Του Γιάννη Ζωράκη

Τα προβλήματα στη βάση τους, αλλά και ουσιαστικές προτάσεις για την αναβάθμιση της ελληνικής Παιδείας, συζητήθηκαν στο πλαίσιο του Πανελλήνιου Συνεδρίου “Περί Παιδείας διάλογος” που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 4 και το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου στο Ρέθυμνο.

Στο συνέδριο συμμετείχαν οι καλύτεροι παιδαγωγοί της Ελλάδας, διακεκριμένοι επιστήμονες, μεταπτυχιακοί και προπτυχιακοί φοιτητές. Ιδιαίτερα σημαντική πρέπει να θεωρείται η καταγραφή και ομαδοποίηση των συμπερασματικών προτάσεων του συνεδρίου, οι οποίες θα κοινοποιηθούν μετά την επεξεργασία τους στην υπουργό Παιδείας και διά Βίου Μάθησης, κ. Άννα Διαμαντοπούλου.

Στόχος της κατάθεσης των προτάσεων στην υπουργό, είναι να ανοίξει ένας πρόσθετος δίαυλος στον γενικευμένο διάλογο για την Παιδεία, αλλά και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια καλύτερη Παιδεία του αύριο.



Γνωσιοκεντρισμός

Ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην ελληνική Παιδεία σήμερα, χαρακτηρίστηκε ο “γνωσιοκεντρισμός”, η συγκέντρωση δηλαδή γνώσης πάνω στην ήδη υπάρχουσα γνώση.

Οι συμμετέχοντες στο Πανελλήνιο Συνέδριο διαπίστωσαν πως οι μαθητές πλέον έχουν περάσει από την γνώση στην πληροφορία, υποστηρίζοντας πως αυτό που πρακτικά θα πρέπει να αναζητηθεί είναι η ποιότητα της γνώσης κι όχι η ποσότητα της.

Στο πλαίσιο των προτάσεων που κατατέθηκαν, υποστηρίχθηκε πως ένας διπλός κύκλος σπουδών που θα περιλαμβάνει έναν κεντρικό πυρήνα βασικών μαθημάτων κι ένα δευτερεύοντα πυρήνα μαθημάτων επιλογής, μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική λύση στην επίτευξη ποιοτικής γνώσης.

Παράλληλα διατυπώθηκε η άποψη πως το σχολείο, πρέπει να αποτελεί έναν χώρο όπου το παιδί δεν θα συγκεντρώνει απλά πληροφορίες, αλλά θα μαθαίνει πώς να μαθαίνει.



Αποκέντρωση – αυτονόμηση

Ένα αρκετά σημαντικό θέμα που συζητήθηκε επίσης στο πλαίσιο του συνεδρίου, ήταν αυτό της αποκέντρωσης της Παιδείας και της αυτονόμησης της σχολικής μονάδας.

Η πρόταση που πραγματοποιήθηκε από τον πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου, καθηγητή Γιάννη Πυργιωτάκη, ήταν να υπάρξει μια αποκέντρωση της Παιδείας, μέσω της δημιουργίας Περιφερειακών Παιδαγωγικών Ινστιτούτων, αντί του ενός κεντρικού Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

Ο κ. Πυργιωτάκης, με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο διευκρίνισε πως η σημερινή λειτουργία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου “συγκεντρώνει” την Παιδεία στο κέντρο της χώρας, τονίζοντας παράλληλα πως υπάρχουν πολλές και εξειδικευμένες ανάγκες στην Περιφέρεια, οι οποίες θα έπρεπε στη λογική προόδου της Παιδείας να εξετάζονται από ειδικότερες δομές και σε κάθε περίπτωση από εξειδικευμένους επιστήμονες.



Μεταρρυθμίσεις

Η απομάκρυνση της Παιδείας από τον κομματισμό, προτάθηκε μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια του συνεδρίου.

Η άποψη που διατυπώθηκε από τους συμμετέχοντες στο συνέδριο, είναι πως υπάρχει πλέον μια άμεση εξάρτηση της Παιδείας, με τις κομματικές βλέψεις του εκάστοτε υπουργού ή κυβέρνησης, η οποία και πρέπει να σταματήσει.

Καθηγητές και συμμετέχοντες υποστήριξαν πως πρέπει να υπάρξει μια κοινή πολιτική για την Παιδεία στη λογική όχι του “τι μας συμφέρει πολιτικά”, αλλά στη λογική του “τι ανθρώπους χρειάζεται η κοινωνία”.

Οι προτάσεις που διατυπώθηκαν μεταξύ άλλων, συνδέθηκαν με τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης πολιτικής για την Παιδεία, με την ίδρυση μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης, ή μιας ανεξάρτητης Αρχής, η οποία θα βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τον εκάστοτε αρμόδιο για τις μεταρρυθμίσεις.

Αναφορικά με το θέμα της αξιολόγησης, ειπώθηκε πως θα πρέπει να σχετίζεται με την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου συνολικά, το οποίο θα πρέπει να εξετάζεται όχι μόνο σε συγκεκριμένα διαστήματα χρονικά, αλλά και γενικότερα σε σχέση με την διαχρονική του εξέλιξη.