Χανιά, του ανταποκριτή μας

Η γλυστρίδα είναι πραγματικά ένα...ευεργετικό ζιζάνιο. Παλιότερα χρησιμοποιούνταν πολύ συχνά στην διατροφή των Κρητικών και προσωπικά την χρησιμοποιώ πάρα πολύ στα γεύματα που παραθέτουμε στα πλαίσια διεθνών συνεδρίων". Ο Γιάννης Αποστολάκης του Δικτύου Κρητική Γαστρονομίας και ΣΕΦ στο ΜΑΙΧ χρησιμοποιεί κατά κόρον το φυσικό αυτό προϊόν σε φαγητά και σαλάτες καθώς μέσα στους στόχους του Δικτύου είναι η ανάδειξη της Κρητικής διατροφής και η αξιοποίηση των τοπικών προϊόντων. Ενα από αυτά είναι και η γλυστρίδα, η οποία πέρα από την ιδιαίτερη γεύση της είναι και πολύ ωφέλιμη καθώς έχει θεραπευτικές δράσεις.

"Πάει αρκετός κόσμος στον γιατρό και του λέει ότι έχε έλλειψει από ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και του συστήνει να φάει σολωμό. Μα γιατί να φας σολωμό που κοστίζει πάρα πολύ και έρχετε από πολύ μακριά να μην προτιμήσεις γλυστρίδα που μπορείς να την έχεις στον κήπο σου, στην γλάστρα σου" αναρωτιέται ο κ. Αποστολάκης. Ο σεφ χρησιμοποιεί το φυτό εδώ και 20 χρόνια τόσο ως σαλάτα, αλλά και σε φαγητά με δικές του συνταγές. "Σερβίρω στα συνέδρια που κάνουμε μια σαλάτα με γιαούρτι , βασιλικό, δυόσμο και λεμόνι και γλυστρίδα. Εχω ακούσει μόνο θετικά σχόλια, καθώς ο κόσμος εντυπωσιάζεται από το πόσο γευστικό είναι ένα τόσο κοινό φυτό όπως η γλυστρίδα. Γενικά, η γλιστρίδα είναι ένα παραμελημένο προϊόν του τόπου μας, με ιδιαίτερη διατροφική αξία, ιδιαιτέρως η βιολογική, που οι πρόγονοι μας την είχαν σε μεγάλη εκτίμηση και σήμερα δυσκολεύεται κάποιος να την συναντήσει όχι μόνο στην αγορά, αλλά και πολύ περισσότερο στα εστιατόρια."

Αναφορικά με τη γεύση του προϊόντος αυτού ο κ. Αποστολάκης σημειώνει πως "έχει μια τραγανότητα που μας αφήνει ευχάριστες μνήμες στον ουρανίσκο καθώς σκάει στο στόμα μας και οι χυμοί της πλημμυρίζουν τους γευστικούς κάλυκες, δίνοντας μας μια αίσθηση ευφορίας. Για όλους αυτούς τους λόγους, καλό θα ήταν να υπάρχει πλουσιοπάροχα σε όλες τις σαλάτες, η γλιστρίδα σαν βάση της Κρητικής σαλάτας με τη συνοδεία παξιμαδιού και μυζήθρας ή σε συνδυασμό με ντόπιο γιαούρτι και δυόσμο ή βασιλικό ή ακόμη και να μαγειρευτεί με χόντρο, ομελέτα, χοχλιούς και πολλά άλλα."



Ιστορία και παράδοση



Οπως υπογραμμίζει ο γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Χανίων κ. Παντελής Βογιατζάκης "η χρήση της γλυστρίδας ως θεραπευτικό φυτό στην Ευρώπη , το Ιράν και την Ινδία, έχει ιστορία τουλάχιστον 2.000 ετών και πιθανότατα καταναλώνονταν ως λαχανικό πολλά χρόνια πριν. Στην αρχαία Ρώμη η γλυστρίδα χρησιμοποιείτο για θεραπεία των πονοκεφάλων και της δυσεντερίας , των σκωλίκων των εντέρων και των δαγκωμάτων από σαύρες.Βεβαια τότε δεν γνώριζαν ότι είναι πλούσιο σε ω3 λιπαρά οξέα και σε αντιοξειδωτικά απαραίτητα για την υγειά.Η γλυστρίδα θεωρείτο από παλαιά σαν πολύτιμο φυτό για τη θεραπεία των προβλημάτων του ουροποιητικού και του πεπτικού συστήματος. Ανοίγει την όρεξη και έχει επουλωτικές ιδιότητες. Η διουρητική δράση της χρησιμεύει σαν ανακούφιση των ασθενειών της ουροδόχου κύστης, για παράδειγμα στη δυσκολία κατά την ούρηση. Οι γλυχρασματογενείς ιδιότητες του φυτού το καθιστούν επίσης καταπραϋντικό γιατρικό για τα γαστρεντερικά προβλήματα όπως η δυσεντερία και η διάρροια. Παλαιά στην Κρήτη καταναλώνετο ωμή με ξύδι και ήταν δροσιστική και δημοφιλής. Απαλλάσσει το συκώτι από υπεραιμία γιʼ αυτό λέγανε « Γλυστρίδα και νερό συκώτι δροσερό». Επίσης, παλαιά στην Κρήτη τη συνιστούσαν στους πάσχοντες από αιμορροΐδες. Κοπανισμένη επιτίθεται σε εγκαύματα. Για κάποιον που είναι αθυρόστομος και φλύαρος οι Κρητικοί λένε « Γλυστρίδα φαγες και γλυστρά το στόμα σου ; » Ως γνωστό η βιταμίνη Ε και τα ωμέγα -3 λιπαρά οξέα προστατεύουν πιθανώς από τον καρκίνο, τις καρδιοπάθειες και τις φλεγμονώδεις παθήσεις."



Η παραγωγή



Παραγωγή γλυστρίδας είναι δύσκολο να γίνει αφού βρίσκετε...παντού. Ωστόσο όταν είναι προϊόν βιολογικής γεωργίας τότε η γευστική και η θεραπευτική της αξία γίνεται μεγαλύτερη. Ο βιοκαλλιεργητής κ. Νίκος Παγιαυλάς όταν ξεριζώνει τη γλυστρίδα από τις καλλιέργειες του δεν την πετάει. Την κάνει ματσάκια και την πουλάει. "Η γλυστρίδα είναι από τα ήπια μορφής ζιζάνια. Στους κήπους που βγαίνει συνήθως ξεπατώεται και πετιέται. Ομως σιγά-σιγά επανέρχεται στις διατροφικές μας συνήθειες και ξαναχρησιμοποιείται. Ο κόσμος το μαθαίνει και αρχίζουν να το χρησιμοποιούν αρκετές ταβέρνες σε χωριάτικες και κρητικές σαλάτες αντί για σταμναγκάθι . Το γνήσιο σταμναγκάθι βγαίνει για 2-3 μήνες, τον υπόλοιπο χρόνο είναι καλλιεργήσιμο, ενώ η γλυστριδα ειδικά όταν είναι βιολογική είναι πραγματικά φυσική. Είχα κάνει μια αναφορά στο φυτό αυτή σε ραδιοφωνική εκπομπή και με εξέπληξε το ενδιαφέρον του κόσμου ειδικά στα χωριά, όπου παλιά την χρησιμοποιούσαν αντί για λεμόνια" εξηγεί ο κ. Παγιαυλάς.

Οσο για τα αρνητικά της γλυστρίδας, το γεγονός ότι είναι αντί αφροδισιακό φυτό.