Της Κατερίνας Μυλωνά
Ημερίδα στην Ανδρόγεω αύριο στις 7μ.μ. με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος
Το άσθμα αποτελεί την κύρια αιτία παιδικής νοσηρότητας ενώ στην Κρήτη σημειώνεται σχεδόν διπλάσιος αριθμός περιστατικών άσθματος στα παιδιά απ΄ ό,τι στην υπόλοιπη Ελλάδα. Τα παραπάνω στοιχεία παρουσιάζει στην «Π» η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδιατρικής Παν/μίου Κρήτης, Διευθύντρια Παιδοπνευμονολογικής, Παιδοαλλεργιολογικής και Ανοσολογικής Μονάδας της Παιδιατρικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ, κ. Εύα Μαντζουράνη.
Η συνέντευξη δίνεται με αφορμή την εκδήλωση που πραγματοποιείται αύριο στις 7 το βράδυ στην αίθουσα Άνδρογεω με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος. Όσοι παρακολουθήσουν την εκδήλωση θα μάθουν τι ακριβώς είναι το άσθμα, πού οφείλεται και πως εκδηλώνεται.
Η συνέντευξη της κ. Μαντζουράνη στην «Π» έχει ως έξης:
Τι είναι γνωστό για την νόσο, για την συχνότητά της τα τελευταία χρόνια, και την θεραπεία της;
«Το άσθμα είναι σημαντική αιτία της χρόνιας νοσηρότητας και θνησιμότητας σε όλο τον κόσμο. Kατά τα τελευταία 20 -30 χρόνια, η συχνότητά του έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα στα παιδιά».
Τι ξέρουμε για το άσθμα, κυρίως στα παιδιά;
«Το άσθμα είναι η συχνότερη χρόνια νόσος της παιδικής ηλικίας. Είναι η
κύρια αιτία παιδικής νοσηρότητας, η πιο συχνή αιτία απουσίας από το παιδικό σταθμό και το σχολείο, των επισκέψεων στα επείγοντα ιατρεία και των εισαγωγών στο νοσοκομείο».
Ποια είναι τα συμπτώματα;
«Το άσθμα προκαλεί επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού (σφύριγμα στο στήθος η «γατάκια»), δύσπνοιας, σφίξιμο στο στήθος και βήχα, κυρίως τη νύχτα ή νωρίς το πρωί.
Το άσθμα κάνει κρίσεις οξέων συμπτωμάτων που είναι επεισοδιακές».
Ποιά αίτια η καταστάσεις επιδεινώνουν το άσθμα η μπορεί να προκαλέσουν ασθματική κρίση;
«Η έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, τα αλλεργιογόνα (π.χ το άκαρι της οικιακής σκόνης, τρίχωμα ζώων, μύκητες από υγρασία), ιογενείς λοιμώξεις αναπνευστικού, ορισμένες καιρικές συνθήκες, μολυσμένη ατμόσφαιρα από διάφορους παράγοντες, και συναισθηματικό στρες».
Που οφείλεται το άσθμα;
«Είναι μια πάθηση στην οποία υπάρχει κληρονομική προδιάθεση. Για να εκδηλωθεί το άσθμα πρέπει να συνυπάρχουν και γενετικός και περιβαλλοντικός παράγοντας. Δεν μεταδίδεται από ένα άτομα σε άλλο».
Σε τι διαφέρει το αναπνευστικό σύστημα ατόμων που έχουν άσθμα από εκείνα που δεν έχουν;
«Οι βρόγχοι, δηλ. οι σωλήνες (αεραγωγοί) που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες είναι ευαίσθητοι γιατί έχουν «χρόνια φλεγμονή». Αυτοί οι ευαίσθητοι βρόγχοι, πολύ εύκολα, και με διάφορα ερεθίσματα στενεύουν παροδικά (παθαίνουν βρογχόσπασμο) με αποτέλεσμα η ροή του αέρα να περιορίζεται. Η φλεγμονή των βρόγχων είναι παρούσα ακόμα και όταν δεν υπάρχει ασθματική κρίση και γι αυτό και η θεραπεία πρέπει να γίνεται καθημερινά».
