Του Γιάννη Ζωράκη
Χαρακτηριστική είναι η υποχώρηση των πωλήσεων ακόμη και των “αμυντικών” στην κρίση καταστημάτων ειδών διατροφής κατά 4,7%.
Στα ηλεκτρικά και τον οικιακό εξοπλισμό η πτώση αγγίζει το 11%, στην ένδυση και την υπόδηση το 5,3%, ενώ ακόμη και στα ανθεκτικά πολυκαταστήματα η πτώση ανήλθε το Σεπτέμβριο στο 17,2%.
Η μόνη κατηγορία η οποία διασώθηκε ήταν εκείνη των καλλυντικών, η οποία παρουσίασε αύξηση κατά 9,6%.
Η εικόνα από τον Σεπτέμβριο έως σήμερα δεν έχει αλλάξει δραστικά, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, οι οποίοι διαπιστώνουν έντονη νευρικότητα στη ζήτηση ακόμη και για προϊόντα με χαμηλή και ως εκ τούτου έντονα ανταγωνιστική τιμή. Κάποιοι κάνουν λόγο για “τραγικό” Νοέμβριο και οι περισσότεροι συνομολογούν ότι ο Δεκέμβριος-παρά τις αρχικές εκτιμήσεις-δεν θα είναι καλός. Ηδη οι νέες πορείες στο κέντρο της Αθήνας πλήττουν την εμπορική κίνηση. Εχει δε υπολογιστεί ότι ένα συλλαλητήριο μπορεί να μειώσει τον ημερήσιο τζίρο ενός αθηναϊκού καταστήματος κατά 75%. Η γενική εκτίμηση των εμπορικών επιχειρήσεων, οι οποίες πλήττονται ευθέως από την κατάσταση στην πραγματική οικονομία, είναι ότι “η κρίση εμφανίζει τώρα το πραγματικό της πρόσωπο”.
Αν μέχρι πρότινος όλα αποδίδονταν στην αρνητική ψυχολογία εξαιτίας των “κακών” ειδήσεων, των εκλογών και του φόβου για επιδείνωση της οικονομικής θέσης των νοικοκυριών, σήμερα υπογραμμίζουν ότι τόσο ο περιορισμός στις χορηγήσεις δανείων όσο και η πραγματική μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών οδηγούν μοιραία σε συρρίκνωση των πωλήσεων.
Με την ελπίδα για άμεση ανάκαμψη της αγοράς, αρχίζει από αύριο το εορταστικό ωράριο και στο Ηράκλειο.
Εμπορικός Σύλλογος και καταστηματάρχες δηλώνουν ιδιαίτερα αισιόδοξοι, υποστηρίζοντας πως τα Χριστούγεννα, η αγορά θα μπορέσει να κινηθεί και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της. Μέχρι στιγμής ωστόσο, η αγορά δεν δείχνει να παρουσιάζει σημάδια ανάκαμψης, παρά τις προσπάθειες που πραγματοποιεί ο Εμπορικός Σύλλογος Ηρακλείου, προκειμένου να επαναφέρει μια εικόνα με θετικό πρόσημο στην αγορά.
Οι καταναλωτές εμφανίζονται απρόθυμοι να πραγματοποιήσουν αγορές, ενώ ο δέκατος τρίτος μισθός, σε πολλές περιπτώσεις θα καλύψει πάγια έξοδα και ανάγκες.
Ακόμα και οι επιχειρήσεις ένδυσης και υπόδησης, αλλά και παιχνιδιών, που θεωρητικά θα έπρεπε να ωφελούνται περισσότερο τις ημέρες των γιορτών, δεν έχουν ακόμα εμφανίσει ουσιαστικά σημάδια ανάκαμψης. Παρʼ όλα αυτά, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Εμπορικού Συλλόγου, η ανάκαμψη μπορεί να επιτευχθεί, καθώς και οι τιμές στην αγορά είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικές, αλλά και οι επιχειρήσεις κινούνται προς την κατεύθυνση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης διευκόλυνσης προς τους καταναλωτές.
Μεγάλο θέμα ωστόσο παραμένει για τους καταστηματάρχες του Ηρακλείου, η λειτουργία πολυεθνικών εταιριών και καταστημάτων. Για τις συγκεκριμένες εταιρίες και καταστήματα διατυπώνεται η μόνιμη άποψη πως δεν μπορούν να συμβάλουν στην ανάκαμψη της τοπικής αγοράς, αφού τα χρήματα που κερδίζουν δεν επενδύονται στο Ηράκλειο.
