Γιατί, καμιά φορά, ο θάνατος ενός καλλιτέχνη είναι η πιο έξυπνη και προσοδοφόρα κίνηση καριέρας που θα μπορούσε ο ίδιος να κάνει!
Ο πρόσφατος θάνατος του Μάικλ Τζάκσον έφερε στην επιφάνεια ένα παλιό αλλά πάντα επίκαιρο ερώτημα σχετικά με τη βιομηχανία της σόουμπιζ: πώς είναι δυνατόν ο θάνατος ενός (σχετικά) νέου μουσικού ή ηθοποιού να αφυπνίζει ξαφνικά το ενδιαφέρον του κοινού για το έργο του.
Μήπως τελικά, αν είσαι καλλιτέχνης, πρέπει να πεθάνεις νέος ώστε να διασφαλίσεις την υστεροφημία σου;
Είναι ένα μάθημα που θα έπρεπε να διδάσκεται σε σχολές για νέους ροκ σταρ: το πώς να τινάξεις την μπάνκα των πωλήσεων των άλμπουμ σου στον αέρα με μια και μόνη σου κίνηση. Η ιστοσελίδα Αmazon.com ανακοίνωσε πως μέσα σε 24 ώρες από το θάνατό του ο Μάικλ Τζάκσον πούλησε όσα άλμπουμ είχε πουλήσει συνολικά τα προηγούμενα 11 χρόνια και οι δίσκοι του κατέλαβαν τις πρώτες 15 θέσεις τού καταλόγου των άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις στη συγκεκριμένη αμερικανική ιστοσελίδα. Τα αγγλικά δισκοπωλεία ΗΜV ανακοίνωσαν ότι οι πωλήσεις δίσκων τού «Βασιλιά της Ποπ» πολλαπλασιάστηκαν επί 80(!) από την επόμενη κιόλας μέρα του θανάτου του, ενώ η αμερικανική εταιρεία μετρήσεων Νielsen SoundScan ανακοίνωσε ότι οι πωλήσεις των άλμπουμ του Τζάκο εκτινάχθηκαν στα ύψη: τρία άλμπουμ του («Νumber Οnes», «Εssential Μichael Jackson» και «Τhriller») βρίσκονται στις τρεις κορυφαίες θέσεις των πωλήσεων στις ΗΠΑ, ενώ στον Τζάκσον χρεώνεται και η πρώτη θέση στο iTunes της Apple, με έξι άλμπουμ του να έχουν ανέβει στο Top 10.
Νούμερα παράδοξα κι οξύμωρα συγκρινόμενα με το ενδιαφέρον που επιδείκνυε το κοινό απέναντι στα πρόσφατα άλμπουμ του (τα οποία είχαν όλα «πατώσει» σε προκλητικό βαθμό) όσο ο Τζάκσον ζούσε και φυτοζωούσε καλλιτεχνικά, μοιράζοντας το χρόνο του ανάμεσα στο σπίτι του στο Λος Άντζελες και το (εγκαταλελειμμένο πλέον) ράντσο του, τη Neverland.
Μήπως λοιπόν τελικά το να πεθάνεις νέος δεν είναι στην πραγματικότητα μια «ατυχία», αλλά κάτι το οποίο μόνο καλό θα κάνει στην καλλιτεχνική σου υστεροφημία; Μήπως το να συνεχίζεις να ζεις και να παράγεις μουσικά ανοσιουργήματα όπως ο Τζάκσον θα αμαυρώσει τη φήμη σου; Ποιος μας λέει πως αν ο Τζιμ Μόρισον των Doors συνέχιζε να υπάρχει μέχρι σήμερα δεν θα ήταν ο σπουδαίος ποιητής που θεωρείται σήμερα, αλλά ένας γραφικός πορνόγερος με παροιμιώδη εμμονή στις σαρκικές απολαύσεις;
Πιθανόν, αν ο Τζέιμς Ντιν συνέχιζε να κάνει ταινίες μέχρι σήμερα, να ήταν ακόμη ένας δευτεροκλασάτος ηθοποιός με το άθλιο φιζίκ και την υπέρβαρη κοψιά τού Μάρλον Μπράντο στα δικά του γεράματα, που θα έπαιρνε βʼ ρόλους μόνο και μόνο λόγω «ένδοξου παρελθόντος». Σπουδαία και λατρεμένη η μουσική κληρονομιά που μας άφησε ο κιθαρίστας και τραγουδιστής των Nirvana, ο Κερτ Κομπέιν, αλλά λες σήμερα να είχε καταντήσει ακόμη ένας ανέμπνευστος Αμερικανός ροκάς, όπως ο Τσαντ Κρούγκερ των Nickelback; Κι ίσως ο Τζον Λένον, ο Τζίμι Χέντριξ ή η Τζάνις Τζόπλιν να μην αποτελούσαν τα είδωλα τόσων και τόσων ανθρώπων αν ζούσαν και ηχογραφούσαν μέχρι σήμερα, με τη συχνότητα που ηχογραφούν πλέον κακά και άχρηστα άλμπουμ οι Rolling Stones.
