Στα νησιά και στο σύνολο του παράκτιου χώρου της Ελλάδας επιχειρεί να βάλει τάξη το ΥΠΕΧΩΔΕ που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το κείμενο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Παράκτιο Χώρο και τα Νησιά, το οποίο δίνεται σε δημόσια διαβούλευση. Στο σχέδιο γίνονται προτάσεις για τη δόμηση κοντά στις ακτές, την τοποθέτηση βιοτεχνικών-βιομηχανικών μονάδων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κλπ.

«Με το συγκεκριμένο Ειδικό Πλαίσιο, βάζουμε επιτέλους μια τάξη στο τι μπορεί να κάνει ο καθένας και πού, στα νησιά και στον παράκτιο χώρο μας. Περιορίζουμε τη δόμηση, αναδεικνύουμε τη φυσική ομορφιά, στηρίζουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη, αντιμετωπίζουμε τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών» τόνισε ο κ.Σουφλιάς που έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση για το το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο και τα Ειδικά Πλαίσια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τη Βιομηχανία και τον Τουρισμό.

«Η χώρα μας αποκτά επιτέλους χωροταξικό σχεδιασμό. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους στόχους τους οποίους είχαμε θέσει οι συνεργάτες μου και εγώ όταν αναλάβαμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Χωροταξίας. Τον πετύχαμε και είμαστε συνεπείς απέναντι στον ελληνικό λαό» ανέφερε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ.

Το ΥΠΕΧΩΔΕ τονίζει ότι στόχος είναι:

• Να προστατευτούν και να αναδειχτούν ο παράκτιος και νησιωτικός χώρος, με τη σπάνια ομορφιά και τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματά τους.

• Να προωθηθεί η βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις περιοχές, με συντονισμένο τρόπο και με προοπτική χρόνου.

•Να βελτιωθεί το επίπεδο ζωής όσων ζουν σε αυτές τις περιοχές, να περιοριστούν οι ανισότητες και να συγκρατηθεί ο πληθυσμός, ιδίως στα νησιά μας.

•Τελικά, θέτουμε ως στόχο να συμβάλουμε και με αυτόν τον τρόπο στην περιφερειακή, οικονομική και κοινωνική συνοχή στον τόπο μας.

Το πόσο σημαντικό είναι το συγκεκριμένο χωροταξικό, είπε ο κ. Σουφλιάς, φαίνεται από το ότι:

• Η Ελλάδα διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Μεσογείου, μήκους άνω των 16.500 χλμ. Αντιστοιχεί στο 1/4 περίπου των ακτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Στην «στενή» παράκτια ζώνη της χώρας (βάθους μέχρι 2 χλμ) συγκεντρώνεται το 33% του πληθυσμού, ενώ στην ευρύτερη παράκτια ζώνη (βάθους μέχρι 50 χλμ) συγκεντρώνεται το 85% του πληθυσμού .

• 12 από τις 13 Περιφέρειες της χώρας μας είναι παράκτιες, όπως και οι μισοί περίπου από τους ΟΤΑ της Ελλάδας.

• Στην παράκτια ζώνη της χώρας συγκεντρώνονται σχεδόν όλες οι μεγάλες πόλεις, καθώς και το 80% των βιομηχανικών δραστηριοτήτων, το 90% του τουρισμού και της αναψυχής, το 35% της αγροτικής γης και πάρα πολλές και σημαντικές τεχνικές υποδομές.

• Και βέβαια, ο ελληνικός παράκτιος χώρος φιλοξενεί σημαντικά οικοσυστήματα που χαρακτηρίζονται από πολυμορφία και τα οποία αποτελούν το ενδιαίτημα μεγάλου αριθμού ειδών πανίδας, η επιβίωση των οποίων είναι πολύτιμη για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Περιλαμβάνει παράκτια δάση και θαμνώδεις εκτάσεις που δημιουργούν, σε συνδυασμό με τη θάλασσα, ένα τοπίο υψηλής αισθητικής και περιβαλλοντικής αξίας.

Είναι πολύ σημαντικό ότι για πρώτη φορά ορίζεται ο παράκτιος χώρος ως ο μεταβλητός γεωμορφολογικός χώρος εκατέρωθεν της ακτογραμμής, δηλαδή με χερσαίο αλλά και με θαλάσσιο τμήμα. Προσδιορίζεται, επίσης, η έννοια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Παράκτιου Χώρου, όπως προωθείται σήμερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP).

