Οι δικηγόροι του Ηρακλείου ένα αιώνα πριν

Σπάνια απεικόνιση 14 νομικών της πόλης, μεταξύ των οποίων ο Περικλής Μαλαγαρδής, πρώτος πρόεδρος του μουσικού συλλόγου «Απόλλων»

Η σπάνια ομαδική φωτογραφία 14 δικηγόρων του Ηρακλείου. Όρθιος δεξιά με τα γυαλιά ο Περικλής Μαλαγαρδής, ο οποίος το 1908 υπήρξε εκ των ιδρυτών και πρώτος πρόεδρος του μουσικού συλλόγου «Απόλλων». Η φωτογραφία, που τράβηξε ο περίφημος Μπεχαεντίν και η οποία ανήκει στη συλλογή της εγγονής του κ. Ιωάννας Μαλαγαρδή, χρονολογείται από το 1911. Οι δικηγόροι του Ηρακλείου μάλλον φωτογραφήθηκαν στην είσοδο του δικαστικού μεγάρου. Μπορούμε να διακρίνουμε πίσω τους το περίγραμμα της εισόδου κι ότι οι πρώτοι κάθονται σε πρόχειρο χαλί. Οι υπόλοιπες σειρές διαμορφώνονται με βάση τα μικρά σκαλιά μπροστά στην πόρτα


Η νομική ιστορία του Ηρακλείου ξεκινά, ουσιαστικά, μετά τη Σύμβαση της Χαλέπας το 1878, και την, κατά συνέπεια, σύσταση των δικαστηρίων σʼ όλο το νησί, με βάση τον οργανισμό των δικαστηρίων. Πολύτιμες ιστορικές πληροφορίες για την αρχή της δικηγορίας στο νομό μας δίνει έρευνα του Δικηγορικού Συλλόγου. Σύμφωνα με την επίσημη απογραφή του 1880, στην πόλη υπάρχουν 10 χριστιανοί δικηγόροι και 4 μουσουλμάνοι, χωρίς άλλα στοιχεία για το ποιοί ήταν αυτοί. Η έρευνα όμως αυτή μάς δίνει την πληροφορία ότι οι πρώτοι που έλαβαν την άδεια να δικηγορούν στο Ηράκλειο ήταν οι Δ. Σκουρής και Ι.Δ. Μαρινάκης, οι οποίοι μαζί με το Ρεθυμνιώτη Μ. Πετυχάκη είναι οι πρώτοι δικηγόροι της Κρήτης που έλαβαν άδεια σύμφωνα με τις διατάξεις του "Οργανισμού των Δικαστηρίων". Από τα στοιχεία που βρήκε η έρευνα του Δ.Σ.Η. τόσο στην εφημερίδα «Μίνως», όσο και στην επίσημη εφημερίδα της Γενικής Διοικήσεως Κρήτης «Κρήτη», συμπεραίνεται ότι τη δεκαετία 1880-1890 δικηγόροι Ηρακλείου ήταν επίσης οι: Εμμ. Σκούφος, Απόστολος Ξενουδάκης, Ανδρέας Βλαχάκης, Στ. Μαρκάκης, Ναπολέων Στειακάκης, Γεώργιος Αλεξάκης, Ιωάννης Ασιθιανάκης, Αντώνιος Παπαδάκης, Κωνσταντίνος Παπαδάκης, Αντώνιος Χατζηδάκης, Μεχμέτ Βερυκοκάκης, Αχμέτ Λεβεντάκης και Στυλιανός Τρόνος. Αυτοί ήταν οι πρωτοπόροι της νομικής επιστήμης –μάλλον τέχνης εκείνη την εποχή, ακόμη- στο νομό Ηρακλείου.

Σήμερα παρουσιάζομε μια μοναδικής ιστορικής αξίας φωτογραφία, πιθανότατα την πρώτη ομαδική απαθανάτιση δικηγόρων του Ηρακλείου, την οποία μας παραχώρησε η κ. Ιωάννα Δ. Μαλαγαρδή, εγγονή του Περικλή Μαλαγαρδή, ενός εκ των πρώτων δικηγόρων της πόλης και εκ των ιδρυτών του μουσικού συλλόγου «Απόλλων», το 1908, και μάλιστα πρώτου προέδρου του. Η φωτογραφία χρονολογείται από το 1911 κι ο Περικλής Μαλαγαρδής διακρίνεται όρθιος στη δεξιά πλευρά, πρώτος από τα κάτω με τα γυαλιά. Δυστυχώς δεν έχομε πληροφορίες για τους υπόλοιπους που διακρίνονται στη φωτογραφία. Από τη σύγκριση όμως με άλλες φωτογραφίες της εποχής, μπορούμε να κάνομε την υπόθεση ότι ο δεξιά στη δεύτερη σειρά των καθήμενων, μπροστά ακριβώς στον Π. Μαλαγαρδή είναι ο Γεώργιος Κοκκινάκης, υπουργός στη διάρκεια της Κρητικής Πολιτείας και πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος των δικηγόρων του Ηρακλείου μετά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας έδωσε η κ. Ιωάννα Μαλαγαρδή, ο παππούς της Περικλής Δημητρίου Μαλαγαρδής γεννήθηκε το 1869 στο Ηράκλειο και φοίτησε στο Βʼ Γυμνάσιο Αθηνών και στη συνέχεια στη Νομική Σχολή Αθηνών, στην οποία είχε εγγραφεί στις 30 Σεπτεμβρίου 1891 κι είχε αύξοντα αριθμό εγγραφής 848 . Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα της κ. Μαλαγαρδή στα δημοσιευμένα αρχεία του Πανεπιστημίου τον παππού της πρότεινε για εγγραφή (φυσικά τότε δεν υπήρχαν εξετάσεις για την εισαγωγή) ο Σπυρίδων Μερκούρης.

