
Πρωτόγνωρες καταστάσεις που θα δημιουργήσουν νέα δεδομένα στην οικονομία της Κρήτης βιώνει τώρα η αγορά λόγω της έλλειψης ρευστότητας αλλά και επιταγών. Η κατάσταση είναι ασφυκτική, οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι εγκλωβισμένες και σχεδόν όλες αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά προβλήματα.
Ένα χαρακτηριστικό της κατάστασης που παρατηρείται τώρα είναι ότι το 40% των επιχειρηματιών από τον κλάδο του τουρισμού δεν πληρώνει ακόμα και το ΤΕΒΕ! Οι επιχειρηματίες δηλαδή «τα παίζουν όλα για όλα», ακόμα και με την προσωπική τους υγεία, καθώς δεν έχουν χρήματα να καλύψουν τα στοιχειώδη! Αυτονόητο είναι ότι οι ίδιοι δεν καταβάλουν στην Εφορία τον ΦΠΑ αλλά και ούτε πληρώνουν ΙΚΑ…
Οι τράπεζες που είχαν «στρώσει το χαλί» των δανείων και των επιταγών, τώρα το «τράβηξαν» με αποτέλεσμα να μείνει η αγορά μετέωρη.
Παράλληλα, μετά τον αγροτικό τομέα σημαντικό πλήγμα έχει δεχθεί και ο τουρισμός. Δεν είναι πια εικασία, φάνηκε από τους τζίρους της χρονιάς που έκλεισε: Είναι χαμηλότεροι κατά 30% στα μικρά ξενοδοχεία, κατά 12-15% στα μεσαία και μέχρι 7% στα μεγάλα, σύμφωνα με έγκυρους παράγοντες της αγοράς.
«Γάγγραινα» στο χώρο του τουρισμού αποτελούν κάποιοι επιτήδειοι που ανοίγουν μπαράκια για 4-5 μήνες, κάνουν τζίρους και στη συνέχεια εξαφανίζονται γεμίζοντας με «φέσια» την αγορά. Οι κάβες είναι συνήθως τα μεγαλύτερα θύματα και ακολουθούν επιχειρήσεις από το χώρο των επίπλων.
Επιχειρήσεις στο 1/20 του περσινού τζίρου….
Υπάρχουν γνωστές επιχειρήσεις που λειτουργούν επί χρόνια και είναι «διαμάντια» στην αγορά. Δεν έχουν έστω και ένα προμηθευτή τους απλήρωτο. Κι όμως, δεν πληρώνουν ΤΕΒΕ, ΙΚΑ και ΦΠΑ. Καταθέτουν κανονικότατα περιοδικές δηλώσεις, αλλά δεν πληρώνουν…..
Ορισμένες εταιρείες που έκαναν το 2008 τζίρο της τάξεως των 2 εκατ. ευρώ, το 2009 δεν ξεπέρασαν τα 200.000 ευρώ.
Άλλες επιχειρήσεις του κλάδου των κατασκευών που το 2008 έκαναν τζίρο της τάξεως των 3 εκατ. ευρώ, το 2009 δεν ξεπέρασε το 1 εκατ.
Κι όμως έχουν προσωπικό και δάνεια βάσει των παλιών τζίρων… Με λίγα λόγια, βουλιάζουν!
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς με τους οποίους επικοινώνησε η «Π» ο τζίρος των εμπορικών καταστημάτων του Ηρακλείου τις μέρες των γιορτών δεν ξεπέρασε το 60% του περσινού. Όλοι ελπίζουν τώρα στις εκπτώσεις, αλλά για πολλούς, όπως οι ίδιοι σχολιάζουν, «η ελπίδα πεθαίνει τελευταία». Οι καταναλωτές κάνουν βόλτες, βλέπουν αλλά αγοράζουν πάρα πολύ προσεκτικά και ελάχιστα είδη.
Πτώση στους τζίρους τους, της τάξεως των 20-30% σε σύγκριση με πέρυσι αντιμετωπίζουν οι χώροι εστίασης.
Αντίθετα τα σούπερ μάρκετ εμφανίζουν σταθερότητα, προφανώς επειδή οι καταναλωτές τρώνε περισσότερες φορές στα σπίτια τους. Αλλά και πάλι οι καταναλωτές αγοράζουν με μεγάλη προσοχή, ενώ για μήνες το «καλάθι» έχει συρρικνωθεί στα απαραίτητα είδη.
Επίσης, οι καφετέριες εμφανίζουν σταθερότητα στους τζίρους τους, προφανώς επειδή οι οικογενειάρχες προτιμούν να δίνουν χαρτζιλίκι στα παιδιά τους για να μη στερούνται, θέτοντας σε δεύτερη μοίρα τις δικές τους ανάγκες.
Καφετέριες και σούπερ μάρκετ φαίνεται να είναι οι εξαιρέσεις στον κανόνα της κρίσης στην αγορά.
