Του Γιάννη ζωράκη

Στην τελική φάση κατασκευής το ομοίωμά του, που θα εκτεθεί στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας

Το μεγαλύτερο ζώο που έζησε ποτέ στην Ελλάδα κι ένα από τα μεγαλύτερα ζώα ξηράς στον κόσμο, “φιλοξενεί” το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Με ύψος ώμου στα 4,5 μέτρα και ύψος κεφαλής στα πέντε, το δεινοθήριο, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του Μουσείου.

Οι επισκέπτες βεβαίως, δεν πρέπει να περιμένουν πως θα αντικρύσουν ένα πραγματικό δεινοθήριο, αφού τα δεινοθήρια εξαφανίστηκαν από την γη πριν από ένα περίπου εκατομμύριο χρόνια. Το δεινοθήριο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας ωστόσο, αποτελεί μια ακριβή αναπαράσταση του ζώου, τα οστά του οποίου βρέθηκαν πριν από μερικά χρόνια στην θέση Γκέλα του χωριού Αγιά Φωτιά της Σητείας.

Μέχρι στιγμής το ομοίωμα του δεινοθήριου βρίσκεται στη φάση κατασκευής, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες. Παρόλα αυτά, έχει προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι επισκέπτες του Μουσείου έχουν τη δυνατότητα ακόμη και σήμερα να αντικρύσουν μια εικόνα αρκετά κοντά στην τελική. Το ομοίωμα του Μουσείου βρίσκεται στην δεύτερη φάση κατασκευής του, όπου θα τοποθετηθούν πάνω του ομοιώματα δέρματος από σιλικόνη, τα οποία θα αναπαριστούν σε μεγάλο βαθμό το πώς ήταν το ζώο στην πραγματικότητα.



Μέγεθος



Σίγουρα το μεγαλύτερο ζώο που βρέθηκε στην Ελλάδα, ήταν το δεινοθήριο της Κρήτης, το οποίο ταυτόχρονα είναι ένα από τα μεγαλύτερα ζώα ξηράς που έζησαν ποτέ στον κόσμο.

Το μέγεθος των χαυλιοδόντων που διαθέτει μάλιστα, οι οποίοι αγγίζουν σε μήκος το 1,5 μέτρο, κάνει τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι το δεινοθήριο της Κρήτης ήταν ίσως το μεγαλύτερο δεινοθήριο στον κόσμο, αφού το μέγιστο καταγεγραμμένο μήκος χαυλιοδόντων δεινοθήριου, εκτός αυτών του κρητικού, δεν ξεπερνά το 1 μέτρο και 20 εκατοστά. Οι έρευνες ωστόσο σε σχέση με το μέγεθός του συνεχίζονται, οπότε το αν ήταν ή όχι το μεγαλύτερο του κόσμου, βρίσκεται υπό εξέταση.



Προβοσκιδωτά



Με τεράστιο ελέφαντα μοιάζει το δεινοθήριο, αν και όπως εξηγεί στην “Π” ο υπεύθυνος γεωλογικών και παλαιοντολογικών συλλογών κ. Γιώργος Ηλιόπουλος, οι πραγματικές διαφορές των δύο ζώων είναι πολύ μεγάλες.

“Το μόνο κοινό στοιχείο που έχει το δεινοθήριο με τους ελέφαντες, είναι η προβοσκίδα, αφού και τα δύο ζώα ανήκουν στα προβοσκιδωτά” εξηγεί ο κ. Ηλιόπουλος, υποστηρίζοντας πως αν “θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε μια απλοϊκή εξήγηση, θα μπορούσαμε να πούμε πως το δεινοθήριο είναι πρώτος ξάδερφος των ελεφάντων”.

Σύμφωνα με τον κ. Ηλιόπουλο, οι βασικότερες διαφορές ανάμεσα στα δύο ζώα, έγκεινται στο γεγονός πως το δεινοθήριο έχει χαυλιόδοντες στο κάτω μέρος της γνάθου, καθώς και στο ότι το άνω τμήμα του κρανίου του δεινοθήριου είναι επίπεδο κι όχι καμπύλο.



Ανασκαφές



Ολόκληρο ίσως τον σκελετό του δεινοθήριου θα μπορούσαν να έχουν οι επιστήμονες στην διάθεση τους, αν στην περιοχή της Αγιάς Φωτιάς όπου βρέθηκαν τα οστά του ζώου, δεν πραγματοποιούνταν εργασίες με εκσκαφείς. Το συγκεκριμένο ατυχές περιστατικό, το οποίο ήταν συνάμα και τυχερό αφού αποκάλυψε τα οστά του δεινοθηρίου, πρόσφερε “λιγότερα ευρήματα” στους επιστήμονες.

“Στη διάθεση μας έχουμε το σκελετό από τη μέση και προς το πίσω μέρος, 21 από τα 22 δόντια του ζώου, κάτι που μας δείχνει πως ήταν σίγουρα πλήρες, τη δεξιά κάτω γνάθο, καθώς και θραύσματα του κρανίου” αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ηλιόπουλος.



Αναπαράσταση



Μια αναπαράσταση του χώρου ανασκαφής πρόκειται να πλαισιώσει το ομοίωμα του δεινοθήριου, όταν θα ολοκληρωθεί ο εκθεσιακός χώρος Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. Γύρω από το ομοίωμα σε πραγματικές διαστάσεις του δεινοθήριου, θα υπάρχουν προθήκες με τα οστά του ζώου, καθώς και κατασκευές που θα αναπαριστούν το χώρο όπου βρέθηκε.

Ενώ ωστόσο για την κατασκευή του ομοιώματος, το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης έχει οριστεί στις περίπου δύο εβδομάδες από σήμερα, δεν είναι ακόμη γνωστό το πότε θα ολοκληρωθεί ο εκθεσιακός χώρος Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας. Τα μηνύματα είναι σε κάθε περίπτωση αισιόδοξα, ωστόσο το κόστος ύψους περίπου 550.000 ευρώ για την ολοκλήρωση του χώρου, περιορίζει τον “ορίζοντα” των προβλέψεων.