Για το καινούριο ξεκίνημα της Ταινιοθήκης αλλά και για το φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου που διοργανώνει τα τελευταία πέντε χρόνια, μας μίλησε η κ. Μαρία Κομνηνού, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών, και γενική γραμματέας του Δ.Σ. της Ταινιοθήκης, η οποία μας εξήγησε τους στόχους του πολύπαθου αυτού φορέα που επιτέλους βρήκε δική του στέγη.

“Θα βλέπαμε με πολλή χαρά ένα παράρτημα της Ταινιοθήκης να φτιάχνεται στην Κρήτη”

Μ.Κ.: Με την Κρήτη έχουμε ιδιαίτερη σχέση, διότι ο πρόεδρός μας, Νίκος Κούνδουρος, ο οποίος έπαιξε αποφασιστικό ρόλο σε όλα τα στάδια για το καινούριο κτήριο, τη «Λαΐδα», είναι κρητικός. Οπότε υπάρχει αυτός ο δεσμός, κι ελπίζουμε να υπάρξει ίσως μια στενότερη σχέση με κάποιο παράρτημα της Ταινιοθήκης στο νησί. Η Ταινιοθήκη έχει πολύ ενδιαφέρον, ήταν η πρώτη που άρχισε τις κινηματογραφικές λέσχες και θέλει να είναι ταινιοθήκη της Ελλάδας και όχι ταινιοθήκη της Αθήνας. Θα βλέπαμε με πολλή χαρά ένα παράρτημα να φτιάχνεται στην Κρήτη, κάτω από τη σκέπη του Νίκου Κούνδουρου και του Νίκου Σηφουνάκη, με τον οποίο έχουν συνεργαστεί σε άλλα πράγματα με το «Αρχιπέλαγος». Ίσως γινόταν κάτι τέτοιο και πραγματικά θα το βλέπαμε με μεγάλη ευχαρίστηση.

Ποιοι είναι οι άμεσοι στόχοι της Ταινιοθήκης;

Μ.Κ.: Η Ταινιοθήκη είναι ένα στοίχημα με διάφορους στόχους. Το κινηματογραφικό μουσείο της, για το οποίο περιμένουμε το καινούριο υπουργείο Πολιτισμού διότι το παλιό πάγωσε τα προϋπολογισθέντα κονδύλια. Η ψηφιακή βιβλιοθήκη, για την οποία η ταινιοθήκη συμμετέχει σε τρία προγράμματα: στο Ψηφιακό Απόθεμα όπου θα συνεργαστεί με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, στο European Film Archives Online, κι ένα πρόγραμμα σε εξέλιξη που αφορά το European Film Gate, έναν πυλώνα από τις ευρωπαϊκές ταινιοθήκες, ένα μεγάλο έργο και προσδοκούμε η καινούρια ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού να το κοιτάξει μʼ ενδιαφέρον. Η παρούσα ηγεσία του υπουργείου ολοκλήρωσε όλες τις υποχρεώσεις τις προς την Ταινιοθήκη αλλά από ʽκει και πέρα ακλούθησε το μοντέλο ʽΟλυμπιακά Ακίνηταʼ. Δηλαδή δεν είχε κανέναν προγραμματισμό για τον χώρο, τον εγκατέλειψε, δεν ήρθε ποτέ ο υπουργός να τον δει, πρόκειται για μια θλιβερή ιστορία που ευτυχώς τώρα λαμβάνει τέλος.

Οι στόχοι μας όμως είναι, ακριβώς με τους φορείς που μας υποστήριξαν και μας υποστηρίζουν πάντα, τη Διεθνή Συνομοσπονδία Κινηματογραφικών Αρχείων (FIΑF), τον Δήμο Αθηναίων, το υπουργείο Παιδείας, και βεβαίως τη νέα ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, να θέσουμε ξανά επί τάπητος μια πολιτική αρχείων. Διότι η Ταινιοθήκη είναι θεματοφύλακας της κινηματογραφικής κληρονομιάς, και το θέμα της κινηματογραφικής κληρονομιάς δεν είναι απλώς η ψηφιοποίηση. Πριν απʼ αυτή, πρέπει το φιλμ να συντηρηθεί, πρέπει να δοθούν σημαντικά κονδύλια, γιατί δεν είναι μονό οι βωβές ταινίες που συντηρούνται, αλλά είναι κι οι έγχρωμες, που όπως θα δούμε από τη «Φόνισσα» που παρουσιάζεται στα εγκαίνια, κι αυτές έχουν προβλήματα, χρειάζονται κόπο και συντήρηση.

Πώς σκοπεύετε να καλλιεργήσετε τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του ιδρύματος;

Μ.Κ.: Η Ταινιοθήκη παίζει τον δικό της εκπαιδευτικό ρόλο σε συνεργασία με ξένες ταινιοθήκες, με προγράμματα που έχει ήδη προτείνει στο υπουργείο Παιδείας για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Από ʽκει κι ύστερα, έχει ένα συγκροτημένο πρόγραμμα που αφορά τη συστηματική μελέτη της ιστορίας του παγκόσμιου κινηματογράφου, όσο την εισαγωγή σε νέα ρεύματα σε νέα ρεύματα, νέους δημιουργούς, γυναικείο κινηματόγραφο, κινηματόγραφο από τις χώρες των Βαλκανίων κτλ. Τα 160 μέλη της FIAF είναι στη διάθεσή μας για να καταρτίσουμε τα πιο σωστά προγράμματα. Ήδη με το 5ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου πιο διοργανώσαμε πέρυσι και το 6ο που θα λάβει χώρα αμέσως μετά τα εγκαίνια, δίνουμε το πλαίσιο όπου θα κινηθούμε. Προβολή αποκατεστημένων ταινιών, αφιερώματα στον βωβό, όπως στις ιταλίδες ντίβες ιδωμένες με καινούριο τρόπο, αλλά και στον κινηματογράφο της διαφοράς με το τμήμα Different Cinema, αφιέρωμα στου νέους δημιουργούς, σταθερές θεματικές όπως οι ελληνίδες δημιουργοί που χαρτογραφούν καινούριους χώρους, και η παρουσία σημαντικών πρωτοποριακών σκηνοθετών, όπως ο ʽπάπαςʼ του πειραματικού κινηματογράφου Πήτερ Κουμπέλκα, ο οποίος έρχεται να παρουσιάσει το έργο του, ο Κεν ΜακΜάλεν, άγγλος εικαστικός και σκηνοθέτης, ο Τζων Σμιθ, ένας από τους καλύτερους άγγλους πρωτοποριακούς σκηνοθέτες, όλοι αυτοί συνθέτουν το ψηφιδωτό των νέων προτάσεων.

Πιστεύετε ότι η μετεγκατάσταση θα σημάνει και θεσμική ευρυθμία εκτός από πρακτικές βελτιώσεις;

Μ.Κ.: Τίθεται η πρόταση για συζήτηση. Ελπίζουμε ότι θα βρούμε συζητητές, γιατί το προηγούμενο καθεστώς δεν ήταν διατεθειμένο να συζητήσει, κι ελπίζουμε ότι οι προτάσεις μας θα τύχουν διαφορετικής αντιμετώπισης. Οι ιδιωτικές χορηγίες και τα μέλη βέβαια παίζουν σημαντικό ρόλο, αλλά πάντοτε οι ταινιοθήκες, είτε είναι δημοτικές, είτε στηρίζονται σε μια ιδιωτική συλλογή, είτε κρατικές, έχουν μια σημαντική σχέση με το κράτος.