Στους 3750 τόνους ανήλθε η παραγωγή σταφίδας στο νομό Ηρακλείου το 2009 σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΣΟΣ, η οποία παρέλαβε τους 2.000 τόνους, προϊόν που επεξεργάστηκε και πούλησε. Σύμφωνα με τη διοίκηση και τη διεύθυνση της ΚΣΟΣ η σταφίδας πουλήθηκε αφήνοντας χαμηλά έσοδα, αλλά υπάρχουν ελπίδες ότι από την ερχόμενη χρονιά τα πράγματα μπορεί να είναι καλύτερα τόσο στην παραγωγή, όσο και στο εμπόριο του προϊόντος. Οι βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου άλλωστε, δεν άφησαν πολλά περιθώρια για αύξηση της παραγωγής κατά την προηγούμενη περίοδο.

Σε σύγκριση με το 2008, πέρυσι η παραγωγή σταφίδας στο νομό Ηρακλείου…δεκαπλασιάστηκε, αφού πρώτα είχε φθάσει στο χαμηλότερο σημείο της ιστορίας της δηλαδή τους 300 τόνους.

Αποτελεί όμως μακρινό παρελθόν η παραγωγή της τάξεως των 80.000-100.000 τόνων της δεκαετίας του ΄70. Η διοίκηση της ΚΣΟΣ ωστόσο αισιοδοξεί ότι στο μέλλον θα διαθέτει ένα εκλεκτής ποιότητας προϊόν που θα απευθύνεται σε ειδικές αγορές, δίνοντας παράλληλα κίνητρα στους παραγωγούς με τις τιμές που θα το αγοράζει. Ήδη έχει πουλήσει και μάλιστα από το Δεκέμβριο το σύνολο της φετινής παραγωγής σε τιμές που αποδίδουν ένα μικρό κέρδος.



Η περιπέτεια του προϊόντος

Η περιπέτεια του προϊόντος είναι γνωστή: Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η σουλτανίνα αντικατέστησε την ποικιλία ταχτάς, όταν έγινε γνωστή η καλλιέργεια της στην Κρήτη από τους Έλληνες της Μικράς Ασίας μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. Η «ξανθιά» ήταν παραγωγική και είχε πολύ καλή τιμή. Επί δεκαετίες οι σταφιδοπαραγωγοί της Κρήτης «έτριβαν τα χέρια τους». Κι όταν προκύπτανε προβλήματα με την τιμή του προϊόντος, η σουλτανίνα «έδινε» τα πιο μεγάλα αγροτικά συλλαλητήρια στο Ηράκλειο, με τελευταίο το Σεπτέμβριο του 1991 που κατέληξε στην καταστροφή του κτιρίου της Νομαρχία το οποίο παραδόθηκε στις φλόγες. Η ΚΣΟΣ με πρόεδρο τον αείμνηστο Παναγιώτη Τσακίρη και οι υπόλοιπες αγροτικές οργανώσεις διαμαρτύρονταν τότε για τον κοινοτικό κανονισμό της σταφίδας, τον οποίο χαρακτήριζαν «ταφόπλακα» για το προϊόν. Ιστορικά αποδείχθηκε ότι είχαν δίκιο… Βάσει κανονισμού οι τιμές εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά της τούρκικης και της ιρανικής σταφίδας μειώνονταν κάθε χρόνο. Έτσι η τούρκικη αλλά και η ιρανική σουλτανίνα εκτόπισαν από την κοινοτική αγορά την «ξανθιά» της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Παρέμειναν όμως «θύλακες» στο νομό Ηρακλείου όχι μόνο από αγάπη για το παραδοσιακό αυτό προϊόν, αλλά και διότι ο κανονισμός της σταφίδας συνέδεε την ενίσχυση με την παραγωγή. Κι όταν έγινε η αποσύνδεση, η παραγωγή κατρακύλησε στους 300 τόνους… Το 2008 διέθεσαν σουλτανίνα στην αγορά μόνο οι άνθρωποι που αγαπούν το προϊόν και δεν μπορούν να το αποχωριστούν!



