Της Λίλιαν Δαφερμάκη
Με την ελπίδα ότι θα αλλάξουν τα πράγματα σε σχέση με την κατάφωρη αδικία που συντελείται εδώ και χρόνια σε βάρος δεκάδων ιδιοκτητών ακινήτων, από την μη επιστημονική τεκμηρίωση των αρχαιολογικών ζωνών, ο δήμος Ηρακλείου, Ν.Αλικαρνασσού, βουλευτές, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φορτέτσας, εκπρόσωποι του Σκαλανίου, του τέταρτου δημοτικού διαμερίσματος….αποχαιρέτησαν αργά χθες το βράδυ τα στελέχη της Επιτροπής του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου ( Κ.Α.Σ.) που βρέθηκαν στο Ηράκλειο για το επίμαχο θέμα. Είναι ίσως η πρώτη φορά, που οι τοπικοί φορείς αισιοδοξούν ότι μπορούν να δρομολογηθούν αλλαγές, που θα αποκαταστήσουν την βαθιά προβληματική κατάσταση των γιγαντιαίων ορίων των αρχαιολογικών ζωνών, που δημιουργούν τεράστια κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα σε μια πολύ μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.
Τα μέλη της επιτροπής βρέθηκαν από το πρωί στο Ηράκλειο, και σε πρώτη φάση είχαν μακρά συνεργασία που είχαν κεκλεισμένων των θυρών με τους εκπροσώπους της τοπικής αρχαιολογίας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια της συζήτησης που έγινε υπήρξαν πολύ μεγάλες εντάσεις, και αντιπαραθέσεις γεγονός που συνδέεται με την κρισιμότητα του θέματος, αλλά και την δυσκολία που αντικειμενικά υπάρχει στη διαχείριση του.
Όμως όπως φαίνεται οι ενστάσεις δεν σταμάτησαν εκεί, αλλά συνεχίστηκαν, όταν τα μέλη της Επιτροπής περιόδευσαν σε όλη την έκταση των αρχαιολογικών ζωνών οδικώς, και είχαν την δυνατότητα να διαπιστώσουν από πρώτο χέρι την κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή. Η διαδρομή αυτή αποδείχτηκε επεισοδιακή, αφού αντιπροσωπεία από το Σκαλάνι, στην οποία βρισκόταν και ο δημοτικός σύμβουλος Γ.Σκουλατάκης, επιχείρησε να σταματήσει τα μέλη της Επιτροπής, και πιεστικά να ζητήσει να ακουστούν οι απόψεις της. Η στάση αυτή φαίνεται ότι ενόχλησε εντονότατα τα μέλη της επιτροπής του ΚΑΣ, κάποια από τα οποία έφτασαν να απειλήσουν ότι θα φύγουν εάν δεν τους άφηναν να κάνουν τη δουλειά τους.
Παράλληλα ξεκαθάρισαν ότι υπάρχουν προγραμματισμένες συναντήσεις με όλους τους φορείς το απόγευμα, και εκεί είναι ο σωστός χώρος για να γίνουν οι όποιες συζητήσεις….
Οι συσκέψεις
Από τις 5.00 το απόγευμα και έπειτα άρχισαν οι συναντήσεις της επιτροπής του ΚΑΣ στη βίλα “Αριάδνη”, με τους φορείς της περιοχής, με πρώτο τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φορτέτσας. Στη συνάντηση αυτή στην οποία παραβρέθηκε και η βουλευτής Μ. Σκραφνάκη, δέχτηκε έντονες ερωτήσεις από τα μέλη της Επιτροπής για το πώς έχει επιτραπεί μέχρι σήμερα η έντονη αυθαίρετη δόμηση στην περιοχή, αλλά και για την εικόνα που επικρατεί έξω από το μνημείο της Κνωσού, με τα «… τσαντίρια» όπως τονίσθηκε χαρακτηριστικά έξω από το ανάκτορο… Επίσης διατυπώθηκε έντονα το ερώτημα για το αν η κοινωνία επιθυμεί το μινωικό ανάκτορο να ενταχθεί στη λίστα των μνημείων της Ουνέσκο. Η απάντηση που δόθηκε από τη βουλευτή ήταν θετική, η οποία παράλληλα τόνισε ότι ο λόγος της απελευθέρωσης μιας μεγάλης έκτασης από τις αρχαιολογικές ζώνες τεκμηριώνεται από το γεγονός ότι έχει μεγάλη απόσταση από το μνημείο, δεν έχει οπτική επαφή με αυτό, και τέλος στις περιοχές αυτές δεν υπάρχουν αρχαιότητες….
