Της Κατερίνας Μυλωνά

Η τεχνοτροπία του διδάσκεται στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Μπάρι της Ιταλίας! Ο μοναδικός συνδυασμός μαθηματικών και εικαστικών προσέφερε στον αρχιτέκτονα και ζωγράφο, Γιάννη Χαλαμπαλάκη, αυτή τη μοναδική τιμή, σπάνια για κάποιον εν ζωή καλλιτέχνη.

«Ο θεατής με ενδιαφέρει να μη βγάλει ένα συμπέρασμα λογικό να το αφηγηθεί, να νιώσει ισορροπημένα, όπως ένιωσα εγώ όταν τελείωσα το έργο», αναφέρει στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Π».

Εξηγήστε μας την τεχνοτροπία σας

«Δεν είναι κάτι το εντελώς καινούργιο, δεν υπάρχει αυτό, έχεις μερικούς μπαμπάδες από το παρελθόν κι εσύ προσθέτεις κάτι. Η τεχνοτροπία η δική μου έχει ένα μικρό πραγματάκι μέσα, το οποίο γεννήθηκε το 1981, ζωγράφιζα αλλιώς πριν. Είχα προβληματιστεί πάρα πολύ ως προς τι πρέπει να ζωγραφίσω στην ουσία, όχι για να έχω μια καινοτομία αλλά αυτό που ζωγραφίζω να μπορεί να είναι μια γλώσσα που να μπορώ να εκφράζομαι εγώ για τον εαυτό μου. Μου έκανε πολύ καλό η επαφή με καλλιτέχνες Ιταλούς που είχα στη Γένοβα, έχουν ένα ισχυρό ρεύμα καλών καλλιτεχνών. Εκεί έμεινα δέκα περίπου χρόνια, βρήκα ένα περιβάλλον ζεστό, καλλιτεχνικό, προβληματισμένο κι εκείνο με βοήθησε να προχωρήσω. Στο προβληματισμό μου, μου ήρθε η ιδέα ότι ένας ζωγραφίζει με βοήθεια την ταυτότητά του είναι πιο αληθινός και ψάχτηκα ιστορικά όχι από την Ιταλία από εδώ, από την ετυμολογία της λέξης ζωγραφικής (γράφω τη ζωή, κάτι το ζωντανό, δεν το χρωματίζω), από τη μινωική εποχή με το ιερογλυφικό που εδώ μετατρέπεται σε γράμμα, σε λέξεις, φράση και αν παρατηρήσουμε λίγο θα δούμε ότι γίνονται οι φράσεις και οι λέξεις όταν υπάρχει ανάγκη να προσδιορίσεις λεκτικά και γραφικά και άλλα πράγματα, εκτός τις ποσότητες και τα περιεχόμενα. Όταν μιλάει το συναίσθημα, κατ ανάγκη βγαίνουν αυτά τα πράγματα. Για αυτό και στη μινωική εποχή υπάρχει η κανονική ζωγραφική, δηλαδή γράφανε το σχέδιο. Με αυτό το σκεπτικό είπα ότι κι εγώ πρέπει να ξαναζωγραφίσω, και τι; Πείστηκα περισσότερο ότι η ζωγραφική είναι μια γλώσσα που μιλάς, δεν είναι μια βιοτεχνία παραγωγική. Άρα αυτή η γλώσσα πρέπει να βασίζεται κάπου. Με αφορμή το Ήλιος και Φως του Οδυσσέα Ελύτη, τα επτά ποιήματα που έχει γράψει, ένα για κάθε χρώμα, το πήρα σαν αφορμή ότι είναι ένα κείμενο που έχει σα βάση το χρώμα, ένας το σκέπτεται αρμονικά, αλλά μέσα το ποίημα αναφέρει άλλα πράγματα, κοινωνικές αντιπαραθέσεις του χρώματος… Πήρα το κείμενο που είναι γραμμένο πάνω στο χρώμα και υπέθεσα αν φύγω από τον κώδικα των γραμμάτων και πάρω μόνο τη σχεδιαστική μορφή της σελίδας που είναι η οριζόντια και η κάθετη που διαβάζουμε, τα κενά, τα σημαδάκια, ένας που δεν ξέρει να διαβάζει δεν μπαίνει στο νόημα, τα βλέπει μόνο στα σχέδια. Έκανα μια δουλειά πάνω σε αυτά τα ποιήματα, τα εξέθεσα στο Μπάρι τότε. Δε ζωγράφισα το ποίημα, απλώς έβγαλα τις ζωγραφικές αξίες, αρμονίες χρωμάτων, αντιθέσεις, ποιητικά στοιχεία και συναισθήματα της ζωγραφικής, σα να ζωγράφιζα σελίδες. Άρχισα μετά να εμπλέκω και ορισμένα σημάδια. Βασίστηκα στη σημειωτική και τη σημαντική, ένα σημάδι μπορείς να βρεις ποιο είναι το σημαινόμενό του, ο περιβάλλων χώρος που έχουμε σήμερα, που είναι ο μπαξές μας γεμάτος σύμβολα και σημάδια που είναι νόμοι, μας καθορίζουν πώς να περπατάμε, πώς να ζούμε, πώς να συμπεριφερόμαστε, που εμείς τους παραμερίζουμε συνήθως στην καθημερινή ζωή και παίρνουμε μόνο τα δόγματα ή τους νόμους τους γραμμένους, στο φανάρι σταματάς γιατί βλέπεις το κόκκινο… Τα σημάδια τα μετατρέπω σε γράμματα, σε γραφή και τα συντάσσω. Μέσα σε αυτό το ψάξιμο βάζω αρχέτυπα, παίρνω δικά μας στοιχεία, για παράδειγμα σχεδιάζω πολύ το Α, τις φόρμες τις γεωγραφικές, τον κύκλο, το τετράγωνο, ξέρουμε επιστημονικά ότι αυτή τη φόρμα περιέχει έναν μαθηματικό υπολογισμό, αντικείμενα που έχουμε γύρω, είναι γνωστές αυτές οι φόρμες, στην παιδεία μας μέσα αυτά αλλά τα ερμηνεύουμε μόνο σα φόρμες ολοκληρωμένες κι όχι ότι μπορούν να κάνουν κάτι. Ενώ την τάση που δίνουμε εμείς στο σώμα μας, τα χέρια μας, τη σκέψη μας, περνά μέσα και από αυτές τις φόρμες που είναι έξω. Οπότε άρχισα να βάζω, για παράδειγμα, το σημείο του κύκλου που εμφανίζεται σε πολλές μορφές, όπως από εφημερίδα, το βελάκι… όλα τείνουν να φτιαχτούν ή να διαλύσουν σε μια ακαταστασία, στο τέλος προσπαθώ να δώσω μια ισορροπία φυσική με βάση τη βαρύτητα σε όλα τα συγκρουόμενα πράγματα που υπάρχουν έξω. Αντικατοπτρίζει το περιβάλλον που έχουμε αλλά μιλάω μέσα από σημάδια που έχουμε στη μνήμη μας».