Η πρώτη δέσμη μέτρων κατά της ανεργίας

Τα μέτρα που σχεδιάζει ο ΟΑΕΔ


Την πρώτη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της ανεργίας και την προώθηση της απασχόλησης εντός του 2010, ανακοίνωσε χθες ο Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού ΟΑΕΔ . Οι οκτώ κατευθύνσεις των μέτρων είναι συνοπτικά οι παρακάτω:

1. Προγράμματα τετραετούς επιδότησης του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών μέχρι του ύψους του βασικού μισθού για την ενίσχυση της καθαρής αύξησης των θέσεων εργασίας και της απασχόλησης, με έμφαση στους ανέργους νεανικής ηλικίας και τις μικρές επιχειρήσεις, με υποχρέωση διατήρησης της απασχόλησης μετά την λήξη της επιδότησης και με τις απαραίτητες πρόνοιες και ασφαλιστικές δικλείδες για την αποφυγή απολύσεων και υποκατάσταση των ήδη εργαζομένων.

- Εκτιμούμενος αριθμός ωφελουμένων 1ης φάσης: 60.000 άνεργοι.

- Προϋπολογισμός για 4 έτη: 750 εκατ.

2. Προγράμματα κατάρτισης εργαζομένων για την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας των επιχειρήσεων με έμφαση στους επαπειλούμενους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα σημαντικά προβλήματα μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας, με βάση την υποβολή τεκμηριωμένου επιχειρησιακού σχεδίου από την επιχείρηση ή ομάδες επιχειρήσεων, και με τις απαραίτητες πρόνοιες και ασφαλιστικές δικλείδες για την αποφυγή αναίτιας προσφυγής σε συστήματα διαθεσιμότητας, εκ περιτροπής εργασίας, και γενικότερα εκ των προτέρων μείωσης της απασχόλησης.

- Εκτιμώμενος αριθμός ωφελουμένων 1ης φάσης: 75.000 άτομα.

- Προϋπολογισμός: 200 εκατ.

3. Προγράμματα Κοινωνικής / Κοινωφελούς Εργασίας, με έμφαση στις ομάδες ανέργων με ιδιαίτερες δυσκολίες ένταξης στην αγορά εργασίας (μακροχρόνια άνεργοι, γυναίκες αρχηγοί μονογονεϊκών οικογενειών, ανειδίκευτοι και ημι-ειδικευμένοι άνεργοι μεγαλύτερης ηλικίας, κλπ.) καθώς και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Οι δράσεις αυτές σχεδιάζεται να υλοποιηθούν μέσω προγραμματικών συμφωνιών και συμπράξεων με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, των κοινωνικών εταίρων και του τρίτου τομέα της οικονομίας.

4. Προγράμματα μετατροπής του επιδόματος ανεργίας σε επίδομα απασχόλησης, με έμφαση και ειδικά κίνητρα για τους ανέργους μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερα όσους είναι πλησίον της συνταξιοδότησης.

5. Ειδικά κλαδικά προγράμματα μετατροπής του επιδόματος εποχικής ανεργίας σε επίδομα απασχόλησης, με έμφαση σε κίνητρα για την διεύρυνση της περιόδου λειτουργίας των επιχειρήσεων του τουριστικού τομέα.

6. Ολοκληρωμένα Τοπικά Σχέδια Απασχόλησης για περιοχές σε κρίση, με έμφαση στις περιφέρειες με ιδιαίτερα οξυμένα προβλήματα ανεργίας, βασισμένα σε τοπικά δίκτυα υποστήριξης αποτελούμενα από φορείς των κοινωνικών εταίρων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, του τρίτου τομέα της οικονομίας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

7. Προγράμματα εναλλασσόμενης επαγγελματικής κατάρτισης και στη συνέχεια επιδοτούμενης απασχόλησης για τους τομείς της πράσινης ανάπτυξης, με έμφαση στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους σχετικούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας (πχ. περιβάλλον, ΑΠΕ, διαχείριση απορριμμάτων, κλπ.) σε συνεργασία με το Υπ. Περιβάλλοντος, την τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς του τρίτου τομέα της οικονομίας.

8. Καινοτόμα προγράμματα για την ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης, με έμφαση στους νέους και τις γυναίκες και στους τομείς της πράσινης και της καινοτόμου επιχειρηματικότητας.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, για την καλύτερη αποτελεσματικότητα των μέτρων, θα επιδιωχθεί η μέγιστη δυνατή συνεργασία, μέσω προγραμματικών συμφωνιών ή συμπράξεων, για την υλοποίηση των πολιτικών με φορείς των κοινωνικών εταίρων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επαγγελματικής εκπαίδευσης και του τρίτου τομέα της οικονομίας, σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο.

Διευκρινίζεται τέλος, ότι τα παραπάνω αποτελούν πλαίσια και κατευθύνσεις πολιτικής, υπό την έννοια ότι η εξειδίκευσή τους μπορεί να οδηγήσει σε προγράμματα συνδυασμού των μέτρων.



