Του Γιάννη Ζωράκη

Το προσχέδιο νόμου για τον “Καλλικράτη” - που δεν είναι το οριστικό - έδωσε στη δημοσιότητα τα ξημερώματα του Σαββάτου το υπουργείο Εσωτερικών.

Το προσχέδιο αποτελείται από περίπου 300 σελίδες, ωστόσο δεν περιλαμβάνει τον αναμενόμενο εδώ και μήνες, νέο αυτοδιοικητικό χάρτη ο οποίος θα κατατεθεί αργότερα. Έτσι περιορίζεται στην πλήρη αναφορά αρμοδιοτήτων, εκλογικού συστήματος, καταγραφής οργάνων κι εποπτικών μηχανισμών, αλλά δεν αναφέρεται στην γεωγραφία των νέων δήμων και περιφερειών.

Παρʼ όλα αυτά, σύμφωνα με το προσχέδιο νόμου, ένα εντελώς διαφοροποιημένο σύστημα σε σχέση με την διακυβέρνηση της χώρας, φαίνεται πως εισηγείται η κυβέρνηση. Η λογική του προσχεδίου βασίζεται στη μεταβίβαση πολλαπλών αρμοδιοτήτων στις εκάστοτε περιφέρειες, ενώ παράλληλα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις αρμοδιότητες που θα έχουν οι περιφέρειες των νησιωτικών περιοχών και των ορεινών όγκων.

Πολλαπλοί είναι επίσης οι ελεγκτικοί μηχανισμοί που θεσπίζονται με βάση το προσχέδιο, ώστε να μπορέσει να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η νομιμότητα.

Αναφορικά με τις αρμοδιότητες των προσώπων, ο νέος Περιφερειάρχης μοιάζει να συγκεντρώνει τις αρμοδιότητες ενός “άτυπου υπερνομάρχη” που συνεπικουρείται από αντιπεριφερειάρχες. Αυξημένες πρόκειται να είναι και οι αρμοδιότητες των νέων δημάρχων και αντιδημάρχων, σε επίπεδο μεγάλων δήμων πλέον.



Δήμοι



Αλλαγές αναμένεται να υπάρξουν στον τρόπο διοίκησης των δήμων. Σύμφωνα με το προσχέδιο νόμου, ο δήμος θα διοικείται από το δημοτικό συμβούλιο, την οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής, την εκτελεστική επιτροπή και τον δήμαρχο.

Το δημοτικό συμβούλιο θα αποτελείται από δεκαεπτά μέλη σε δήμους με πληθυσμό

έως πέντε χιλιάδες κατοίκους, είκοσι ένα σε δήμους με πληθυσμό από πέντε χιλιάδες έναν έως δέκα χιλιάδες κατοίκους, είκοσι πέντε σε δήμους με πληθυσμό από δέκα χιλιάδες έναν έως τριάντα χιλιάδες κατοίκους, τριάντα τρία σε δήμους με πληθυσμό από τριάντα χιλιάδες έναν έως εξήντα χιλιάδες κατοίκους, σαράντα ένα σε δήμους με πληθυσμό από εξήντα χιλιάδες έναν έως εκατό χιλιάδες κατοίκους, σαράντα πέντε σε δήμους με πληθυσμό από εκατό χιλιάδες έναν έως εκατόν πενήντα κατοίκους και σαράντα εννέα σε δήμους με πληθυσμό από εκατόν πενήντα χιλιάδες και άνω.



Περιφέρεια



Πέντε διαφορετικά όργανα πρόκειται να έχουν οι Περιφέρειες, σύμφωνα με το σχέδιο “Καλλικράτης”.

Με βάση το προσχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα, όργανα της Περιφέρειας θα είναι ο περιφερειάρχης, οι αντιπεριφερειάρχες, το περιφερειακό συμβούλιο, η οικονομική επιτροπή και η εκτελεστική επιτροπή.

Οι αντιπεριφερειάρχες σε κάθε περιφέρεια θα εκλέγονται άμεσα και κατʼ αντιστοιχία των περιφερειακών ενοτήτων, ενώ δεν θα καταλαμβάνουν θέση περιφερειακού συμβούλου.

Το περιφερειακό συμβούλιο πρόκειται να αποτελείται από σαράντα ένα μέλη σε περιφέρειες με πληθυσμό έως 300.000 κατοίκους, πενήντα ένα μέλη σε περιφέρειες με πληθυσμό από 300.001 έως 800.000 κατοίκους, εβδομήντα ένα μέλη σε περιφέρειες άνω των 800.000κατοίκων. Το περιφερειακό συμβούλιο της περιφέρειας Αττικής θα αποτελείται από εκατόν ένα μέλη, ενώ το περιφερειακό συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου θα αποτελείται από πενήντα ένα μέλη.



Αρμοδιότητες



Αυξημένες πρόκειται να είναι οι αρμοδιότητες των νέων Περιφερειών. Οι αρμοδιότητες τους χωρίζονται σε εφτά κύριους τομείς, που περιλαμβάνουν αρμοδιότητες με τις οποίες μέχρι σήμερα επιφορτίζονταν οι περιφέρειες, οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, αλλά και το Κράτος.

Με βάση το μη οριστικοποιημένο προσχέδιο νόμου, οι Περιφέρειες αναλαμβάνουν αρμοδιότητες Προγραμματισμού-Ανάπτυξης, Γεωργίας–Κτηνοτροφίας, Φυσικών Πόρων– Ενέργειας– Βιομηχανίας, Απασχόλησης – Εμπορίου – Τουρισμού, Μεταφορών – Επικοινωνιών, Έργων-Χωροταξίας- Περιβάλλοντος, Υγείας, Παιδείας - Πολιτισμού – Αθλητισμού, Πολιτικής Προστασίας και Διοικητικής Μέριμνας.

Ακόμα περισσότερο αυξημένες αναμένεται να είναι οι αρμοδιότητες στα νησιά, καθώς και στους ορεινούς όγκους.



Οικονομικά



Μεγάλες αναμένεται να είναι οι αλλαγές και αναφορικά με τα οικονομικά των νέων δήμων και Περιφερειών. Σύμφωνα με το προσχέδιο νόμου, οι αυτοτελείς πόροι των δήμων πρόκειται να προέρχονται από ποσοστά του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, ποσοστά των συνολικών ετήσιων εισπράξεων του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, καθώς και από ποσοστά του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας.

Σημειώνεται πως το κόστος των μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων στους δήμους αναμένεται να καλυφθεί με αύξηση ποσοστών που θα καθοριστεί με προεδρικό διάταγμα.

Οι περιφέρειες αντίστοιχα θα λαμβάνουν αυτοτελείς πόρους από ποσοστά του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, ποσοστά του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, αλλά και προσαυξημένους πόρους που θα προκύψουν από τη μεταφορά αρμοδιοτήτων.