
Με βάση τελευταία στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.)(της Eurostat) για τη θνησιμότητα (=θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους) στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και τις περιφέρειές τους το 2007 που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις αρχές Μαρτίου και τα αντίστοιχα στοιχεία από την τράπεζα δεδομένων της Eurostat για το έτος 1994, εξετάζουμε στο άρθρο αυτό τη θνησιμότητα στην Κρήτη σε σύγκριση με το Σύνολο Χώρας και τις υπόλοιπες 12 περιφέρειες καθώς και τις κύριες αιτίες θανάτου και τη μεταβολή τους το 2007 σε σχέση με το 1994.
Ι. Η συνολική θνησιμότητα
Στην 1η στήλη του Πίνακα 1 δίνεται η μέση ετήσια θνησιμότητα κατά τριετίες στην Κρήτη την περίοδο 1994-2007 και στη 2η στο Σύνολο Χώρας. Στην 3η στήλη του Πίνακα δίνεται η διαφορά της θνησιμότητας στην Κρήτη από εκείνη στο Σύνολο Χώρας.
Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ότι η θνησιμότητα στην Κρήτη όλα τα χρόνια της περιόδου 1994-2007 ήταν χαμηλότερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Τόσο το 1994 όσο και το 2007 η Κρήτη κατείχε τη 10η θέση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας, δηλαδή μια από τις χαμηλότερες (την 1η θέση, με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα, και τα δύο έτη κατείχε το Βόρειο Αιγαίο).
Οι αιτίες στις οποίες οφείλονται οι διαφορές στη θνησιμότητα της Κρήτης σε σύγκριση με εκείνη του Συνόλου Χώρας είναι πολλές. Ανάμεσα σʼ αυτές η κυριότερη είναι οι διαφορές στη γήρανση του πληθυσμού τους (ο πληθυσμός της Κρήτης σε σύγκριση, π.χ., με εκείνο στο Σύνολο Χώρας, είναι νεότερος, δεδομένου ότι, όπως έχουμε επισημάνει σε πολλά άρθρα μας στην «Πατρίδα», η γεννητικότητα στην Κρήτη είναι υψηλότερη απʼ ό,τι στις άλλες περιφέρειες και, επιπλέον, ο πληθυσμός της αυξάνεται ταχύτερα τόσο εξαιτίας της φυσικής αύξησής του (γεννήσεις μείον θάνατοι) όσο και της προσέλευσης πληθυσμού από άλλες περιφέρειες της χώρας και από το εξωτερικό (μετανάστες).
Εκτός, όμως, από τη γήρανση, ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες, όπως π.χ. η οικονομική κατάσταση του πληθυσμού, η υποδομή σε νοσοκομειακή και ιατρική περίθαλψη, το φυσικό περιβάλλον, η μόλυνση της ατμόσφαιρας, ο τρόπος ζωής κλπ. Η εκτίμηση της βαρύτητας του καθενός από τους παράγοντες αυτούς στην Κρήτη σε σχέση με το Σύνολο Χώρας απαιτεί μια ειδική μελέτη από τα ερευνητικά κέντρα και τα ΑΕΙ της χώρας.
ΙΙ. Αιτίες θανάτου
Στην 1η στήλη του Πίνακα 2 δίνονται οι δύο κύριες και ορισμένες από τις άλλες αιτίες θανάτου ανα 100.000 κατοίκους στην Κρήτη το 1994, στη 2η στη το 2007 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή τους. Στην 4η και στην 5η στήλη δίνονται οι διαφορές από τα αντίστοιχα στοιχεία στο Σύνολο Χώρας.
Από τις τρεις πρώτες στήλες του Πίνακα 2 φαίνεται ότι οι θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους από: κακοήθη νεοπλάσματα (καρκίνους), νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος και διαβήτη αυξήθηκαν το 2007 σε σχέση με το 1994 ενώ από άλλα νοσήματα μειώθηκαν. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στους θανάτους από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος και από διαβήτη και η μεγαλύτερη μείωση στους θανάτους από αυτοκτονίες και ατυχήματα. Τόσο, όμως, το 1994 όσο και το 2007, οι κύριες αιτίες θανάτων παραμένουν (με πολύ μεγάλη διαφορά από τις άλλες αιτίες) τα νοσήματα του κυκλοφοριακού συστήματος (καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια) και οι καρκίνοι.
Από τις δύο τελευταίες στήλες του Πίνακα 2 φαίνεται ότι στην Κρήτη σε σχέση με το Σύνολο Χώρας, η θνησιμότητα από:
- Νοσήματα του κυκλοφοριακού συστήματος το 1994 ήταν μικρότερη και η διαφορά αυξήθηκε το 2007
- Κακοήθη νεοπλάσματα το 1994 ήταν επίσης μικρότερη, αλλά η διαφορά μειώθηκε το 2007.
- Νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος το 1994 ήταν μεγαλύτερη και η διαφορά αυξήθηκε το 2007.
- Ατυχήματα και τροχαία ενώ το 1994 ήταν μικρότερη, το 2007 ήταν μεγαλύτερη.
- Διαβήτη το 1994 ήταν ελαφρά μεγαλύτερη και το 2007 η διαφορά αυξήθηκε.
- Αυτοκτονίες το 1994 ήταν μεγαλύτερη και το 2007 η διαφορά μειώθηκε.
- Άλλες αιτίες το 1994 ήταν μεγαλύτερη και το 2007 η διαφορά μειώθηκε.
Η θέση της Κρήτης στη θνησιμότητα ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας στα:
- Νοσήματα του κυκλοφοριακού βελτιώθηκε και από την 11η θέση το κατέβηκε στη 12η το 2007.
- Κακοήθη νεοπλάσματα χειροτέρευσε και από τη 13η θέση το 1994 ανέβηκε στην 11η το 2007.
- Νοσήματα του αναπνευστικού χειροτέρευσε και από τη 8η το 1994 ανέβηκε στην 4η 2007.
- Ατυχήματα χειροτέρευσε και από τη 10η το 1994 ανέβηκε στην 6η το 2007.
- Τροχαία χειροτέρευσε και από την 9η το 1994 ανέβηκε στην 7η το 2007.
- Διαβήτη βελτιώθηκε και από την 4η το 1994 κατέβηκε στην 7η το 2007.
- Αυτοκτονίες βελτιώθηκε και από την 1η θέση το 1994 κατέβηκε στη 2η και το 2007.
Με εξαίρεση, δηλαδή, τα νοσήματα του κυκλοφοριακού συστήματος, το διαβήτη και τις αυτοκτονίες, στα οποία η θέση της Κρήτης σε ό,τι αφορά τη θνησιμότητα ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας βελτιώθηκε, στις υπόλοιπες αιτίες θανάτου, η θέση της χειροτέρευσε. Στη συνολική, όμως, θνησιμότητα, η Κρήτη παρέμεινε στη 10η θέση εξαιτίας της σημαντικής βελτίωσης που σημειώθηκε στη θνησιμότητα από νοσήματα του κυκλοφοριακού συστήματος, δηλαδή τη σημαντικότερη αιτία θανάτου.
Η διερεύνηση των παραγόντων στους οποίους οφείλονται οι διαφορές που υπάρχουν στην θνησιμότητα από την καθεμιά από τις αιτίες θανάτου ανάμεσα στην Κρήτη και στις άλλες περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας απαιτεί αναλυτικές έρευνες.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην Αντιπρόεδρος Της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

