Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Εκρηκτική είναι η κατάσταση στην οικονομία του νομού Ηρακλείου, με την τελική…έκρηξη να υπολογίζεται γύρω στο Νοέμβριο, όταν θα έχει λήξει μεγάλο μέρος των επιταγών που κυκλοφορούν όσων δραστηριοποιούνται στον τουρισμό.
Ήδη, οι ακάλυπτες επιταγές «πέφτουν σα βροχή» στο Ηράκλειο, με τις τράπεζες να έχουν τετραπλασιάσει τις διαταγές πληρωμής, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.
Αρκετοί είναι οι απαισιόδοξοι για το πού θα οδηγήσει αυτή τη κατάσταση, υπάρχουν όμως και πολλοί αισιόδοξοι που λένε ότι «τα δύσκολα περνούν σιγά - σιγά».
Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι αφού η οικονομία του νησιού είναι άμεσα συνδεδεμένη, λόγω τουρισμού, με την παγκόσμια αγορά, η οποία έστω και σε αργούς – βασανιστικούς ρυθμούς, ανακάμπτει, θα έρθει και εδώ η ανάκαμψη, πιθανότατα από το νέο έτος.
Ισχυρές πιέσεις σε πολλά επαγγέλματα

Αυτό που διαπιστώνουν έγκυροι τραπεζικοί παράγοντες με τους οποίους επικοινώνησε η «Π» είναι ότι όλο και περισσότεροι μικροεπιχειρηματίες, συνεπείς στο παρελθόν, εμφανίζουν ακάλυπτες επιταγές, τις οποίες μάλιστα δεν μπορούν, έστω και καθυστερημένα, να εξοφλήσουν. Έτσι, διαρκώς εκδίδονται διαταγές πληρωμές και περιουσίες «απειλούνται» με πλειστηριασμό.
Οι κλάδοι των κατασκευών και του αυτοκινήτου αλλά και βιοτεχνίες είναι γνωστό ότι διανύουν περίοδο κρίσης. Με δεδομένο όμως ότι οι τράπεζες «άνοιξαν» πια τα δάνεια τους, η κατάσταση σε αυτούς τους δύο κλάδους μπορεί να μεταφραστεί διπλά:
-Είναι πολλοί καταναλωτές, «μαυρισμένοι» στις τράπεζες, οι άνθρωποι δηλαδή που εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να πάρουν δάνεια για να αγοράσουν αυτοκίνητα ή να κτίσουν σπίτια.
-Είναι επίσης αρκετοί όσοι διαθέτουν αποταμιεύσεις ή έχουν τη δυνατότητα να πάρουν δάνεια, αλλά δεν το ρισκάρουν λόγω ανασφάλειας.
Πέραν των δύο αυτών κλάδων, σημαντικές πιέσεις δέχονται οι οδικές μεταφορές στο χώρο του τουρισμού και συγκεκριμένα οι επιχειρήσεις τουριστικών λεωφορείων και ενοικίασης αυτοκινήτων. Οι ακάλυπτες επιταγές στο χώρο τους είναι πολλές και «σέρνουν μαζί τους» συνεργαζόμενους κλάδους όπως τα συνεργεία αυτοκινήτων, ο οποίος τελευταία αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα. Οι τουρίστες φέτος κάνουν οικονομία στις εκδρομές είτε με λεωφορεία είτε με Ι.Χ. αυτοκίνητα, γεγονός που έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αγορά.
Παράλληλα, σημαντικές πιέσεις δέχονται τα εμπορικά καταστήματα στο κέντρο του Ηρακλείου, όπως ένδυση, υπόδηση και είδη δώρων, τα περισσότερα εκ των οποίων πάνε από το κακό στο χειρότερο, όχι μόνο λόγω οικονομικής κρίσης αλλά και διαφόρων άλλων παραγόντων.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά

Τρεις φαίνεται να είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά του Ηρακλείου και γενικότερα της Κρήτης:
-Τα ενδογενή προβλήματα της ελληνικής οικονομίας που δεν της επιτρέπουν ανάκαμψη. Κρίση ή τουλάχιστον ύφεση, σχολιάζουν πολλοί, υπήρχε στην Ελλάδα πριν το “κραχ” του περασμένου Σεπτεμβρίου σε παγκόσμιο επίπεδο.
-Η συσσώρευση των κερδοφόρων εμπορικών δραστηριοτήτων στις πολυεθνικές εταιρείες. Μία βόλτα στο κέντρο του Ηρακλείου αρκεί για να διαπιστώσει ο οποιοσδήποτε ότι υπάρχουν καταστήματα πολυεθνικών εταιρειών και για φθηνά και για ακριβά γούστα (π.χ. ρούχα), οι «ουρές» των πελατών εμφανίζονται σε αυτά, την ώρα που οι ιδιοκτήτες των ντόπιων καταστημάτων στενάζουν…. Η εικόνα στο κέντρο της πόλης έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία τρία χρόνια και μοιάζει, όπως σχολιάζεται, με τον καθρέπτη της διεθνούς αγοράς: Επιβιώνει και έχει κερδοφορία ο ισχυρότερος.
-Η εισαγωγή της κρίσης από την παγκόσμια αγορά έχει έρθει πρόσφατα μέσω του μοναδικού εξωστρεφούς προϊόντος που διαθέτουμε, του τουρισμού. Κι όπως σχολιάζεται μεταξύ των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στο χώρο, αν συνεχιστεί η μείωση των αφίξεων κατά 12% σε σύγκριση με μία μέση χρονιά και αν υπολογίσουμε ότι αυτοί που έρχονται δαπανούν κατά 20% χαμηλότερα ποσά, τότε η πτώση των εισπράξεων στον τουρισμό θα ξεπεράσει το 30%...Κι όλοι ξέρουμε τι σημαίνει αυτό για την οικονομία της Κρήτης.
Πλειστηριασμοί…