Αισιοδοξία
Ιδιαίτερα αισιόδοξος για την κίνηση στην αγορά τις ημέρες των γιορτών εμφανίζεται ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου κ. Μανώλης Κουμαντάκης. Σύμφωνα με τον πρόεδρο, τόσο το ωράριο, όσο και η οργάνωση των τοπικών επιχειρήσεων είναι τέτοια που μπορεί να συμβάλει στην ανάκαμψη, αρκεί και οι καταναλωτές να ανταποκριθούν στο συγκεκριμένο κάλεσμα.
“Θεωρώ πως όσες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα από τον Εμπορικό Σύλλογο, γίνονται στην κατεύθυνση ανάκαμψης της αγοράς και πιστεύουμε πως θα υπάρξει κίνηση” αναφέρει ο κ. Κουμαντάκης, προσθέτοντας: “Σίγουρα υπάρχει μια πτώση στην αγορά κυρίως λόγω κλίματος που έχει καλλιεργηθεί κι όχι τόσο εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών. Η αγορά μπορεί να κινηθεί και νομίζουμε πως οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν σε αυτό. Άλλωστε αν δεν υπάρξει ροή χρήματος στην αγορά δεν μπορεί να υπάρξει και ανάκαμψη κι αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό προς όλες τις κατευθύνσεις. Σε κάθε περίπτωση πάντως, το κλίμα διαμορφώνεται αρκετά θετικά και ελπίζουμε σε ικανοποιητική κίνηση τις ημέρες των γιορτών”.
Ωράριο
Έξι συνολικά ημέρες μέσα στις γιορτές, τα καταστήματα θα λειτουργήσουν με συνεχόμενο ωράριο, από το πρωί έως και το βράδυ. Οι επιχειρήσεις στο Ηράκλειο θα λειτουργήσουν με συνεχόμενο ωράριο από τις 10.00 το πρωί ως τις 8.00 το βράδυ, το ερχόμενο Σαββατοκύριακο 19 και 20 Δεκεμβρίου. Ανοιχτά με συνεχές ωράριο θα παραμείνουν τα καταστήματα και τις ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, όπου στις 23 και 24 Δεκεμβρίου θα λειτουργήσουν με συνεχόμενο ωράριο από τις 9.00 το πρωί έως και τις 9.00 το βράδυ. Συνεχόμενο θα είναι το ωράριο επίσης την προπαραμονή και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς με τα καταστήματα να λειτουργούν από τις 9.00 το πρωί ως τις 9.00 το βράδυ την προπαραμονή κι από τις 9.00 το πρωί ως τις 8.00 το βράδυ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Τα καταστήματα θα παραμείνουν ανοιχτά μονάχα την ερχόμενη Κυριακή 20 Δεκεμβρίου, ενώ όλες τις υπόλοιπες Κυριακές των γιορτών θα είναι κλειστά.
Έρευνα
Απογοητευτικά τόσο για την κίνηση στην αγορά, όσο και για την αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών είναι τα στοιχεία που παρουσιάζει έρευνα της καταναλωτικής οργάνωσης ΚΕΠΚΑ.
Σύμφωνα με την έρευνα, προβλέπεται πτώση της τάξεως του 20 % στην αγορά πανελλαδικά, με την αιτιολογία πως το μεγαλύτερο μέρος από τον 13ο μισθό θα καταλήξει τελικά για κάλυψη πάγιων αναγκών.
Όπως αποτυπώνεται στην έρευνα της οργάνωσης, ποσοστό της τάξεως του 22 % από τον 13ο μισθό θα καταλήξει στην αποπληρωμή δανείων σε τράπεζες, τη στιγμή που πέρυσι το ποσοστό ήταν περίπου 20 %.
Η έρευνα δείχνει επίσης πως ποσοστό περίπου 11,5 % των νοικοκυριών θα φροντίσουν να αποταμιεύσουν το δώρο, ακόμα κι αν έχουν οικονομικό πλεόνασμα, τη στιγμή που πέρυσι το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 8,5 %. Το συγκεκριμένο εύρημα αποτυπώνει την αίσθηση ανασφάλειας που επικρατεί στους καταναλωτές, αλλά και την ταυτόχρονη απροθυμία τους να συμβάλουν στην κίνηση κεφαλαίου στην αγορά.