Όλες οι επιχειρήσεις (βιοτεχνίες, εμπορικά, παροχής υπηρεσιών) αντιμετωπίζουν προβλήματα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των παραγόντων της αγοράς.
Ποιες επιταγές;
Ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της αγοράς είναι που έχει…ξεμείνει από επιταγές. Όλο αυτό το…party των προηγούμενων χρόνων, το οποίο στην ουσία είχαν στήσει οι τράπεζες, τώρα αποτελεί παρελθόν. Πάνε οι επιταγές ευκολίας, πάνε οι προεξοφλήσεις στις τράπεζες. «Από τον Απρίλιο έχουν οι τράπεζες να δώσουν μαζικά νέα μπλοκάκια» σχολίαζε χθες οικονομικός παράγοντας μιλώντας στην «Π».
Κατά συνέπεια ο «σεισμός» έγινε και τώρα μετράμε τις απώλειες: Πρώτα οι προβληματικές επιχειρήσεις, στη συνέχεια όσες οριακά ήταν στο κέρδος και τώρα οι πρώην βιώσιμες, μετέχουν σε ένα απίστευτο ντόμινο που δεν ξέρουμε πού θα οδηγήσει.
Μειώθηκαν, κατά συνέπεια και οι σφραγισμένες επιταγές. Για παράδειγμα, ένα κατάστημα τραπέζης το οποίο πριν 6-7 μήνες σφράγιζε ημερησίως 30-40 επιταγές, τώρα σφραγίζει κάτω από 10. Κι αυτό, όχι επειδή….αμβλύνθηκε η κρίση. Κάθε άλλο μάλιστα! Αλλά διότι μειώθηκαν τα σώματα των επιταγών που κυκλοφορούν στην αγορά.
Πιθανότατα σε μικρό χρονικό διάστημα να ανακοινωθεί ότι «μειώθηκαν οι σφραγισμένες επιταγές, άρα και οι δείκτες ασφυξίας στην αγορά». Θα είναι ψέμα, σχολιάζουν οι επιχειρηματίες. Απλά οι τράπεζες μείωσαν τις επιταγές. Τίποτα άλλο.
Συναλλαγές
σε είδος….
Μοιάζει απίστευτο, αλλά σε ένα βαθμό έχουμε επιστρέψει στις συναλλαγές σε είδος, απουσία πιστωτικών καρτών, επιταγών και βέβαια μετρητών.
Στην…παρούσα φάση γίνεται μεταξύ επαγγελματιών. Για παράδειγμα οι βενζινοπώλες δεν δέχονται εύκολα από τους πελάτες τους επιταγές τρίτων. Κατά συνέπεια όσοι έχουν μηχανήματα χωματουργικών εργασιών φροντίζουν να βάζουν καύσιμα από βενζινοπώλες που τους κάνουν χωματουργικές εργασίες. Και πάει λέγοντας…
Μαζικές, αλλά…
αφανείς απολύσεις
Οι απολύσεις δίνουν και παίρνουν στην αγορά εργασίας και της Κρήτης. Επιχειρήσεις για παράδειγμα που απασχολούσαν πέρυσι 20-30 εργαζόμενους, φέτος απασχολούν 5-6. Οι εργαζόμενοι οι οποίοι φαίνεται «να πληρώνουν τη νύφη» είναι κυρίως οι νεοεισερχόμενοι. Άλλη αποζημίωση λαμβάνει ο παλιός και άλλη ο νέος…. Ορισμένοι επιχειρηματίες προτιμούν να απολύουν τους παλιούς και οικογενειάρχες για να διατηρήσουν όσους ανήκουν «στη γενιά των 700 ευρώ». Κάποιοι μάλιστα τους αναγκάζουν σε παραίτηση, άλλοι τους δίνουν άδειες άνευ αποδοχών, ορισμένοι επιδιώκουν με χίλιους τρόπους τις «οικιοθελείς αποχωρήσεις». Άλλοι διατηρούν τους εργαζόμενους στις επιχειρήσεις τους, ελπίζοντας σε καλύτερες μέρες και ορισμένοι ψυχρά απολύουν το προσωπικό που δεν χρειάζονται. Δεν λείπει βέβαια και η ημιαπασχόληση, που τελευταία είναι πολύ συνηθισμένη στο Ηράκλειο.
Δραματική αύξηση της ανεργίας
Πέραν όσων χάνουν τη δουλειά τους, δραματικά αυξάνεται η ανεργία στη νεολαία της Κρήτης. Διευθυντής αλυσίδας σούπερ μάρκετ που δραστηριοποιείται και στην Κρήτη, έλεγε χθες στην «Π» ότι ουδέποτε έφθαναν στο γραφείο του βιογραφικά από νεαρούς. Πάντα οι κοπέλες κατέθεταν βιογραφικά για πωλήτριες. «Όταν χρειαζόμουν αγόρια στα καταστήματα, έπρεπε να ψάξω πολύ για να τα βρω. Τώρα, έχω πάνω από 30 βιογραφικά αγοριών στο γραφείο μου» σχολίαζε.