Επίσης ορίζεται και το πεδίο εφαρμογής του Ειδικού Πλαισίου:

• Όσον αφορά το χερσαίο τμήμα του παράκτιου χώρου, κατ΄ αρχήν μέχρι και τα ακραία προς την ενδοχώρα διοικητικά όρια των αντίστοιχων παράκτιων ΟΤΑ της ηπειρωτικής χώρας και της Κρήτης, άλλως μέχρι υψόμετρο 600 μ., αν η εν λόγω ισοϋψής βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων των οικείων ΟΤΑ καθώς και στο σύνολο της έκτασης των νησιών (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

• Όσον αφορά στο θαλάσσιο τμήμα, μέχρι το όριο των χωρικών υδάτων.

• Τίθενται, επίσης, κατευθύνσεις για τις επιμέρους οικονομικές δραστηριότητες:

• Για τις αγροτικές δραστηριότητες, στις οποίες πρέπει να χρησιμοποιούνται βιώσιμες πρακτικές και να συνοδεύονται από μέτρα που θα εξασφαλίζουν την πρόληψη της ρύπανσης.

• Για τη βιομηχανία και την ενέργεια, που δεν μπορούν να ασκούνται εις βάρος των παράκτιων οικοσυστημάτων και τοπίων και, βέβαια, εφαρμόζονται και οι προβλέψεις του Χωροταξικού για τη βιομηχανία.

• Για την αλιεία και υδατοκαλλιέργεια, όπου πρέπει να προωθούνται οι πλέον βιώσιμες μέθοδοι και οι βέλτιστες πρακτικές.

• Για τον τουρισμό, τον αθλητισμό και τις δραστηριότητες αναψυχής, όπου εφαρμόζονται οι προβλέψεις του Χωροταξικού για τον Τουρισμό και προωθείται ο βιώσιμος παράκτιος τουρισμός.

• Για τα οδικά, λιμενικά και τα συναφή έργα υποδομής, η κατασκευή των οποίων πρέπει να γίνεται κατόπιν ευρύτερου σχεδιασμού, με αποφυγή διατάραξης ζωνών ιδιαίτερης ευαισθησίας κοντά στην ακτογραμμή.

• Για τη ναυτιλία, που πρέπει να μην βλάπτει τα παράκτια οικοσυστήματα, σύμφωνα και με τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις.

• Και για όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητες, όπως αφαλάτωση νερού κλπ.

Ορίζονται οι Ζώνες Διαχείρισης του Παράκτιου Χώρου και των Νησιών. Στο Ειδικό Πλαίσιο προβλέπεται η διαφοροποίηση σε τρεις ζώνες πού καθεμιά τους διαθέτει χερσαίο και θαλάσσιο τμήμα και που προσδιορίζονται κατʼ αρχήν ανάλογα με την απόστασή τους από την ακτογραμμή. Οι ζώνες αυτές είναι οι εξής:

• Κρίσιμη Ζώνη: Πρόκειται για το πλέον ευαίσθητο περιβαλλοντικά κομμάτι του παράκτιου χώρου, το μέτωπο στο μεταίχμιο μεταξύ ξηράς και θάλασσας που παράλληλα δέχεται σημαντικές πιέσεις από ανθρώπινες δραστηριότητες. Το θαλάσσιο τμήμα εκτείνεται από την ακτογραμμή μέχρι την ισοβαθή των 10 μέτρων, οπωσδήποτε όμως με πλάτος μεγαλύτερο των 100 μέτρων από την ακτογραμμή. Το χερσαίο ξεκινά από την ακτογραμμή και εκτείνεται προς την ξηρά σε ζώνη πλάτους 100 μέτρων από την καθορισμένη γραμμή του αιγιαλού (ή το χειμέριο κύμα όπου αυτή δεν είναι καθορισμένη).

• Δυναμική Ζώνη: Το θαλάσσιο τμήμα ξεκινά από το όριο της Κρίσιμης Ζώνης και εκτείνεται μέχρι την ισοβαθή των 50 μέτρων. Σε κάθε περίπτωση το ακραίο προς την θάλασσα όριο της δεν μπορεί να απέχει λιγότερο των 200 μέτρων από την ακτογραμμή. Το χερσαίο τμήμα ξεκινά από το ακραίο προς την ξηρά όριο της Κρίσιμης Ζώνης και εκτείνεται κατʼ ελάχιστον σε ζώνη πλάτους 200 μέτρων από την καθορισμένη γραμμή του αιγιαλού (ή το χειμέριο κύμα όπου αυτή δεν είναι καθορισμένη).

