Οι νέοι και ισχυροί δήμοι αναλαμβάνουν νέες αρμοδιότητες, μαζί με τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους που προέρχονται από την καταργούμενη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, όπως:

• η πρόνοια και η προστασία της δημόσιας υγείας,

• η ανέγερση σχολικών κτιρίων,

• η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού,

• η ένταξη των μεταναστών,

• οι πολεοδομικές εφαρμογές,

• ο υγειονομικός έλεγχος,

• η προστασία της παιδικής και της τρίτης ηλικίας,

• οι λαϊκές αγορές

• οι αδειοδοτήσεις και ο έλεγχος πολλών τοπικών, οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων,

• η πολιτική προστασίας, με την ένταξη των δήμων στον εθνικό σχεδιασμό με συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες.