Με βάση την νέα κλίμακα, θα προκύψουν ελαφρύνσεις για όσους έχουν μικρής αξίας ακίνητα και μεγάλη αύξηση της φορολογικής επιβάρυνση ακόμη και πάνω από 1.000% για τους μεγαλοϊδιοκτήτες ακινήτων.
Η επιβάρυνση μάλιστα θα είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν αυξηθούν και οι αντικειμενικές αξίες αφού, με βάση το σχέδιο νόμου που κατέθεσε την Παρασκευή για ψήφιση στην Βουλή, σε αρκετές περιπτώσεις οι αυξήσεις θα ξεπερνούν το 100%.
Με το νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνηση καταργείται η ισχύουσα αυτοτελής φορολόγηση των ακινήτων με συντελεστή 1% και επαναφέρεται ουσιαστικά σε ισχύ ο θεσμός της προοδευτικότητας του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών με την καθιέρωση κλιμάκων υπολογισμού του φόρου αυτού.
Ο υπολογισμός του φόρου είναι ευνοϊκότερος για τους συγγενείς της Α´ κατηγορίας (άμεση οικογένεια, γονείς, παιδιά και αδέλφια), ενώ είναι υψηλότερος για τους πιο μακρινούς συγγενείς της Β´ κατηγορίας. Ειδικότερα:
- αυξάνεται το αφορολόγητο όριο από 95.000 σε 150.000 ευρώ για την Α´ κατηγορία και από 20.000 σε 30.000 ευρώ για τη Β´ κατηγορία.
- καθιερώνεται κλίμακα υπολογισμού του φόρου για την Α´ κατηγορία με συντελεστές από 1% έως 10%, αντί 5% έως 20%, που ήταν οι συντελεστές της κλίμακας που ίσχυε παλαιότερα.
- για τη Β´ κατηγορία καθιερώνεται κλίμακα υπολογισμού του φόρου με συντελεστές από 5% έως 20%, αντί 10% έως 30%, που ήταν οι συντελεστές της κλίμακας που ίσχυε παλαιότερα.
Σε περίπτωση που κληρονόμος του αποβιώσαντος είναι επιζών σύζυγος ή ανήλικα τέκνα του, παραμένει αφορολόγητη η περιουσία που κληρονομείται από αυτούς μέχρι του ποσού των 400.000 ευρώ κατά δικαιούχο.
Ορίζεται ως ημερομηνία έναρξης ισχύος των ρυθμίσεων η 8η Ιανουαρίου 2010 για τις υποθέσεις φορολογίας δωρεών και γονικών παροχών (ημερομηνία καταθέσεως στην Βουλή της τροπολογίας με την οποία διαφυλασσόταν από την ίδια ημερομηνία η υπαγωγή των υποθέσεων γονικής παροχής και δωρεών στο φορολογικό καθεστώς που θα προέκυπτε από την ολοκλήρωση της κοινωνικής διαβούλευσης) , και η ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως για τις υποθέσεις κληρονομιών.
Συνυπολογισμός – παγίδα
Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται ότι στις υποθέσεις φορολογίας κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, θα συνυπολογίζονται πλέον όλες οι προγενέστερες δωρεές και γονικές παροχές, για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση έχει γεννηθεί σε χρόνο κατά τον οποίο δεν έχει παραγραφεί το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή φόρου, δηλαδή σε υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση έχει γεννηθεί από 1-1-1990.
Κατά το συνυπολογισμό αυτό θα τύχουν εφαρμογής και οι διατάξεις για την έκπτωση του φόρου των συνυπολογιζόμενων δωρεών και γονικών παροχών, καθώς και για την εκκαθάριση υποθέσεων με διαφορετικό φορολογικό καθεστώς.
Για τα χρηματικά ποσά τα οποία μεταβιβάζονται σε συγγενείς που υπάγονται στις Α´ και Β´ κατηγορίες (άτυπα ή μη), παραμένει η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 10% για την Α´ κατηγορία (και 20% για τη Β´ κατηγορία) χωρίς αφορολόγητο όριο, γιατί χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό για την καταστρατήγηση των διατάξεων της φορολογίας εισοδήματος και του θεσμού του πόθεν έσχες.
Τονίζεται ιδιαίτερα ότι με τη φορολόγηση αυτή ο φορολογούμενος δεν στερείται του αφορολογήτου των 150.000 ή των 30.000 ευρώ (ανά κατηγορία), αφού το ποσό αυτό δεν χάνεται, αλλά χρησιμοποιείται στην ακίνητη περιουσία και στα λοιπά περιουσιακά στοιχεία. Όμως, με την αυτοτελή φορολόγηση κλείνει ένα μεγάλο «παράθυρο» μεθόδευσης, το οποίο οδηγούσε στην απόκτηση μεγάλης αξίας περιουσίας, χωρίς την καταβολή των αναλογούντων φόρων και τούτο γιατί «η μέθοδος των άτυπων δωρεών ή των άτυπων γονικών παροχών» αξιοποιείται ουσιαστικά για την κάλυψη τεκμηρίων αγοράς.
Επίσης, με άλλο άρθρο, ρυθμίζεται ενιαίος τρόπος καταβολής του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, καθεμιά από τις οποίες δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 500 ευρώ, πλην της τελευταίας. Ως σήμερα ο αναλογών για τα ακίνητα φόρος βεβαιώνεται σε τρεις ίσες διμηνιαίες δόσεις.
