Του Κώστα Μπογδανίδη

Τι σεισμούς περιμένουμε το επόμενο διάστημα στην περιοχή μας; Πόσο μεγάλοι και επικίνδυνοι θα είναι; Μπορούμε να προστατευθούμε θωρακίζοντας τα σπίτια μας; Στα ερωτήματα αυτά θα κληθεί να απαντήσει τις επόμενες ημέρες ένα κλιμάκιο ειδικών επιστημόνων με επικεφαλής τον κ.Παπανικολάου το οποίο θα ερευνήσει τη θαλάσσια περιοχή από την Αγία Πελαγία μέχρι και την Χερσόνησο!

Οι επιστήμονες θα έρθουν εδώ με το ωκεανογραφικό ʽΑιγαίοʼ του ΕΛΚΕΘΕ με το οποίο θα προβούν στην λεπτομερή λιθοσεισμική διερεύνηση του υποθαλάσσιου χώρου του κόλπου του Ηρακλείου και στη βαθυμετρική αποτύπωση του πυθμένα της λεκάνης. Το σκάφος θα φτάσει εδώ το Σάββατο και θα ξεκινήσει αμέσως την μέτρηση από τα δυτικά παράλια και την Τρίτη θα είναι στο λιμάνι του Ηρακλείου όπου ο κ.Δ.Παπανικολάου(πρώην πρόεδρος ΟΑΣΠ) θα κάνει μια αρχική ενημέρωση στο δήμαρχο και τους αρμόδιους αντιδημάρχους για τα πρώτα στοιχεία. Στη συνέχεια το σκάφος ʽΑιγαίοʼ θα συνεχίσει προς τα ανατολικά και μέχρι την Χερσόνησο την μέτρηση των ρηγμάτων για να διαπιστώσει πόσο μεγάλα και βαθειά είναι.

“Είναι ό,τι πιο σημαντικό κάνουμε. Είναι θέμα ουσίας. Οι μετρήσεις θα μας δείξουν τι σεισμούς περιμένουμε στην περιοχή μας. Πόσο μεγάλοι θα είναι. Το ξέρουμε ότι έχουμε υποθαλάσσια ρήγματα” τόνισε στην ʽΠʼ ο αντιδήμαρχος κ.Κ.Μαμουλάκης που περιμένει με αγωνία τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας που γίνεται στα πλαίσια της Προγραμματικής Σύμβασης που έχει υπογράψει ο δήμος Ηρακλείου με το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα τη Διερεύνηση των Ενεργών Ρηγμάτων στον Υποθαλάσσιο Χώρο του Κόλπου του Ηρακλείου και Συσχέτιση με τα Ενεργά Ρήγματα της Ξηράς.

“Αυτά τα στοιχεία θα μας δείξουν πως πρέπει να κινηθούμε για να κάνουμε στη συνέχεια τις πολεοδομικές μελέτες. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι δεν είναι τυπικό ζήτημα. Είναι θέμα ουσίας να ξέρουμε τα ρήγματα για να πούμε στους ανθρώπους πού πρέπει να χτίσουν και πού όχι. Ή πώς πρέπει να χτίσουνʼ αναφέρει ο αντιδήμαρχος.

Να σημειώσουμε ότι η έρευνα γίνεται σε δύο επίπεδα. Τόσο στη θάλασσα όσο και στην ξηρά.Το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα, προϋπολογισμού 297.500 ευρώ χρηματοδοτούμενο από ιδίους πόρους του δήμου Ηρακλείου αφορά στις περιοχές: Καμίνια, Φορτέτσα, Κορώνη, Γούρνες, Αγ. Ιωάννη Χωστό, Πατέλες, Βασιλειές(τα πρώτα αποτελέσματα εδώ έδειξαν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα!) περιφερειακό κέντρο, Εσταυρωμένο, ΤΕΙ, Αμφιθέα, Αγία Ειρήνη-Κορακοβούνι - Μαραθίτη, Κάτω Κατσαμπά-Μετόχι Παπά Τίτου-Παγκρήτιο, Βούτες, Γιοφυράκια, Ζώνη Χονδρεμπορίου, Φοινικιά, Κόμβο Μεσαράς.



Tα ρήγματα



Να σημειώσουμε ότι υποθαλάσσια ρήγματα με μήκος που φθάνουν έως 15 χιλιόμετρα και τα οποία ήταν ως επί το πλείστον άγνωστα εξερεύνησαν πολύ πρόσφατα Έλληνες επιστήμονες .

Τα ρήγματα όμως αυτά αποτελούν έναν πολύ μικρό αριθμό ανάμεσα στα εκατοντάδες που βρίσκονται στον πυθμένα του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους και τα οποία είναι εντελώς άγνωστα στους ειδικούς. Μάλιστα στα ανατολικά της Κρήτης λέγεται ότι υπάρχει ένα ρήγμα ή μια ομάδα ρηγμάτων που ποτέ δεν έχει δει κανείς από κοντά και που προκάλεσε το 365 μ.Χ. σφοδρό σεισμό, ίσως τον μεγαλύτερο σεισμό που έγινε στη διάρκεια των ιστορικών χρόνων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο σεισμός αυτός προκάλεσε την απότομη ανύψωση της Δυτικής Κρήτης κατά 8 με 10 μέτρα. Η ανύψωση αυτή φαίνεται πολύ χαρακτηριστικά στο αρχαίο λιμάνι της Φαλάσαρνας, ενώ το ρήγμα που την πυροδότησε αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα διεθνώς ανάμεσα στους επιστήμονες της θαλάσσιας γεωλογίας. Στην περιοχή του Ιονίου και του Αιγαίου, τα ρήγματα που μελέτησαν οι ειδικοί από τον Τομέα Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωφυσικής του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) αποδείχτηκε ότι είχαν μήκος που εκτεινόταν από 10 έως 15 χιλιόμετρα.

Χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους όπως η γεωφυσική διασκόπηση- κατά την οποία αποστέλλονται ηχητικά κύματα στον πυθμένα και ανακλούν το ανάγλυφο του βυθού-, οι επιστήμονες εξερεύνησαν ρήγματα στον Κορινθιακό Κόλπο, τον Βόρειο Ευβοϊκό, στα ανοικτά της Πύλου όπου βρίσκονται τα βαθύτερα νερά της Μεσογείου (5.200 μ.), στη Σαντορίνη όπου υπάρχει στα βορειοανατολικά το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, στη Νότια Κρήτη, κατά μήκος του λεγόμενου Ελληνικού Τόξου το οποίο εκτείνεται από το Ιόνιο και νότια της Κρήτης μέχρι τη Ρόδο, και στην τάφρο του Βορείου Αιγαίου όπου καταλήγει το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας διερχόμενο από τη Θάλασσα του Μαρμαρά.