
Σύγκριση των αποτελεσμάτων των Ευρωεκλογών στην Κρήτη και στους νομούς της με εκείνα στις άλλες περιφέρειες, νομούς και το σύνολο χώρας
Είναι γνωστό ότι τα αποτελέσματα των εκλογών στην Κρήτη και στους νομούς της παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές από εκείνα στις άλλες περιφέρειες, τους νομούς και το Σύνολο Χώρας.
Οι διαφορές αυτές εμφανίστηκαν, και μάλιστα με ιδιαίτερα έντονο τρόπο, στις φετινές ευρωεκλογές (Ε9). Όλες αυτές τις διαφορές εξετάζονται στο άρθρο αυτό.
Πριν προχωρήσουμε στη εξέταση των διαφορών αυτών θα πρέπει να τονίσουμε ότι στις φετινές ευρωεκλογές μεγαλύτερη σημασία από τις διαφορές στα ποσοστά που πήραν τα κόμματα στις Ε9 σε σχέση με εκείνα που είχαν πάρει στις ευρωεκλογές του 2004 (Ε4) έχουν από τη μια μεριά η πρωτοφανής αύξηση της αποχής και από την άλλη οι διαφορές στους ψήφους που πήραν τα κόμματα.
Το άρθρο αυτό χωρίζεται σε τρία Μέρη. Στο Μέρος Ι εξετάζονται οι εγγεγραμμένοι, οι ψηφίσαντες, η αποχή, τα άκυρα, τα λευκά και τα έγκυρα ψηφοδέλτια. Στο Μέρος ΙΙ τα ποσοστά που πήραν τα κόμματα και στο Μέρος ΙΙΙ οι ψήφοι τους. Και στα τρία μέρη δίνονται τα στοιχεία για τις Ε4 και Ε9 και οι ποσοστιαίες μεταβολές τους.
Ι. ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΩΝ
Στον Πίνακα είναι δίνονται τα στοιχεία για τους εγγεγραμμένους, τους ψηφίσαντες, την αποχή, το ποσοστό της αποχής, τα άκυρα, τα λευκά και τα έγκυρα ψηφοδέλτια στους νομούς της Κρήτης, στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας στις Ε4 και Ε9 και η ποσοστιαία μεταβολή τους.
Από τον Πίνακα 1
φαίνεται ότι:
-Η αύξηση των εγγεγραμμένων στην Κρήτη και στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων ήταν μεγαλύτερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Ηρακλείου. Σε αντίθεση με τους τρεις νομούς, στο νομό Λασιθίου σημειώθηκε μείωση των εγγεγραμμένων.
- Η μείωση του αριθμού των ψηφισάντων ήταν μικρότερη στην Κρήτη και στους νομούς της απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου.
- Αποτέλεσμα της μείωσης του αριθμού αυτών που προσήλθαν στις κάλπες ήταν ή αύξηση της αποχής. Η αύξηση αυτή στην Κρήτη και στους νομούς Λασιθίου, Ρεθύμνης και Χανίων ήταν μικρότερη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Αντίθετα στο νομό Ηρακλείου ήταν ελαφρά υψηλότερη.
- Το ποσοστό αποχής (δηλαδή οι απέχοντες ως ποσοστό των εγγεγραμμένων) αυξήθηκε λιγότερο στην Κρήτη και στους νομούς της απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας (όπου το ποσοστό αύξησης έφτασε σχεδόν το 30%). Η μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού αυτού σημειώθηκε στο νομό Ηρακλείου. Σε ό,τι αφορά το ποσοστό αυτό θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9 στην Κρήτη σημειώθηκε το μικρότερο ποσοστό αποχής ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας. Σε ό,τι αφορά το ύψος της αποχής ο νομός Λασιθίου στις Ε4 κατείχε την 42η θέση ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες και στις Ε9 κατέβηκε την 55η, ο νομός Ηρακλείου από την 49η στην 54η και ο νομός Χανίων από την 20η στην 30η. Το γεγονός ότι το ποσοστό αποχής στην Κρήτη είναι το χαμηλότερο ανάμεσα στις 13 περιφέρειες και στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Λασιθίου είναι ανάμεσα στα χαμηλότερα των 56 εκλογικών περιφερειών σχετίζεται, ίσως, με το γεγονός ότι τους νομούς αυτούς το ΠΑΣΟΚ έχει τα υψηλότερα ποσοστά (βλέπε, σχετικά, στη συνέχεια).
- Τα άκυρα ψηφοδέλτια αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς της, ενώ στο Σύνολο Χώρας μειώθηκαν. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο νομό Λασιθίου.
- Η μείωση, των λευκών και των έγκυρων ψηφοδελτίων ήταν μικρότερη στην Κρήτη απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας.
ΙΙ. ΠΟΣΟΣΤΑ ΠΟΥ ΠΗΡΑΝ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ
Στον Πίνακα 2 δίνονται τα ποσοστά που πήραν στις Ε4 και Ε9 τα 6 κόμματα που εξέλεξαν Βουλευτές στις Ε9 και τα ΑΛΛΑ κόμματα (δηλαδή όλα τα υπόλοιπα μαζί) και η ποσοστιαία μεταβολή τους στους νομούς της Κρήτης, στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι στις Ε9 σε σχέση με τις Ε4 τα ποσοστά που πήρε:
- Το ΠΑΣΟΚ αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς Ηρακλείου και Ρεθύμνης περισσότερο απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας, στο νομό Χανίων κατά το ίδιο ποσοστό και στο νομό Λασιθίου λιγότερο. Τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9 η Κρήτη κατέχει την 1η θέση στα ποσοστά που πήρε το ΠΑΣΟΚ στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήρε στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Ηρακλείου κατέχει την 1η θέση τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9, ο νομός Ρεθύμνης τη 2η και νομός Λασιθίου την 3η. Ο νομός Χανίων στις Ε4 κατείχε την 5η θέση ενώ στις Ε9 κατέβηκε στην 8η.