Μπορεί το άσθμα να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ώστε οι περισσότεροι ασθενείς να έχουν έλεγχο της νόσου τους;
«Βεβαίως. Όταν το άσθμα ελέγχεται οι ασθενείς μπορούν να αποφύγουν ενοχλητικά νυχτερινά ή ημερήσια συμπτώματα, να αποφεύγουν σοβαρές κρίσεις, να έχουν φυσιολογική δραστηριότητα και παραγωγική ζωή και να χρησιμοποιούν ελάχιστο η καθόλου ανακουφιστικό φάρμακο».
Πως αντιμετωπίζεται το άσθμα;
«Με αποφυγή παραγόντων που έχουν βρεθεί ότι επιδεινώνουν το άσθμα (π.χ αλλεργιογόνα) και με φαρμακευτική αγωγή.
Η Φαρμακευτική θεραπεία περιλαμβάνει δύο κατηγορίες φαρμάκων. Τα φάρμακα «ελέγχου» και τα φάρμακα «ανακούφισης». Τα πρώτα (κυρίως εισπνεόμενη κορτιζόνη) ελαττώνουν την φλεγμονή, πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά για να προλαμβάνουν τα συμπτώματα, να βελτιώνουν την λειτουργία των πνευμόνων, και να αποφεύγονται οι κρίσεις. Τα φάρμακα «ανακούφισης» (βρογχοδιασταλτικά) δίνονται σε κρίσεις με έντονα συμπτώματα (δύσπνοια, συριγμός, σφίξιμο στο στήθος και επίμονος βήχας) και απλά ανακουφίζουν τον ασθενή μόνο κατά την διάρκεια της κρίσης».
Πως γίνεται η διάγνωση του άσθματος;
«Με ειδική μελέτη που λέγεται σπιρομέτρηση. Αυτή όμως μπορεί να γίνει σε άτομα που μπορούν να συνεργαστούν, δηλ άτομα ηλικίας μεγαλύτερα των 6 ετών. Για μικρότερα παιδιά δεν υπάρχει ειδική εξέταση, και για την διάγνωση απαιτείται κλινική πείρα και ειδική γνώση από τον παιδίατρο η σε δύσκολες περιπτώσεις χρειάζεται ειδικός παιδοπνευμονολόγος».
Φεύγει το άσθμα τελείως;
«Στις μισές περιπτώσεις φεύγει τελείως γύρω στα 6 χρόνια. Στο 25% των περιπτώσεων μπορεί να φύγει αλλά να ξαναεμφανισθεί σε μεγαλύτερη ηλικία, και σε 25% των περιπτώσεων μένει. Όμως ακόμη και σ αυτή την περίπτωση με την σωστή θεραπεία η πνευμονική λειτουργία μπορεί να μείνει φυσιολογική».
Πότε ο γονιός πρέπει να σκεφθεί μήπως υπάρχει άσθμα;
«Αν κάποιο από τα ακόλουθα σημεία ή συμπτώματα είναι παρόντα. Συχνά επεισόδια συριγμού -περισσότερο από μία φορά το μήνα. Δραστηριότητα που καταλήγει σε βήχα ή συριγμό. Βήχα ιδίως τη νύχτα κατά τη διάρκεια περιόδων χωρίς ιογενείς λοιμώξεις. Απουσία εποχιακής διακύμανσης των συμπτωμάτων. Συμπτώματα που εμφανίζονται ή επιδεινώνεται με την παρουσία αλλεργιογόνων (ακάρεα οικιακής σκόνης, ζώα, γύρη, μύκητες, άσκηση, λοιμώξεις (ιογενείς) αναπνευστικού, καπνός τσιγάρου, ισχυρά συναισθηματικά ερεθίσματα. Επαναλαμβανόμενα κρυολογήματα του παιδιού που επιμένουν. Βελτίωση των συμπτωμάτων με τη λήψη αντιαασθματικής θεραπείας ».
Έχει η Κρήτη περισσότερο άσθμα στα παιδιά απ ό, τι η υπόλοιπη Ελλάδα;
«Ερευνητική εργασία με έκανε η Παιδοπνευμονολογική Μονάδα της Παιδιατρικής Κλινικής του Παν/μίου Κρήτης έδειξε ότι σε σύγκριση με την Βόρεια Ελλάδα, Δυτική Ελλάδα και την Αθήνα, η Κρήτη είχε σχεδόν διπλάσιο αριθμό περιστατικών άσθματος στα παιδιά. Πιθανή αιτιολογία είναι τα περισσότερα αλλεργιογόνα της Κρήτης, χωρίς όμως αυτό να έχει αποδειχθεί».

