Έναν ακόμη από τους πολλούς, αφανείς μέχρι τώρα, μάρτυρες της ελευθερίας από την Κρήτη παρουσιάζομε σήμερα. Πρόκειται για τον Γεώργιο Χανδάνο, φοιτητή της Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών που πήγε εθελοντής στους Βαλκανικούς πολέμους, οι οποίοι ξέσπασαν τον Οκτώβριο του 1912. Και ήταν εθελοντής καθώς η Κρήτη δεν είχε ακόμη ενωθεί με την υπόλοιπη Ελλάδα. Καταγόταν από την ηπειρώτικη οικογένεια των Χανδάνων, ο γενάρχης της οποίας Ιωάννης Χανδάνος εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο στα 1850. Οι απόγονοι της οικογένειας υπάρχουν και σήμερα στην πόλη του Ηρακλείου.

Τα στοιχεία τόσο για τον Γεώργιο όσο και για την υπόλοιπη οικογένεια μας παρέδωσε η δικηγόρος κ. Εύα Καρυωτάκη, δισέγγονη του Ιωάννη.

Ο Γεώργιος Χανδάνος, όπως προαναφέραμε, παρουσιάστηκε ως εθελοντής στον ελληνικό στρατό κι ενώ ήταν φοιτητής ακόμη. Πήρε μέρος στις μάχες της Ηπείρου, ως Ηπειρώτης στην καταγωγή, τραυματίστηκε και πέθανε στα τέλη του 1913, έχοντας στο μεταξύ πάρει το βαθμό του λοχία.

Λίγο μετά το θάνατό του ο ίδιος ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος, που ήταν παράλληλα υπουργός των Στρατιωτικών, υπέγραψε έπαινο που έστειλε στην οικογένεια του παλικαριού.



Η οικογένεια Χανδάνου



Η οικογένεια Χανδάνου ήλθε στο Ηράκλειο τη δεκαετία του 1850. Πρώτος ήλθε ο Ιωάννης Χανδάνος, που απέκτησε τέσσερα παιδιά, τους Θωμά, Βασίλειο, Νικόλαο και Βασιλική, οι οποίοι διακρίνονται στην ομαδική φωτογραφία που δημοσιεύομε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η δικηγόρος κ. Εύα Καρυωτάκη, εγγονή του Θωμά και δισέγγονη του Ιωάννη, ο προπάππος της αγόρασε από τον Τούρκο Πεντριχάκη πασά ένα βακουφικό ακίνητο στη σημερινή οδό 1866. Η αγοραπωλησία έγινε το 1866, πιθανώς λίγο πριν ξεσπάσει η μεγάλη επανάσταση. Εκεί ο Θωμάς άνοιξε αργότερα φούρνο, στη θέση που ήταν μέχρι πριν μερικά ο χρόνια ο φούρνος Γιαννακουδάκη. Σημειώνεται ότι και τα άλλα δύο αδέλφια του είχαν φούρνους σε άλλα σημεία της πόλης. Ήταν η αρχή των περίφημων ηπειρώτικων φούρνων του Ηρακλείου.

Στη σφαγή της 25ης Αυγούστου 1898 ο Θωμάς σώθηκε καθώς ανέβηκε μέσα στην καμινάδα του φούρνου του, ενώ αυτός εργαζόταν, και παρέμεινε εκεί κρυμμένος μέχρι να περάσει ο κίνδυνος.