Με επιστολές της προς το σύλλογο, η διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, κ. Αθανασίου Κάντα, περιγράφει τη σημασία των ευρημάτων που μέχρι χθες ήταν αποθηκευμένα στο μουσείο.

Όπως αναφέρει, στο Αρκαλοχώρι, νοτιοδυτικά της Αρχαίας Λύττου, υπάρχει μια μικρή σπηλιά, η οποία συλήθηκε από βοσκούς στις αρχές του αιώνα. Οι βοσκοί βρήκαν μια τεράστια ποσότητα χάλκινων αντικειμένων – λεπίδες κυρίως και χάντρες που πούλησαν στο Ηράκλειο για παλιοσίδερα.

Η σπηλιά εξερευνήθηκε αρχικά από τον Ι. Χατζηδάκη. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται όστρακα Πρωτομινωικά και Μεσομινωικά Ια, καθώς και λίθινα κυρίως οψιανοί, Το κύριο εύρημα ωστόσο είναι ο μεγάλος αριθμός χάλκινων αντικειμένων (ξίφη, μαχαίρια και κυρίως αναθηματικοί διπλοί πελέκεις καθώς και ένας μικρός αργυρός διπλός πέλεκυς).

Μετέπειτα ανασκαφή από τον Μαρινάτο σε συνεργασία με τον Πλάτωνα το 1935 αποκάλυψε θησαυρό από εκατοντάδες αναθηματικούς διπλούς πελέκεις (μεταξύ των οποίων 25 χρυσοί και 7 αργυροί), εγχειρίδια, ξίφη, χάλκινα αγγεία, τάλαντα κ.α. πολύτιμα αντικείμενα. Ένας από τους πελέκεις φέρει 15 σύμβολα ιερογλυφικής και Γρ. Α. Τα ευρήματα αυτά χρονολογούνται τα τέλη ΜΜ ΙΙΙ- αρχές ΥΜ περιόδου.

«Τα ευρήματα του σπηλαίου του Αρκαλοχωρίου αποτελούν μοναδικό θησαυρό πρώιμων Μινωικών όπλων και τελετουργικών αντικειμένων. Πολλά από τα αντικείμενα αυτά παραμένουν ακόμα αδημοσίευτα. Η σχεδιαζόμενη φωτογραφική έκθεση θα προβάλει το υλικό αυτό. Επίσης η σχεδιαζόμενη δημοσίευση θα αναδείξει το υλικό στο διεθνές κοινό», επισημαίνει η κ. Κάντα. Όσον αφορά στο σπήλαιο της Ειλειθυίας στο Αρκαλοχώρι, αναφέρει πως πρόκειται για έναν από τους σπουδαιότερους λατρευτικούς χώρους της Κρήτης. Η Ειλειθυία θεά του τοκετού και προστάτια των εγκύων γυναικών και των μικρών παιδιών είναι η θεότητα, στην οποία αφιερώθηκαν αντικείμενα όχι μόνο ντόπια αλλά και πάρα πολλά εισαγόμενα από τη Συροπαλαιστίνη και την Αίγυπτο.