Στη συνέχεια ακολούθησε η πολύ πιεστική παρέμβαση του Πολιτιστικού Συλλόγου της Φορτέτσα που προέταξε σειρά επιχειρημάτων για τους λόγους που θα πρέπει να γίνει η απελευθέρωση της περιοχής από τη δέσμευση των ζωνών. Τα μέλη του Συλλόγου ζητούσαν πιεστικά απαντήσεις από τα μέλη της Επιτροπής, για το αν από όλη τη χθεσινή επαφή που είχαν με την πραγματικότητα τεκμηριώνεται έστω και ελάχιστα η ένταξη της Φορτέτσας στις αρχαιολογικές ζώνες….και ζήτησαν με τη δική τους συμβολή να αρθεί η κατάφωρη αδικία που εδώ και χρόνια υπάρχει σε βάρος τους.
Ακολούθησε μια δεύτερη σύσκεψη, η οποία αν και στιγματίστηκε από τις αντιδράσεις βουλευτών, επειδή δεν συναντήθηκαν όλοι μαζί την ίδια στιγμή με την επιτροπή, ήταν και η πιο αισιόδοξη, με την έννοια ότι ακούστηκαν απόψεις που διαφάνηκε ότι υπάρχουν περιθώρια να γίνουν σημαντικές βελτιώσεις στην περίφημη οριοθέτηση των αρχαιολογικών ζωνών. Το δήμο Ηρακλείου εκπροσώπησε ο δήμαρχος Γ.Κουράκης και ο αντιδήμαρχος Κ. Μαμουλάκης ενώ από τους βουλευτές συμμετείχαν οι κ.κ. Κ.Μπαντουβάς. Β.Κεγκέρογλου, Γ.Σκουλάς Μ.Στρατάκης. Εκεί ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι στόχος του είναι να προχωρήσει η γενναία απελευθέρωση 5,5 χιλ στρεμμάτων δεσμευμένων από τις αρχαιολογικές ζώνες εκτάσεων, από το σύνολο των 13.500 στρεμ. που είναι σήμερα. Ο ίδιος τεκμηρίωσε ότι πρόκειται για ένα βαθύ κοινωνικό πρόβλημα, και υπογράμμισε ότι το σύνολο των τοπικών φορέων ασπάζεται την θέση του δήμου Ηρακλείου και ζητά από το ΚΑΣ να την υιοθετήσει.
Παράλληλα μίλησε και για το σχεδιασμό του να χρηματοδοτήσει το κόστος μελέτης για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Κνωσού, που αναμένεται να αλλάξει την πραγματικότητα στην περιοχή. Ο κ.Κουράκης περιέγραψε ότι θα πρέπει να δρομολογηθεί μια μεγάλη παρέμβαση, που μπορεί να ανοίξει το δρόμο της ενοποίησης όλων των αρχαιολογικών χώρων από το ανάκτορο της Κνωσού, τη βίλα “Αριάδνη”, και το Μακρύ τοίχο, και παράλληλα να απομακρύνει το Βενιζέλειο νοσοκομείο από τη θέση που βρίσκεται με σκοπό να δημιουργηθεί στη θέση του, ένα σύγχρονο αρχαιολογικό μουσείο, στο οποίο θα εκτεθούν όλα τα ευρήματα της περιοχής.
Η εναλλακτική πρόταση της Επιτροπής
Την ενημέρωση αυτή άκουσαν με ενδιαφέρον τα μέλη της επιτροπής, ένα από τα οποία, ρώτησε την αντιπροσωπεία του δήμου, πως θα αντιμετωπιζόταν το ενδεχόμενο η έκταση των 5,5 χιλ στρ. να χαρακτηριστεί σε αρχαιολογικό χώρο και να μπορεί να χτίζεται με ειδικούς όρους δόμησης ( όπως ισχύει για όλο το Ηράκλειο) και η υπόλοιπη έκταση των 8 χιλ στρ. να χαρακτηριστεί Α και Β αρχαιολογική ζώνη.
Η πρόταση αυτή ενθουσίασε την πλευρά του δήμου, που ξεκαθάρισε ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο, πραγματικά μπορεί όχι μόνο να λύσει το πρόβλημα της «ομηρίας» των αρχαιολογικών ζωνών για ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, αλλά αποτελεί και μια εξαιρετικά ευέλικτη φόρμουλα που μπορεί να «δέσει» με την υπό ανάθεση μελέτη του γενικού πολεοδομικού σχεδίου. Παράλληλα η πλευρά του δήμου εξέφρασε την επιθυμία της η Κνωσός να ενταχθεί στη λίστα των μνημείων της Ουνέσκο, και δήλωσε απόλυτα αποφασισμένη να συνεργαστεί με όλα τα μέλη του ΚΑΣ για να αλλάξει η εικόνα της εισόδου του Μινωικού ανακτόρου.