• Υπόλοιπη Παράκτια Ζώνη: Το θαλάσσιο τμήμα της εκτείνεται από το εξώτερο προς τη θάλασσα όριο της Δυναμικής Ζώνης μέχρι το όριο των χωρικών υδάτων. Το χερσαίο τμήμα της εκτείνεται μέχρι και τα ακραία προς την ενδοχώρα διοικητικά όρια των αντίστοιχων παράκτιων ΟΤΑ ή μέχρι υψόμετρο 600 μ. αν η εν λόγω ισοϋψής βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων των οικείων Ο.Τ.Α. Το εύρος αυτής της ζώνης θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο προσδιορισμού κατά περίπτωση, με βάση τεκμηριωμένα επιστημονικά στοιχεία.

Τέταρτον. Παρουσιάζονται οι Κατευθύνσεις Χωροταξικής Οργάνωσης ανά ζώνη διαχείρισης, γίνεται δηλαδή αναλυτική αναφορά στο ποιες δραστηριότητες επιτρέπονται σε κάθε ζώνη και ποιες όχι, στα πλαίσια της προσέγγισης της βιώσιμης ανάπτυξης και της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης.

Ειδικότερα για την Κρίσιμη Ζώνη, πού αποτελεί το πιο ευαίσθητο τμήμα του παράκτιου χώρου, προβλέπονται τα εξής:

• Στο θαλάσσιο τμήμα επιτρέπονται μόνο συγκεκριμένες δραστηριότητες, όπως η κολύμβηση, η αλιεία, η υδατοκαλλιέργεια, οι ερευνητικές εργασίες κλπ. Επιτρέπονται επίσης συγκεκριμένα έργα, όπως λιμενικές εγκαταστάσεις και ήπια τεχνικά έργα προστασίας των ακτών. Απαγορεύεται ή περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο η κίνηση ή αγκυροβόληση θαλάσσιων σκαφών σε ευαίσθητα οικοσυστήματα.

• Το χερσαίο τμήμα (ΚΧ) (από την ακτογραμμή έως τα 50 μέτρα) και το ΚΧ2 (από τα 50 ως τα 100 μέτρα). Στο 1ο τμήμα, δεν επιτρέπεται καμία νέα κατασκευή (πλην ελάχιστων αναγκαίων ήπιων εξαιρέσεων κοινωφελούς χαρακτήρα, που θα βρείτε στο πλήρες κείμενο) και επίσης απαγορεύεται ή περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο η κίνηση και στάθμευση οχημάτων.

Στο 2ο τμήμα ΚΧ2 επιτρέπεται κάποια δόμηση, αλλά μόνον υπό συγκεκριμένους αυστηρούς όρους (χρήσεων, αποστάσεων, αρτιοτήτων, μεγεθών), λαμβάνοντας – βεβαίως – υπόψη και τα προβλεπόμενα από τα Ειδικά Πλαίσια πού έχουν ήδη προηγηθεί, και διασφαλίζοντας το δικαίωμα πρόσβασης για αναψυχή των πολιτών. Συγκεκριμένα, για τη δόμηση κτιρίων που προορίζονται για χρήση κατοικίας ή αναψυχής, ακολουθούνται οι ισχύουσες διατάξεις.

Αντίστοιχες είναι οι προβλέψεις και για τη Δυναμική Ζώνη. Στο χερσαίο τμήμα της:

• Σε περιοχές επέκτασης των εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων τα κτίρια των προβλεπομένων χρήσεων (οι οποίες οφείλουν να συνάδουν με τον χαρακτήρα της περιοχής) δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 60% της κάλυψης των οικοπέδων και τους τρεις ορόφους.

• Σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και ορίων οικισμών, μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο (ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ), απαγορεύεται η δημιουργία ορισμένων χρήσεων (όπως νέων εγκαταστάσεων βιομηχανίας / βιοτεχνίας). Σε ό,τι αφορά στη δόμηση κύριων τουριστικών καταλυμάτων ακολουθούνται οι όροι και περιορισμοί που τίθενται από το Ειδικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

?Για τις λοιπές επιτρεπόμενες χρήσεις και μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο (ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ), ο συντελεστής δόμησης ορίζεται σε 0,5, ενώ για τους λοιπούς όρους και περιορισμούς, ακολουθούνται ανά χρήση οι ισχύουσες διατάξεις.