Από τις τιμές εξαρτάται η παραγωγή…



Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και τρικ αυτό που έγινε και οδήγησε το 2008 την παραγωγή της σουλτανίνας στο χαμηλότερο σημείο της. Δεν ήταν μόνο η αποσύνδεση της παραγωγής από την ενίσχυση. Ήταν και ένας ακόμα παράγοντας: Ο πρόεδρος της Ένωσης Ηρακλείου Μανώλης Γαβαλάς ανακοίνωσε πολύ νωρίς (Ιούνιος) ότι η τιμή της νωπής σουλτανίνας για οινοποίηση καθορίστηκε στα 0,30 ευρώ. Στην ουσία με την κίνηση αυτή προκαθόρισε την εξέλιξη της μείωσης της παραγωγής σταφίδας αφού οι τιμές του αποξηραμένου προϊόντος ήταν αδύνατο τότε να κινηθούν σε επίπεδα άνω του 1,40 ευρώ. Να ληφθεί υπόψη ότι τέσσερα κιλά νωπού προϊόντος αντιστοιχούν σε ένα κιλό αποξηραμένου, συν το κόστος της αποξήρανσης.

Το Σεπτέμβριο του 2008 ο τότε πρόεδρος της ΚΣΟΣ Γιάννης Πιτσιδιανός ανακοίνωσε ότι η τιμή σταφίδας είναι στο 1 ευρώ το κιλό. Ήταν επόμενο λοιπόν οι αμπελουργοί να στρέψουν το βλέμμα στα οινοποιεία και αυτό έγινε.

Αντίθετα, το 2009 όταν πλέον ο κ. Γαβαλάς ήταν πρόεδρος της ΚΣΟΣ ανακοίνωσε αρκετά νωρίς τιμή αποξηραμένης σουλτανίνας στα 1,30 ευρώ το κιλό. Λίγο αργότερα ως πρόεδρος της Ένωσης Ηρακλείου ο κ. Γαβαλάς ανακοίνωσε τιμή νωπής σουλτανίνας στα 0,18 ευρώ. Κατά συνέπεια ο αγροτικός κόσμος στράφηκε στην «ξανθιά» που φαινόταν να…παίρνει την εκδίκηση της.

Συμπέρασμα: Από την τιμή του προϊόντος θα εξαρτηθεί και η παραγωγή του. Και η τιμή, εξαρτάται από την αγορά…



Ελπίδες αύξησης πωλήσεων

Η παραγωγή αποξηραμένης σταφίδας το 2009 ανήλθε στους 3.750 τόνους. Και θα ήταν πολύ υψηλότερη αν δεν μεσολαβούσαν οι βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου που καταστρέψανε το προϊόν σε αμπέλια και ξηραντήρια.

Από τις ποσότητες αυτές η ΚΣΟΣ επεξεργάστηκε και εμπορεύθηκε τους 2.000 τόνους. Τις υπόλοιπες ποσότητες διαχειρίστηκαν ιδιωτικά σταφιδεργοστάσια της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

Οι σταφίδες πουλήθηκαν από την ΚΣΟΣ «με κάποιο μικρό κέρδος» κατά τη διοίκηση της, κυρίως στην αγορά της Γερμανίας. Επίσης στην εσωτερική αγορά και την Κύπρο.

Η ΚΣΟΣ επιδιώκει να διαθέτει στην αγορά ένα αρίστης ποιότητας προϊόν, φυσική «αθείωτη» σταφίδα. Στόχος της ΚΣΟΣ για το 2010 είναι να διαθέσει 7.000 τόνους αρίστης ποιότητας σουλτανίνας, σε υψηλότερες τιμές από την τούρκικη σουλτανίνα.

Παράλληλα η ΚΣΟΣ ενθαρρύνει τους αμπελουργούς για την παραγωγή βιολογικής σταφίδας, την οποία επεξεργάζεται στο πιστοποιημένο σταφιδεργοστάσιο της. Από την πλευρά τους οι παραγωγοί διαθέτουν τη βιολογική σταφίδα σε εξειδικευμένα καταστήματα εμπορίας βιολογικών προϊόντων της Κρήτης.