Της Πέλλας Λασηθιωτάκη

Νέο σημαντικό πλήγμα δέχεται η αμπελουργία του τόπου μας, αυτή τη φορά από εκτεταμένες προσβολές περονόσπορου που «ρημάζει» με μεγάλη ταχύτητα τα σταφύλια. Το μεγάλο «θύμα» φαίνεται μέχρι τώρα να είναι οι βιολογικές καλλιέργειες, παρατηρούνται όμως σημαντικές προσβολές και σε αμπέλια συμβατικής γεωργίας. Εστίες μόλυνσης αποτελούν τα εγκαταλελειμμένα αμπέλια που υπάρχουν μόνο για τη στρεμματική ενίσχυση… Κι αυτό για το οποίο ανησυχούν τώρα οι εξαγωγείς είναι το ενδεχόμενο οι αγρότες να προχωρήσουν σε μαζικούς επαναλαμβανόμενους ψεκασμούς με διασυστηματικά γεωργικά φάρμακα, πράγμα που θα σημάνει αυτόματα τη μείωση των εξαγωγών επιτραπέζιων σταφυλιών αφού οι δραστικές ουσίες που επιτρέπεται να ανιχνευτούν στα προϊόντα είναι μέχρι τέσσερις. Κι αν οι αγρότες ψεκάσουν τώρα αλόγιστα, οι δραστικές ουσίες θα είναι κατά πολύ περισσότερες!

Οι εκτεταμένες προσβολές εμφανίζονται μέχρι τώρα στις κεντρικές και βόρειες περιοχές του νομού Ηρακλείου όπως το Γάζι, τα Καλέσα, το Σκαλάνι, την Επισκοπή, τα Αϊτάνια, τις Αγιές Παρασκιές, την Καλλονή, τον Προφήτη Ηλία και το Κυπαρίσσι.

Το ασυνήθιστο είναι ότι ο περονόσπορος εμφανίζεται πρώτα σε λόφους και στη συνέχεια σε περιοχές με χαμηλό υψόμετρο. Όπως λένε οι ίδιοι οι αμπελουργοί «πρώτα εμφανίζεται στα παπούρια και μετά στις ποταμίδες». Κι ενώ οι παραγωγοί από συνήθεια προσέχουν πρώτα τα φύλλα, τώρα εμφανίζονται προσβολές στα σταφύλια, πράγμα που επιστημονικώς έχει την εξήγηση του. Όπως όλα δείχνουν όμως, γεωπόνοι του δημόσιου τομέα και αμπελουργοί αιφνιδιάστηκαν. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τελευταίο Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων που πήραν οι αμπελουργοί (7/5/2010) δεν συνιστώνται ψεκασμοί, παρά μόνο προσοχή για τυχόν προσβολές. Στην ανάπτυξη του φαινόμενου συνέβαλε η δροσιά κατά τις νυχτερινές και τις πρώτες πρωινές ώρες, που διαδεχόταν από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες. Κι όλοι τώρα ελπίζουν να επικρατήσουν υψηλές θερμοκρασίες και να μειωθεί η υγρασία, πράγμα που όπως λένε, θα συμβάλει στη μείωση της επέκτασης του φαινόμενου.



Μένουν άφωνοι οι παραγωγοί



Όπως είπε χθες στην «Π» ο αμπελουργός από τα Αϊτάνια, μέλος της διοίκησης της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Χάρης Τζανάκης το φαινόμενο των προσβολών εξαπλώνεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. «Υπάρχουν αμπέλια που δεν σώζονται με τίποτα. Και το παράξενο είναι ότι πας το πρωί στο αμπέλι και δεν βλέπεις να υπάρχει πρόβλημα και το βράδυ είναι γεμάτο με περονόσπορο!» είπε ο κ. Τζανάκης. Όπως επεσήμανε «οι παλιοί αγρότες λένε ότι επαναλαμβάνεται το φαινόμενο του 1960, όταν η παραγωγή καταστράφηκε εντελώς!» Ο ίδιος ο κ. Τζανάκης είναι βιοκαλλιεργητής και είπε ότι από γεωργικό κατάστημα του συνέστησαν να αγοράσει ένα φάρμακο, ακίνδυνο για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, με τιμή στα 76 ευρώ για 300 κιλά νερό. «Είναι ασύμφορο, αλλά τι να κάνω! Θα το αγοράσω. Και μου είπαν ότι δεν είναι σίγουρο για την αποτελεσματικότητα του» σχολίασε. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι ένα άλλο φάρμακο κατάλληλο για τη βιολογική γεωργία και όπως λέγεται είναι αποτελεσματικό πωλείται στην τιμή των 30 ευρώ για 200 κιλά νερό. Σημαντικά προβλήματα στα αμπέλια του διαπιστώνει και ο βιοκαλλιεργητής Πρίαμος Ιερωνυμάκης. «Το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο και ο περονόσπορος εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς. Το βλέπω στα αμπέλια μου, φέτος θα έχουμε μεγάλο πρόβλημα» είπε ο κ. Ιερωνυμάκης απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις της «Π». Οι κάτοικοι των Αγιών Παρασκιών και της Καλλονής επίσης σχολιάζουν ότι υπάρχει σημαντικό πρόβλημα, όμως στα αμπέλια που δεν έχουν ψεκαστεί επαρκώς. Άλλοι παραγωγοί ωστόσο λένε ότι αμπέλια τα οποία έχουν ψεκαστεί, εμφανίζουν προσβολές.

