Του Κώστα Μπογδανίδη

Σε κυνήγι των…ελεύθερων οικοπέδων επιδίδεται από σήμερα ο δήμος Ηρακλείου καθώς εκατοντάδες στρέμματα παραμένουν αναξιοποίητα και ορισμένα εξʼαυτών γίνονται και…βορά στις ορέξεις επιτήδειων οι οποίοι με διάφορα δικονομικά τερτίπια τα επιβουλεύονται! Ο δήμαρχος έχει δώσει εντολή να εντοπιστούν, να καταγραφούν και να ετοιμαστεί άμεσα ένα σχέδιο αξιοποίησης των ελεύθερων οικοπέδων του Ηρακλείου σε μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί πλήρως ο κάθε χώρος που έχει απομείνει χωρίς να οικοδομηθεί, προς όφελος των πολιτών.

Μια πρώτη έρευνα που έχουν κάνει οι δημοτικές υπηρεσίες φαίνεται ότι σε περιοχές όπου το Σχέδιο Πόλης καθυστέρησε ή δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί υπάρχουν πολλές δεκάδες οικόπεδα που είναι ελεύθερα ή έχουν χαρακτηριστεί πράσινο και για κοινόχρηστο χώρο που ο δήμος δεν τα έχει αξιοποιήσει. Αντιθέτως δεν είναι λίγοι εκείνοι οι ιδιώτες οι οποίοι από νωρίς διέβλεψαν την αδυναμία του δήμου να εκπονήσει ένα σχέδιο και βρήκαν τρόπο να τα κάνουν(νομίμως δυστυχώς…) δικά τους. Και φυσικά απέκτησαν μέσα σε μία νύχτα τεράστιες περιουσίες. Θα έχετε δει σε διάφορα σημεία της πόλης εκτός Τειχών να διακόπτεται ξαφνικά ο δρόμος από ένα…συρματόπλεγμα ή ένα τοιχίο το οποίο το έβαλε κάποιος ιδιώτης που έχει κερδίσει δικαστική απόφαση διεκδικώντας το κομμάτι(και ο δήμος το μαθαίνει εκ των υστέρων!)

“Υπάρχουν πολλά τέτοια οικόπεδα και ήδη έχουν εντοπίσει αρκετά. Γιʼαυτό και θα προχωρήσουμε στην καταγραφή τους και να σχεδιάσουμε ακριβώς τι θα κάνουμε στο καθένα από αυτά”, επεσήμανε στην “Π” ο δήμαρχος Γιάννης Κουράκης που σε συνεργασία με τον αντιδήμαρχο κ.Μαμουλάκη θα ξεκινήσουν να δουν άμεσα το πώς θα προχωρήσει αυτή η καταγραφή.

Ήδη έχουν εντοπιστεί πολλά ελεύθερα οικόπεδα όπως αυτό στην Ιερολοχιτών(ένα μεγάλο ελαιόφυτο), στα Δειλινά, στου παπά Τίτου Γαβαλά, στην Αγία Αικατερίνη, αλλά και σε όλες τις περιοχές του Ηρακλείου που αναπτύχθηκαν με γρήγορα και άναρχο τρόπο.

“Μπορούν με απλές κινήσεις να αξιοποιηθούν όλα αυτά, να φτιάξουμε κοινόχρηστους χώρους, να κάνουμε ήπιες κατασκευές και να τις αποδώσουμε στο κοινό” επισημαίνει ο δήμαρχος που θεωρεί ότι αυτή είναι μια σημαντική περιουσία των πολιτών που δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένη.



Οι κοινόχρηστοι χώροι



Να θυμίσουμε ότι στο ζήτημα των κοινόχρηστων χώρων και των ελεύθερων οικοπέδων έχει κάνει πολλές αναφορές και ο Συνήγορος του Πολίτη που επισημαίνει ότι κάθε πολίτης έχει την εξουσία να χρησιμοποιεί ελεύθερα τους κοινόχρηστους χώρους, εξουσία που απορρέει από το δικαίωμα της προσωπικότητας (άρθρο 57 του ΑΚ), καθώς και το δικαίωμα να απαιτεί από τους υπεύθυνους για τη διαχείρισή τους ΟΤΑ την προστασία της ακώλυτης χρήσης τους όταν αυτή παρεμποδίζεται.

Βασικό πρόβλημα, το οποίο αναδεικνύεται από το σύνολο σχεδόν των σχετικών αναφορών που έχει δεχθεί ο Συνήγορος του Πολίτη, αποτελεί η εμπλοκή πολλών συναρμόδιων φορέων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο κοινόχρηστος χώρος του αιγιαλού, που δεν βρίσκεται στην ιδιοκτησία των ΟΤΑ, αλλά της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου. Αυτή όμως έχει το δικαίωμα να παραχωρήσει τη διαχείρισή του είτε στον κοντινό στον αιγιαλό ΟΤΑ είτε σε άλλον φορέα (π.χ. λιμενικό ταμείο). Δεδομένου ότι οι ΟΤΑ διατηρούν πάντοτε την αρμοδιότητα για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας μιας επιχείρησης (π.χ. ένα παραθαλάσσιο μπαρ που προϋποθέτει ανάπτυξη των κατασκευών του στον κοινόχρηστο χώρο του αιγιαλού), μπορεί να εμπλακούν στο πρόβλημα ακόμη και τρεις διαφορετικοί φορείς, καθώς οι τυχόν παραβάσεις διαπιστώνονται από την Πολεοδομία της περιοχής (η οποία μπορεί να ανήκει στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση ή στον δήμο) και η τήρηση των κυρώσεων επαφίεται στις αστυνομικές αρχές.

Σε ένα θέμα που συνδέεται τόσο στενά με την ποιότητα ζωής των πολιτών (κοινόχρηστοι είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα οι χώροι πρασίνου και οι ελεύθερες εκτάσεις που χρησιμοποιούν οι δημότες των ΟΤΑ για την αναψυχή τους ή την καθημερινή τους εξυπηρέτηση: δρόμοι, πλατείες, πάρκα, πεζοδρόμια κ.ά.), τα σημεία τριβής μεταξύ των ΟΤΑ και των πολιτών είναι πολλά .

Παράλληλα με την προφανή αξία που έχουν οι κοινόχρηστοι χώροι για την ποιότητα ζωής, ιδίως σε επιβαρημένες οικιστικά περιοχές, αποτελούν και μια από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων των ΟΤΑ, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείρισή τους.