
Oπως σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, το υπουργείο Εσωτερικών έδωσε στη δημοσιότητα πριν λίγες μέρες στοιχεία για το εκλογικό σώμα. Εκτός από τα όσα δίδονταν στη δημοσιότητα στο παρελθόν, το υπουργείο ανακοίνωσε αυτή τη φορά και την κατά ομάδες ηλικιών κατανομή του εκλογικού σώματος.
Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε:
(α) Τις μεταβολές του εκλογικού σώματος το 2009 σε σχέση με το 2007.
(β) Το ποσοστό που οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν στο σύνολο.
(γ) Το νεότερο και μεγαλύτερο σε ηλικία τμήμα του εκλογικού σώματος (τις ομάδες ηλικιών 18-29 ετών και 66 ετών και άνω) και τη σχέση μεταξύ τους, και
(δ) τους νέους εκλογείς, δηλαδή εκείνους που θα ψηφίσουν για πρώτη φορά (που περιλαμβάνουν τόσο όσους συμπλήρωσαν το 18ο έτος της ηλικίας τους όσο και όσους δεν είχαν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους, ανεξαρτήτως ηλικίας) στους 4 νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη συνολικά σε σύγκριση με το σύνολο χώρας.
Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του πίνακα που ακολουθεί δίνονται οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους το 2009 στους 4 νομούς της Κρήτης, στην Κρήτη ως σύνολο και στο Σύνολο Χώρας, στη 2η το 2007 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή (αύξηση ή μείωση) τους.
Στην 1η στήλη του δεύτερου μέρους του πίνακα δίνεται το ποσοστό που οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν στο σύνολο των εγγεγραμμένων το 2009, στη 2η οι νέοι εκλογείς το 2009 και το ποσοστό αντιπροσωπεύουν στο σύνολο στον κάθε νομό, στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας.
Στην 1η στήλη του τρίτου μέρους δίνονται οι εγγεγραμμένοι το 2009 στην ομάδα ηλικιών 18-29 ετών, στη 2η στην ομάδα ηλικιών 66 ετών και άνω και στην 3η η σχέση της ομάδας ηλικιών 66 ετών και άνω προς την ομάδα ηλικιών 18-29 ετών (όσο μεγαλύτερη είναι η σχέση αυτή τόσο γηραιότερος είναι ο πληθυσμός.
Από την 3η στήλη του πρώτου μέρους του πίνακα φαίνεται ότι το 2009 σε σχέση με το 2007 στους νομούς Ηρακλείου και Χανίων σημειώθηκε αύξηση των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ενώ στους νομούς Λασιθίου και Ρεθύμνης μείωση. Η αύξηση στο νομό Ηρακλείου ήταν η 6η υψηλότερη και των Χανίων η 8η υψηλότερη ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες της χώρας. Η αύξηση στην Κρήτη ήταν πενταπλάσια εκείνης στο σύνολο χώρας και η 2η υψηλότερη ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες της χώρας (1η ήταν η αύξηση στο Νότιο Αιγαίο).
Από την 1η στήλη του δεύτερου μέρους φαίνεται ότι οι γυναίκες ήταν περισσότερες από τους άνδρες αλλά το ποσοστό που αντιπροσώπευαν στο σύνολο των εγγεγραμμένων στους νομούς και στην Κρήτη ως σύνολο ήταν μικρότερο από το αντίστοιχο στο σύνολο χώρας (το ίδιο, όμως, συμβαίνει σε 42 άλλες εκλογικές περιφέρειες και σε 9 άλλες Περιφέρειες). Ο βασικός λόγος στον οποίο οφείλεται η διαφορά αυτή είναι ότι ένα μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών βρίσκεται συγκεντρωμένο στην Περιφέρεια Αττικής (δηλαδή στις εκλογικές περιφέρειες Α΄ & Β΄ Αθήνας, Α΄ & Β΄ Πειραιά και Αττικής (υπόλοιπο).
Από την 3η στήλη του δεύτερου μέρους φαίνεται ότι το ποσοστό που αντιπροσωπεύουν οι νέοι εκλογείς στους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη ως σύνολο είναι υψηλότερα απʼ ό,τι στο σύνολο χώρας. Τα ποσοστά των νομών Ηρακλείου και Ρεθύμνης είναι το 4ο και 5ο υψηλότερο ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες και της Κρήτης το 1ο ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες.
Από την 3η στήλη του τρίτου μέρους του πίνακα φαίνεται ότι η σχέση του πιο ηλικιωμένου τμήματος του εκλογικού σώματος προς το νεότερο τμήμα του είναι χαμηλότερη στους νομούς της Κρήτης και στην Κρήτη ως σύνολο απʼ ό,τι στο σύνολο χώρας. Το εκλογικό σώμα του νομού Ηρακλείου είναι το 3ο νεότερο ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες (με 1ο της Ξάνθης και 2ο του Αττικής(υπόλοιπο) και της Κρήτης το νεότερο ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες.
Τα παραπάνω χαρακτηριστικά του εκλογικού σώματος είναι, βασικά, αποτέλεσμα των δημογραφικών και οικονομικών εξελίξεων στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια. Ειδικότερα την περίοδο 1980-1991
- Μειώθηκαν οι γεννήσεις από 148.000 το 1980 σε γύρω στις 100.000 το 1991.
- Αυξήθηκε το προσδόκιμο επιβίωσης, δηλαδή η μέση διάρκεια ζωής.
- Σημειώθηκε υπερσυγκέντρωση οικονομικών δραστηριοτήτων και πληθυσμού στο Λεκανοπέδιο Αττικής και στη Συμπρωτεύουσα.
- Αναπτύχθηκαν τουριστικά η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο, έχουν χαμηλή ανεργία και απασχολούν νέους. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που το εκλογικό σώμα στις Περιφέρεις αυτές παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν.
Θα είναι ενδιαφέρον να διερευνηθεί αν και κατά πόσο οι διαφορές στα δημογραφικά χαρακτηριστικά του εκλογικού σώματος που εξετάστηκαν στο άρθρο αυτό επηρέασαν τις κομματικές προτιμήσεις τους στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

