Του Αλεξ. Καμπουράκη*
Σε μία μεταβατική περίοδο αστάθειας την οποία διανύουμε, οι μηχανικοί καλούνται να δώσουν λύσεις σε φλέγοντα προβλήματα που σχετίζονται με τον κλάδο και τις ειδικότητες του, παρουσιάζοντας θέσεις επιστημονικές και ρεαλιστικές που εστιάζονται σε τομείς- κλειδιά, όπως είναι:
η αυθαίρετη δόμηση, ο πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός, το ασφαλιστικό των μηχανικών, τα δημόσια έργα, το περιβάλλον, η οικονομική κρίση και οικοδομική δραστηριότητα, η ανάπτυξη και απασχόληση, το εθνικό κτηματολόγιο, τα επαγγελματικά δικαιώματα, η εκπαίδευση και επιμόρφωση, οι υμιυπαίθριοι χώροι και άλλα, με σκοπό την αντιμετώπιση της δύσκολης χρονικής συγκυρίας.
Η Δημοκρατική Κίνηση Μηχανικών δίνει συγκεκριμένες λύσεις τις οποίες υποστηρίζει, χαράζοντας μια νέα πορεία σύγχρονης αντίληψης με αξιοκρατία και διαφάνεια αφήνοντας πίσω της άγονες, στερεότυπες διαμάχες και μικρόνοες εξουσίες. Σημεία τα οποία θα αναλυθούν παρακάτω είναι μέρος εκ των θέσεων προσφοράς και δράσης κοινού οράματος αναβάθμισης και καταξίωσης του επιστημονικού, συνδικαλιστικού και κοινωνικού ρόλου του μηχανικού, ανταποκρινόμενοι με επάρκεια στις ανάγκες των καιρών καθώς επίσης και στην ανάκαμψη του κύρους και της αξιοπιστίας του ΤΕΕ.
Οικονομική Κρίση και Οικοδομική Δραστηριότητα
Στον τομέα της κατασκευής και πώλησης κατοικιών μόνιμης χρήσης, για τα προβλήματα που έχουν εμφανισθεί, περιμένουμε από την Πολιτεία να προχωρήσει στην εκπόνηση και εφαρμογή σχεδίου στήριξης της οικοδομικής δραστηριότητας, και προτείνουμε:
• Επιδότηση των επιτοκίων δανεισμού για αγορά 1ης κατοικίας.
• Εναρμόνιση εφαρμογής του Φ.Π.Α. στην οικοδομή, όπως στις υπόλοιπες επιχειρήσεις.
• Διατήρηση των τιμών των αντικειμενικών αξιών για δύο ακόμα έτη.
• Επαναφορά της απαλλαγής για μία 5ετία από το Ε.Τ.Α.Κ. για τα αδιάθετα κτίσματα των οικοδομικών επιχειρήσεων.
• Επίσπευση των διαδικασιών ένταξης νέων περιοχών στα σχέδια πόλεων, ώστε να υπάρξει σύντομα «επαρκής» και νόμιμα πολεοδομημένη γη.
• Κωδικοποίηση της οικοδομικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
• Οργάνωση και σωστή στελέχωση των πολεοδομικών γραφείων.
• Άμεση θεσμοθέτηση του Μητρώου Κατασκευαστών Ιδιωτικών Έργων (ΜΗ.Κ.Ι.Ε.).
• Επιμόρφωση και πιστοποίηση του τεχνικού προσωπικού παραγωγής.
Πολεοδομικός και Χωροταξικός Σχεδιασμός
Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή με νέες απαραίτητες συνιστώσες όπως: «αειφόρος ανάπτυξη», «πράσινη πόλη», «βιώσιμη και βιοκλιματική αρχιτεκτονική», «ενεργειακά κτίρια», «εναλλακτικά μέσα μεταφοράς», πρέπει να προκύψει από μία «αυθεντική» αντιμετώπιση των πολεοδομικών συγκροτημάτων ως αστικών οικοσυστημάτων και των οικισμών μαζί με την ενδοχώρα τους, ως «ενιαίων συνόλων». Το αποτέλεσμα θα είναι η ουσιαστική «διαμονή» των κατοίκων με την ευρύτερη σημασία της: κατοικία, εργασία, ελεύθερος χρόνος, ψυχαγωγία.
Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ελλάδα περισσότερα από 252 Γ.Π.Σ. σε αντίστοιχους δήμους της χώρας. Δυστυχώς όμως και ενώ έχουν περάσει δεκατρία χρόνια από την έναρξη ισχύος του 2508/97 έχουν εκπονηθεί ελάχιστες πολεοδομικές μελέτες και δεν έχει εγκριθεί καμία. Αποτέλεσμα είναι να μην επεκτείνονται τα όρια σχεδίων πόλεων και να παραμένουν χιλιάδες στρέμματα εκτός σχεδίου με χαμηλούς συντελεστές δόμησης.
Απαιτείται:
• Σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο που να εξασφαλίζει την ταχύτητα, το ρεαλισμό και την εφαρμογή του σχεδιασμού.
• Να προβλεφθεί μηχανισμός που θα επιτρέπει και θα διευκολύνει την αλληλο-τροφοδότηση των πολεοδομικών μελετών και πράξεων εφαρμογής με τις μελέτες Κτηματολογίου, έτσι ώστε και πόροι να εξοικονομηθούν αλλά και να επισπευσθούν οι χρόνοι εκπόνησης των επιμέρους μελετών.
• Να εφοδιαστούν οι φορείς ανάθεσης των μελετών με ενιαίο κώδικα χρήσεων γης και συμβολισμών για τις μελέτες ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ, αλλά και για τις λοιπές μελέτες σχεδιασμού του χώρου.
• Εξασφάλιση πόρων για τις μελέτες από τον κρατικό προϋπολογισμό και από την υπεραξία της γης που πρόκειται να ενταχθεί, επιπλέον της θεσμοθετημένης δυνατότητας αυτοχρηματοδότησης των μελετών με το νόμο 3044/2002.
• Αποκέντρωση αρμοδιοτήτων με καθοριστική συμμετοχή του δήμου, της νομαρχίας και της περιφέρειας στο σχεδιασμό, την έγκριση και την υλοποίηση των μελετών.
• Να κατοχυρωθεί θεσμικά η υποχρέωση των δασικών υπηρεσιών να ενημερώνουν με τους – έστω – προσωρινούς δασικούς χάρτες τις αρμόδιες υπηρεσίες χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού κατά τη φάση του σχεδιασμού.
• Να υπάρξει προσαρμογή των προδιαγραφών γεωλογικών μελετών στο επίπεδο των Γ.Π.Σ/ΣΧ.Ο.Ο.Α.Π.
Κλείνοντας είναι προφανής η διαπίστωση ότι ο φορέας μας έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ συμμετοχής στα γεγονότα και είναι χρέος όλων μας να ανταποκριθούμε με επάρκεια στις ανάγκες των καιρών, να πράξουμε έργο που θα θωρακίσει τις θέσεις των μηχανικών και του Τ.Ε.Ε, στρατηγική που θα αποτελέσει τον καταλύτη για την ανάπτυξη και την πρόοδο.
* Ο Αλέξανδρος Νικ. Καμπουράκης είναι αρχιτέκτων Μηχανικός – Πολεοδόμος, υποψήφιος Κεντρικού Ψηφοδελτίου Δ.Κ.Μ
Master 2, Πολεοδομία και Χωροταξία. Πανεπιστήμιο Paris 10 Nanterre, Παρίσι, Γαλλία
Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής. Ανώτατο Πανεπιστήμιο Αρχιτεκτονικής ʽParis Val de Seineʼ, Παρίσι, Γαλλία.

