Του Γιώργου Χαραλαμπάκη, κτηνίατρου

Σήμερα, το καθημερινό βούρτσισμα των δοντιών είναι για εμάς τους ανθρώπους αυτονόητο. Τι γίνεται όμως με τα ζώα συντροφιάς που έχουμε στο σπίτι μας;

Και για αυτά ισχύει ότι και για εμάς. Τα προβλήματα στα δόντια είναι τόσο για το σκύλο όσο και για τη γάτα ενοχλητικά και επώδυνα, ενώ σε προχωρημένες καταστάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ουλίτιδα, αποστήματα ή συρίγγια και απώλεια των δοντιών ή ακόμη και σε σοβαρότερες ασθένειες (πχ. ενδοκαρδίτιδες).

Το συχνότερο πρόβλημα που συναντάμε στα ζώα συντροφιάς, τόσο στο σκύλο όσο και στη γάτα, είναι η οδοντική τρυγία ή κοινώς «πέτρα». Αυτή με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε ουλίτιδα και ακόμα και πτώση των δοντιών

Αρχικά σχηματίζεται πάνω στα δόντια η οδοντική πλάκα που αποτελεί ένα λεπτό στρώμα από μικρόβια, τοξίνες τους και υπολείμματα τροφής. Προοδευτικά η οδοντική πλάκα ασβεστοποιείται και μετατρέπεται σε «πέτρα» λόγω της εναπόθεσης και αλάτων ασβεστίου από το σάλιο των ζώων. Ενώ η οδοντική πλάκα είναι λευκή και δύσκολα ορατή, η οδοντική «πέτρα» γίνεται εύκολα αντιληπτή μιας και αρχικά είναι κίτρινη και στη συνέχεια καφέ. Κυρίως παρατηρείται στα πίσω δόντια μετά την ηλικία των 2 ετών.

Οι μικρόσωμες φυλές είναι πιο επιρρεπείς στο σχηματισμό «πέτρας». Αυτό οφείλεται τόσο στη διατροφή τους όσο και στην ανατομία. Οι μικρόσωμες φυλές λαμβάνουν συχνά μικρά και πολλά γεύματα, «μαλακής» τροφής ώστε να μην μένει χρόνος μεταξύ των γευμάτων να καθαριστούν τα δόντια από το σάλιο. Αντίθετα οι μεγαλόσωμες φυλές λαμβάνουν καθημερινά 1-2 γεύματα, συνήθως «ξηράς» τροφής, με αποτέλεσμα τα δόντια να «ξεπλένονται» καλύτερα από το σάλιο και να μην είναι εύκολος ο σχηματισμός «πλάκας» και «πέτρας» στη συνέχεια. Εκτός αυτού όμως οι μικρόσωμες φυλές έχουν, αναλογικά με το μέγεθός τους, μεγαλύτερα δόντια απʼ ότι οι μεγαλόσωμες φυλές. Αποτέλεσμα είναι τα δόντια στις μικρόσωμες φυλές να μην είναι τόσο αραιά όσο στις μεγαλόσωμες και σχεδόν να εφάπτονται. Έτσι αφενός «κολλάνε» υπολείμματα τροφών στα μεταξύ τους διαστήματα και αφετέρου τα δόντια δεν «ξεπλένονται» καλά από το σάλιο.

Όταν σχηματιστεί οδοντική «πέτρα» η μόνη λύση είναι η εξαγωγή της από τον κτηνίατρο, που γίνεται με υπέρηχο και κάτω από γενική αναισθησία.

Καλό είναι λοιπόν, προκειμένου να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις, να λαμβάνονται ορισμένα προληπτικά μέτρα ώστε η επέμβαση του κτηνιάτρου να είναι όσο το δυνατόν σπανιότερη:

3 Η χορήγηση ξηράς τροφής είναι το ευκολότερο και σημαντικότερο προληπτικό μέτρο για την αποφυγή σχηματισμού της «πέτρας». Πέραν των λοιπών πλεονεκτημάτων της (ευκολία χρήσης, θρεπτική αξία κ.λπ.) , η ξηρά τροφή λόγω της τριβής «καθαρίζει» τα δόντια ενώ δεν αφήνει και υπολείμματα στο μεταξύ τους διάστημα όπως πχ. το μαγειρευτό κρέας ή οι κονσέρβες.

3 Η χορήγηση τροφής μία ή το πολύ δύο φορές τη μέρα αφήνει περισσότερο χρόνο να «καθαρίσουν» τα ζώα τη στοματική τους κοιλότητα και τα δόντια.

3 Η χορήγηση οστών σε σκύλους μπορεί να είναι αποτελεσματική όσον αφορά την αποφυγή του σχηματισμού της «πέτρας» αλλά έχει και κάποιους κινδύνους αν καταποθούν. Όποιοι την προτιμάνε ας έχουν τουλάχιστον υπόψη τους να δίνουν μεγάλα κόκαλα και να αποφεύγουν τα μικρά (κοτόπουλο, κουνέλι, αρνί κ.λπ)

3 Η χορήγηση ειδικών σνακ που ενδείκνεινται για την στοματική υγιεινή του σκύλου

3 Η χορήγηση χλωρεξιδίνης (μπορείτε να την προμηθειτείται από τον κτηνίατρό σας) συμβάλλει στη στοματική υγιεινή και αποτρέπει τον σχηματισμό της οδοντικής «πλάκας»

3 Το βούρτσισμα των δοντιών είναι ένα σημαντικό μέτρο που όμως απαιτεί λίγο χρόνο ειδικά στην αρχή και προκειμένου το ζώο να συνηθίσει. Πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο οι ειδικές για τα ζώα οδοντόκρεμες μιας και οι ανθρώπινες μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή εμετό. Το ζώο (σκύλος ή γάτα) πρέπει να συνηθίσει τη διαδικασία από μικρή ηλικία και να την εκλάβει σαν παιχνίδι.

3 Ο καθημερινός έλεγχος τόσο της οσμής του στόματος (η κακοσμία συνήθως οφείλεται σε πρόβλημα στα ούλα) όσο και του χρώματος των δοντιών και των ούλων και η παρατήρηση αποκλίσεων μπορεί να σας οδηγήσει έγκαιρα στον κτηνίατρο και να αποφύγετε τα χειρότερα

Κάνοντας τα παραπάνω διευκολύνετε την ζωή του τετράποδου συντρόφου σας και προφυλάσσετε την υγεία του, καθιστώντας έτσι τον επιβεβλημένο ετήσιο οδοντιατρικό του έλεγχο, από τον ή την κτηνίατρό σας, έλεγχο ρουτίνας.