή πολύσπορο, με προζύμι ή όχι. Ότι και αν προτιμάμε, την ψίχα ή την κόρα, το ψωμί είναι μοναδικό και μπορεί μαζί με λίγες ελίτσες ή τυράκι και μια ζουμερή ντομάτα να μας χορτάσει απλά και απολαυστικά.

Ψωμί από ψωμί όμως έχει διαφορά. Όπως κάνουν όλοι, αγοράζω και εγώ ένα ψωμάκι για το σπίτι. Προτιμώ αυτό που ο φούρναρης λέει ότι φτιάχνεται με προζύμι στον ξυλόφουρνο. Όταν το πρωτοδοκίμασα μου φάνηκε καλό στην όψη, με την τραγανή του κόρα, στην μυρωδιά αλλά και στη γεύση του. Μια μέρα κρατώντας το στο χέρι και πριν ακόμα το δοκιμάσω κάτι δεν ήταν όπως πριν. Η υφή του ήταν διαφορετική πιο μαλακή σαν σφουγγάρι που όταν το έβαζες στο στόμα γίνονταν σαν λάσπη. Τα κακά συμπτώματα δεν ήταν τυχαίο γεγονός αλλά επιδεινώνονταν με τον καιρό. Ποιος ξέρει τι μαγικά θέλησε ο μάστορας να κάνει για να μειώσει το κόστος και χαράμισε το ψωμάκι. Έφτιαχνα κατά καιρούς στο σπίτι ψωμί με βιολογικό αλεύρι ολικής αλέσεως και μαγιά, αλλά όχι συστηματικά. Γεγονός είναι ότι το να φτιάξεις ψωμί με προζύμι, στο μυαλό των περισσοτέρων τουλάχιστον, δεν είναι κάτι απλό και φυσικά θεωρούμε ότι απαιτεί πολύ χρόνο. Κρύβει ένα μυστήριο που οι γιαγιάδες μας το γνώριζαν καλά και που για εμάς τους νεώτερους είναι ένα άπιαστο γαστρονομικό επίτευγμα. Μετά όμως από αυτό το περιστατικό προβληματίστηκα τι στο καλό τόσο δύσκολο είναι να φτιάξεις ένα αληθινό προζυμένιο ψωμί;

Εδώ είναι το σημείο που αποφάσισα πως πρέπει να δράσω και να δημιουργήσω. Διάβασα ό,τι είχα σχετικό με το ψωμί, έψαξα τα κιτάπια μου, ελληνόφωνα και αγγλόφωνα και βγήκα στη γύρα να βρώ τον κατάλληλο άνθρωπο που θα μου εξηγήσει με απλά και κατανοητά λόγια, που θα μου αποκάλυπτε το μυστικό που κρύβεται πίσω από αυτή την τελετουργία. Μια φίλη της μητέρας μου ήταν ο άνθρωπος -κλειδί. Αφού έκανα το μικρό μου σεμινάριο και κράτησα λόγια και σημειώσεις, ξεκίνησα τη συναρπαστική περιπέτεια στον κόσμο του ψωμιού. Η γιορτή του Σταυρού είχε προ πολλού περάσει για να χρησιμοποήσω το βασιλικό όπως ορίζει η παράδοση για την παρασκευή του προζυμιού μου. Υπήρχαν όμως εναλλακτικές μιας και ήμασταν μετά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Θα εξηγήσω αμέσως μετά τι εννοώ.