Η απειλή για πλειστηριασμούς σε ακίνητα «δίνουν και παίρνουν» τελευταία από τις τράπεζες. Έτσι, πολλοί είναι οι δανειολήπτες που βρίσκουν όπως - όπως χρήματα προκειμένου να αναβάλουν τους πλειστηριασμούς στις περιουσίες τους, πληρώνοντας τους δικαστικούς κλητήρες και ρυθμίζοντας τις οφειλές τους. Στη συνέχεια καταφέρνουν να εξοφλούν κάποιες δόσεις ενώ οι υπόλοιπες καθίστανται ληξιπρόθεσμες και μετά ξανά τα ίδια…
Μέχρι τώρα, τα ακίνητα που έχουν “αλλάξει χέρια” στο Ηράκλειο δεν είναι πολλά. Άλλωστε οι τράπεζες δεν ενδιαφέρονται να αποκτήσουν ακίνητα, αλλά να εισπράξουν τα χρήματα.
Υπήρξαν όμως κραυγαλέες περιπτώσεις που άλλαξαν χέρια περιουσίες σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τις τρέχουσες εμπορικές. Ένα παράδειγμα από αυτά είναι οικόπεδο 4 στρεμμάτων στο δρόμο για ΠΕΠΑΓΝΗ, που μετά από κάποιες αναβολές πλειστηριασμών (βγήκαν άκαρποι), εκποιήθηκε στην τιμή των 23.000 ευρώ….

Επιμελητήριο

«Και βέβαια υπάρχει κρίση και βέβαια υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στην αγορά. Διαπιστώνοντας το πρόβλημα όμως, δεν πρέπει να χάνουμε τη λύση. Φαίνεται η διέξοδος, το φως έστω και …στο βάθος του τούνελ. Η παγκόσμια αγορά αρχίζει να ανακάμπτει. Κατά συνέπεια, θα έρθει και εδώ η ανάκαμψη» επισημαίνει μιλώντας στην «Π» ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηρακλείου Νικήτας Δολαψάκης.
Ο ίδιος τονίζει ότι οι μικροί επιχειρηματίες μπορούν πιο εύκολα να ελιχθούν έναντι των μεγάλων βιομηχανιών της δυτικής Ευρώπης. «Είναι αδύνατο μία αυτοκινητοβιομηχανία να αλλάξει αντικείμενο. Είναι δύσκολο, αλλά εφικτό όμως να αλλάξει αντικείμενο μία μικρή επιχείρηση. Κατά συνέπεια εμείς εδώ στην Κρήτη, είμαστε πιο ευέλικτοι σε καταστάσεις αντιμετώπισης κρίσεων» υπογραμμίζει ο κ Δολαψάκης. Κατά τον ίδιο το μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι το δημοσιοοικονομικό και όχι τόσο η κρίση.
ΟΕΒΕΝΗ

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Μανώλης Σφυρής, επισημαίνει ότι δυστυχώς επιβεβαιώθηκαν οι προβλέψεις του κλάδου για την κρίση. «Ευελπιστούμε ότι θα έχουμε στο μέλλον κάτι καλύτερο» τονίζει ο ίδιος και εύχεται η κρίση να τελειώσει το συντομότερο δυνατό.
Η ύφεση θα έχει διάρκεια, όπως επισημαίνει ο κ. Σφυρής αναφέροντας το παράδειγμα της πτώσης των πωλήσεων κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Όπως λέει, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς τα ίδια σήμερα σε σύγκριση με τότε, καθώς «οι μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες της αγοράς δημιούργησαν την προδιάθεση πριν μερικούς μήνες και στη συνέχεια το οικονομικό τοπίο που βιώνουμε σήμερα».
Ο κ. Σφυρής κατέληξε λέγοντας ότι μέτρα που λαμβάνονται σήμερα και εμφανίζονται ως φιλολαϊκά, στην ουσία εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις του κλάδου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο (π.χ. αυτοκίνητο κλιματιστικά) καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι καταναλωτές καλούνται να πληρώσουν τη διαφορά βγάζοντας χρήματα από την άλλη τσέπη…..