Ο Περικλής Μαλαγαρδής υπηρέτησε ακόμη ως ειρηνοδίκης στις Αρχάνες, ενώ κατά την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας ο Π.Δ. Μαλαγαρδής, θερμός υποστηρικτής του Ε. Βενιζέλου εξέδωσε τη βενιζελική εφημερίδα «Δάφνη». Ακόμη υπηρέτησε ως νομάρχης στα Χανιά. Είχε παντρευτεί την Ιωάννα Φυτάκη με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά: τον Δημήτρη, τον Λευτέρη, την Τιτίκα και τον Σταύρο.

Πέθανε σε ηλικία 55 ετών το 1924.

Για το γιό του Δημήτρη, πατέρα της κ. Μαλαγαρδή, θα δημοσιεύσομε χωριστά φωτογραφικό υλικό.



Οι δικηγόροι της εποχής



Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία του Δ.Σ.Η., τα οποία είναι δημοσιευμένα στην ηλεκτρονική του σελίδα, την εποχή της Κρητικής Πολιτείας στις τάξεις του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου υπήρχαν περίπου 90 δικηγόροι. Μεταξύ άλλων συναντάμε την περίοδο εκείνη προσωπικότητες όπως αυτές των αγωνιστών των κρητικών αγώνων και βουλευτών της πρώτης επί Κρητικής Πολιτείας Συνέλευσης των Κρητών Αντ. Χατζιδάκη και Εμμ. Πολυχρονίδη, του Γεωργίου Κοκκινάκη, επιτρόπου (υπουργού) Δικαιοσύνης (1910-1911) και Παιδείας (1911) της Εκτελεστικής Επιτροπής Κρήτης και πρώτου εκλεγμένου προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου μετά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

Του Μιχαήλ Σακλαμπάνη, επί σειρά ετών βουλευτή, του Νικολάου Γιαμαλάκη, μέλους του πρώτου Συμβουλίου του πρίγκιπα Γεωργίου (1899) και μετέπειτα επιτρόπου Εσωτερικών και Δημόσιας Ασφάλειας (1911), του Εμμανουήλ Λογιάδη, επιτρόπου Οικονομικών της Κρητικής Πολιτείας (1904), μέλους της υπό τον Α. Μιχελιδάκη Εκτελεστικής Επιτροπής της Κρήτης (1908) και βουλευτή της Βουλής που κήρυξε την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, του Ιωάννη Βογιατζάκη, βουλευτή της Βουλής των Κρητών που στην τρίτη της Σύνοδο (07/04/1905) "κηρύττει την Ένωσιν της Κρήτης μετά της μητρός Ελλάδος" και μετέπειτα δήμαρχο Ηρακλείου κατά τα έτη 1916-1920 και 1922-1929 καθώς και των βουλευτών της ίδιας Βουλής Εμμ. Μαραγκάκη και Εμμ. Λεβέντη, του Αριστείδη Στεργιάδη, προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου το 1908 και μετέπειτα Γενικού Διοικητή Ηπείρου και Ύπατου Αρμοστή Σμύρνης (1919-1922), του Εμμ. Χουρδάκη, υπουργού Δικαιοσύνης το 1905,

στις ενέργειες του οποίου οφείλεται σε πολύ μεγάλο βαθμό η ίδρυση του Εφετείου Ηρακλείου το 1906, του Παύλου Παλίδη, γραμματέα της Εκτελεστικής Επιτροπής Κρήτης (1909) υπό τον Α. Μιχελιδάκη και βουλευτή Πεδιάδος της Επαναστατικής Συνέλευσης της 13/11/1911, των επίσης βουλευτών της ίδιας Συνέλευσης Σωκράτη Βιστάκη, Εμμ. Μελισσείδη, Νικολάου Μεϊμαράκη, Γεωργίου Αγγελιδάκη, Μιχαήλ Λαγουδιανάκη, Μιχαήλ Μανασάκη, Αρ. Πασχαλίδη, Εμμ. Κωνιωτάκη και αρκετών δεκάδων άλλων.