Live fast, die young
«Itʼs better to burn out than to fade away» είχε τραγουδήσει πριν από ακριβώς 30 χρόνια στο κομμάτι του «Hey Hey My My» ο Καναδός Νιλ Γιανγκ, μια ατάκα που αποτέλεσε τη στιχουργική Νέμεση του Κομπέιν, δίνοντάς του το έναυσμα να τραβήξει τη σκανδάλη της καραμπίνας του εκείνο το απριλιάτικο βράδυ του 1994. Σκέφτηκε πως, όντως, «είναι προτιμότερο να φύγεις απʼ τη ζωή με ένα μεγάλο μπαμ, παρά να ξεθωριάσεις με τον καιρό». Μετά το θάνατό του οι πωλήσεις των άλμπουμ των Nirvana αυξήθηκαν επί 3, κι από εκεί που το «Νevermind» ή το «In Utero» πουλούσαν 2-3 εκατομμύρια αντίτυπα, εκτοξεύτηκαν κοντά σε διψήφια νούμερα, σημειώνοντας μια αύξηση της τάξης του 300%.
Όταν ο ράπερ Νοτόριους Μπιγκ δολοφονήθηκε το 1997, το άλμπουμ του με τον εύγλωττο, πλην τραγικά ειρωνικό τίτλο «Life After Death» πούλησε 700 χιλιάδες κομμάτια μόνο την πρώτη εβδομάδα της κυκλοφορίας του. Κι όλα αυτά για έναν καλλιτέχνη που, μέχρι να πεθάνει, το «ταβάνι» των πωλήσεών του δεν ήταν παραπάνω από τις 100-120 χιλιάδες. Ομοίως και ο Tupac, ο οποίος κυκλοφόρησε (όχι ο ίδιος, αλλά κατόπιν επιθυμίας της ίδιας του της οικογένειας) μετά θάνατον περισσότερα άλμπουμ απʼ ό,τι όσο ζούσε, και δεν είναι τυχαίο πως ακόμη και σήμερα αποτελεί για τη δισκογραφική του εταιρεία μια «κότα» που μπορεί να βγάλει μερικά ακόμη χρυσά αυγά ετησίως. Ο Έλβις Πρίσλεϊ επίσης έχει πουλήσει περισσότερα άλμπουμ από το 1977, που πέθανε, μέχρι σήμερα παρά μέχρι τη 18η Αυγούστου της χρονιάς εκείνης που βρέθηκε νεκρός μέσα στο σπίτι του, στην Graceland.
Ο θάνατος ενός νέου καλλιτέχνη συγκινεί όχι μόνο επειδή πεθαίνει (αδικοχαμένος ή αυτόχειρας) σε μια μικρή ηλικία, αλλά κυρίως γιατί όλοι μας σκεφτόμαστε το «τι θα γινόταν αν συνέχιζε να ζει; πόσο περισσότερο θα διαμόρφωνε νεανικές συνειδήσεις με το έργο του;»
Για να μην αναφέρουμε τον Τζέιμς Ντιν, που με μόλις τρεις ταινίες στο ενεργητικό του, αλλά έναν τραγικό θάνατο στην ηλικία των 24 ετών, κατάφερε να γίνει ο πρώτος ηθοποιός που προτάθηκε δυο φορές για βραβείο Αʼ ανδρικού ρόλου μετά το θάνατό του.
Σύμφωνα με το περιοδικό Forbes (το οποίο στο τέλος κάθε έτους δημοσιεύει μια λίστα με τους πιο πλούσιους νεκρούς celebrities), το James Dean Εstate, ο οργανισμός που διαχειρίζεται το όνομα του Ντιν έχει ένα ετήσιο εισόδημα της τάξης των 5 εκατομμυρίων δολαρίων απʼ τα δικαιώματα των ρόλων του και τις πωλήσεις αναμνηστικών αντικειμένων, merchandising κτλ.
Ο Βασιλιάς βρίσκεται ξανά στο θρόνο του
Οι κυνικοί θεωρούν πως ο θάνατος του «Βασιλιά της Ποπ» τον επανέφερε στο Θρόνο που είχε προ πολλού χάσει με όλες αυτές τις δικαστικές περιπέτειες και τη μακροχρόνια λόγω αισθητικών επεμβάσεων και ψυχαναγκαστικών εμμονών αποχής του από τα μουσικά πράγματα. Αν ο Τζάκσον συνέχιζε να ζει, θα ήταν ένα φάντασμα του παλιού του εαυτού, ανίκανο να κυκλοφορήσει πλέον ένα τραγούδι της προκοπής, ένας μουσικός που είχε χάσει εδώ και πολύ καιρό τη συμπάθεια του κοινού του και που θεωρούνταν ένα freak, ένας τέρας της φύσης από πολύ κόσμο, ακόμη και συναδέλφους του. Κι όμως, ο αιφνίδιος θάνατός του τον εξανθρώπισε στα μάτια μας, μας έκανε να τον αντιμετωπίσουμε με το δέοντα οίκτο που προκαλεί η έννοια της απώλειας.