Πώς έφτασε στο οικονομικό αδιέξοδο

Στις πολιτικές επιλογές των προηγούμενων ετών αποδίδει ο ΟΑΕΔ την κατάσταση που επικρατεί στα οικονομικά του, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα αναφέρονται σε ανακοίνωση του Οργανισμού.

«Αμεση προτεραιότητα είναι η ταχύτερη δυνατή ενεργοποίηση των διαθέσιμων πόρων του ΕΣΠΑ για την εφαρμογή των προγραμματικών μας δεσμεύσεων» τονίζεται.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι μια ενότητα, που συνηγορεί στην παρούσα οικονομική κατάσταση του Οργανισμού, αφορά στη μεγάλη καθυστέρηση και αμέλεια για τη διεκδίκηση πόρων, ύψους 220 εκατ. ευρώ για προγράμματα του Γ' ΚΠΣ, που έχουν υλοποιηθεί και έχουν αποπληρωθεί από τα διαθέσιμα του ΟΑΕΔ, αλλά δεν έχουν εισρεύσει οι αντίστοιχοι πόροι.

Στην ίδια ενότητα εντάσσονται και προγράμματα, προϋπολογισμού περίπου 450 εκατ. ευρώ, τα οποία υλοποιούνται, καταβάλλονται οι σχετικές δαπάνες, αλλά δεν είχαν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ.

Μια από τις επιπτώσεις είναι ότι το ΕΣΠΑ του υπουργείου Εργασίας παρουσιάζει μια απορρόφηση τα τρία τελευταία χρόνια, που κυμαίνεται από 1-3 τοις χιλίοις, με άμεσο κίνδυνο να χαθούν περίπου 300 εκατ. ευρώ από τους διαθέσιμους κοινοτικούς πόρους, λόγω των σχετικών κοινοτικών κανονισμών.

Η σχεδόν μηδενική απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ για πολιτικές απασχόλησης δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα. Εξίσου ή και περισσότερο σημαντικό είναι ότι δεν τηρήθηκε σχεδόν καμία από τις δεσμεύσεις της χώρας για τη χρήση των κοινοτικών πόρων, οι περισσότερες από τις οποίες επαναλαμβάνονται στη δημόσια πολιτική συμφωνία μεταξύ της πρώην υπουργού, Φ.Πετραλιά, και του επιτρόπου κ. Σπίντλα, τον Μάρτιο του 2009.

«Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα υπάρχει ένα τεράστιο έλλειμμα αξιοπιστίας των ελληνικών αρχών το οποίο επιδεινώνει σε εξαιρετικό βαθμό τη συνολική κατάσταση» επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΟΑΕΔ.

Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι ο ουσιαστικός λόγος για την οικονομική κατάσταση του ΟΑΕΔ δεν προέρχεται απλά από τα προβλήματα των μειωμένων εσόδων από το ΙΚΑ, αλλά πηγάζει από τις κεντρικές πολιτικές επιλογές των τελευταίων ετών, κυρίως, την υλοποίηση προγραμμάτων χωρίς να υπάρχει η απαραίτητη εξασφάλιση πόρων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα γνωστά Stage στο δημόσιο τομέα, τα οποία δεν χρηματοδοτήθηκαν από κοινοτικούς πόρους και κοστίζουν σχεδόν 15 εκατ. ευρώ το μήνα.

Aλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το επίδομα μητρότητας, με ετήσιο κόστος πάνω από 150 εκατ, χωρίς την απαραίτητη εξασφάλιση πόρων, όπως και η ρύθμιση του Ν. 3717/2008 για την Ολυμπιακή, όπου δεν προβλέπονται οι αναγκαίοι πόροι για την ειδική επιδότηση ανεργίας.

Eπίσης, το οξύ ταμειακό πρόβλημα του ΟΑΕΔ ήταν ήδη υπαρκτό, εντός του 2009, και για το λόγο αυτό μεταφέρθηκαν τα αποθεματικά του ΛΑΕΚ, ύψους σχεδόν 305.000.000 ευρώ, στο λογαριασμό των αποθεματικών του ΟΑΕΔ, παρά την καθολική αντίδραση των κοινωνικών εταίρων, προκειμένου να ανταποκριθεί ο ΟΑΕΔ στις αναμενόμενες αυξημένες υποχρεώσεις του.

Το ΙΚΑ αποδίδει στον ΟΑΕΔ σχεδόν το 68% των προϋπολογιζόμενων ποσών -1,7 δισ. ή 145 εκατ. ευρώ το μήνα.

Για το λόγο αυτό, το χρέος του ΙΚΑ προς τον ΟΑΕΔ -εισφορές, που έχουν παρακρατηθεί, αλλά δεν έχουν αποδοθεί- εκτιμάται ότι έχει υπερβεί τα 6 δισ. ευρώ, το 2009, ένα τεράστιο ποσό, που αντιστοιχεί στο 2,5% του ΑΕΠ της χώρας, ενώ στα τέλη του 2003 το χρέος αυτό ήταν σχεδόν 2 δισ, δηλαδή, τριπλασιάστηκε, μέσα στα τελευταία 6 χρόνια.