«Συμβαίνει αυτό, μας είπε ο γεωπόνος Λεωνίδας Γρύλλος, στις περιπτώσεις που οι αγρότες ψεκάσουν με γεωργικά φάρμακα επαφής». Όπως εξήγησε ο κ. Γρύλλος, οι ψεκασμοί με φάρμακα επαφής αντιμετωπίζουν το πρόβλημα μόνο εκεί που θα «πέσει» το φυτοφάρμακο. Τα σημεία όπου δεν θα φθάσει το φάρμακο δεν καλύπτονται και έτσι έχουμε το φαινόμενο να συνυπάρχουν οι προσβολές με τους ψεκασμούς….



«Εστίες» μόλυνσης τα εγκαταλελειμμένα αμπέλια



Μεγάλη «πληγή» φαίνεται να είναι τα αμπέλια που έχουν εγκαταλειφθεί από τους παραγωγούς, τα οποία μολύνουν και τις γειτονικές εκμεταλλεύσεις. Αρκετοί είναι οι παραγωγοί επιτραπέζιων σταφυλιών που διατηρούν εντατικές εκμεταλλεύσεις δίπλα σε προσβεβλημένα αμπέλια που αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα.

Και συνήθως αυτά τα αμπέλια ανήκουν σε συγγενείς και συγχωριανούς τους με τους οποίους δεν θα ήθελαν να έρθουν σε αντίθεση.

Επίσης, πρόβλημα αποτελούν και τα ελλιπώς καλλιεργημένα αμπέλια. «Η μείωση των αγροτικών εισοδημάτων από τα αμπέλια δεν ενθαρρύνει τους αγρότες να καλλιεργούν ολοκληρωμένα. Όσοι είχαν κάνει καταπολέμηση φόμωψης, όπως συνιστούσε το Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων, θα καλύπτονταν σε μεγάλο βαθμό και για τον περονόσπορο. Επίσης, δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα όσοι έχουν ψεκάσει με διασυστηματικά γεωργικά φάρμακα» σχολίασε ο κ. Γρύλλος.

Εξαγωγείς: «Προσοχή στα φυτοφάρμακα!»



Σύμφωνα με τους εξαγωγείς επιτραπέζιων σταφυλιών η κατάσταση είναι αναστρέψιμη, αρκεί οι παραγωγοί να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί.

«Ναι υπάρχει πρόβλημα. Όμως η κατάσταση είναι αναστρέψιμη, η παραγωγή σώζεται, δεν υπάρχει αμφιβολία. Όσοι ψέκασαν στον κατάλληλο χρόνο με χαλκό δεν αντιμετωπίζουν τώρα πρόβλημα. Εγώ, αυτό έκανα με τις δικές μου καλλιέργειες» υπογράμμισε ο εξαγωγέας Λάμπρος Περβολαράκης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αγρότες χρειάζεται να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί στη χρήση των διασυστηματικών γεωργικών φαρμάκων. «Στα εξαγώγιμα σταφύλια επιτρέπεται η ανίχνευση μόνο μέχρι τεσσάρων δραστικών ουσιών. Όχι παραπάνω. Όσοι λοιπόν ψεκάσουν τώρα χωρίς σύστημα και συγκεκριμένο προγραμματισμό, δεν θα μπορέσουν να πουλήσουν τα σταφύλια τους. Για το λόγο αυτό χρειάζεται να δείξουν ψυχραιμία και να προσέχουν πολύ τις ουσίες που χρησιμοποιούν για την αντιμετώπιση του περονόσπορου», κατέληξε ο κ. Περβολαράκης.