- Της ΝΔ μειώθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς της περισσότερο απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9 η Κρήτη κατέχει τη 13η και τελευταία θέση στα ποσοστά που πήρε η ΝΔ στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήρε στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Λασιθίου στις Ε4 κατείχε την 52η θέση και στις Ε9 ανέβηκε στην 51η, αντίθετα ο νομός Ρεθύμνης ενώ στις Ε4 κατείχε την 37η θέση στις Ε9 κατέβηκε στην 50η, ο νομός Χανίων από την 49η στην 53η. Ο νομός Ηρακλείου τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9 κατέχει την 55η και προτελευταία θέση.
- Του ΚΚΕ στην Κρήτη και στους νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου και Ρεθύμνης μειώθηκαν λιγότερο απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας, ενώ στο νομό Χανίων περισσότερο. Η Κρήτη στις Ε4 κατείχε τη 12η και στις Ε9 ανέβηκε στη 11η θέση στα ποσοστά που πήρε το ΚΚΕ στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήρε στις 56 εκλογικές περιφέρειες: ο νομός Χανίων στις Ε4 κατείχε την 27ην θέση και στις Ε9 κατέβηκε στην 30η , ενώ ο νομός Ηρακλείου από την 48η στις Ε4 ανέβηκε στην 46η στις Ε90, ο νομός Ρεθύμνης από την 53η στην 51η στις Ε9 και ο νομός Λασιθίου από την56η στην 55η.
- Του ΛΑΟΣ στην Κρήτη και στους νομούς της αυξήθηκαν κατά πολύ υψηλότερους ρυθμούς απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Παρʼ όλα αυτά, η Κρήτη τόσο στις Ε4 όσο και στις Ε9 κατέχει την τελευταία θέση στα ποσοστά που πήρε ο ΛΑΟΣ στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήρε στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Χανίων στις Ε4 κατείχε την 44η θέση και στις Ε9 ανέβηκε στην 32η, ο νομός Ρεθύμνης από την 52η στην 42η και ο νομός Λασιθίου από τη 56η στην 55η, ενώ ο νομός Ηρακλείου από την 55η κατέβηκε στην 56η και τελευταία θέση.
- Του ΣΥΡΙΖΑ στην Κρήτη και στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων αυξήθηκαν περισσότερο πʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας, ενώ στο νομό Λασιθίου λιγότερο. Η Κρήτη στις Ε4 κατείχε την 6η θέση και στις Ε9 ανέβηκε στη 5η θέση στα ποσοστά που πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήρε στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Ρεθύμνης από την 18η θέση στις Ε4 ανέβηκε στη 16η στις Ε9 και ο νομός Ηρακλείου από την 38η στην 21η, ενώ ο νομός Λασιθίου από την 22η θέση στις Ε4 κατέβηκε στην 26η στις Ε9. Ο νομός Χανίων παρέμεινε στις Ε9 στη 13η θέση την οποία κατείχε και στις Ε4.
- Οι Οικολόγοι-Πράσινοι στην Κρήτη και στους νομούς της αυξήθηκαν κατά πολύ μεγαλύτερα ποσοστά απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η Κρήτη κατείχε την 8η θέση στις Ε4 και ανέβηκε στην 2η στις Ε9 στα ποσοστά που πήραν οι Οικολόγοι στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήραν στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Χανίων από την 7η θέση που κατείχε στις Ε4 ανέβηκε στη 2η στις Ε9, ο νομός Ρεθύμνης από την 51η στην 9η, ο νομός Ηρακλείου από την 48η στη 12η και ο νομός Λασιθίου από την 37η στη 15η.
- Τα ΑΛΛΑ κόμματα στην Κρήτη και στο νομό Ηρακλείου αυξήθηκαν λιγότερο απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας ενώ στους νομούς Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων περισσότερο. Η Κρήτη κατείχε την 6η θέση στις Ε4 και στις Ε9 ανέβηκε στην 5η στα ποσοστά που πήραν τα ΑΛΛΑ κόμματα στις 13 περιφέρειες. Στα ποσοστά που πήραν στις 56 εκλογικές περιφέρειες ο νομός Χανίων κατείχε την 44η θέση στις Ε4 και στις Ε9 ανέβηκε στην 41η, ο νομός Ρεθύμνης από την 55η στην 48η και ο νομός Λασιθίου από την 56η στην 55η, ενώ ο νομός Ηρακλείου από την 54η στις Ε4 κατέβηκε στην 56η και τελευταία θέση.
ΙΙΙ. ΟΙ ΨΗΦΟΙ ΠΟΥ ΠΗΡΑΝ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ
Τα ποσοστά των κομμάτων που εξετάστηκαν στο προηγούμενο Μέρος προέρχονται από τους ψήφους που πήραν από ένα αριθμό έγκυρων ψηφοδελτίων στις Ε9 μειωμένο κατά 16,3% σε σχέση με τις Ε4. Οι ψήφοι για τα 4 από 6 κόμματα που εξέλεξαν ευρωβουλευτές στις Ε9 είναι λιγότεροι από όσους πήραν στις Ε4. Για το λόγο αυτό εξετάζονται στο Μέρος αυτό και οι μεταβολές των ψήφων που πήραν τα κόμματα στις Ε9 σε σχέση με τις Ε4. Στον Πίνακα 3 δίνονται οι ψήφοι αυτοί και η ποσοστιαία μεταβολή τους στους νομούς της Κρήτης, στην Κρήτη και στο Σύνολο Χώρας.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι στις Ε9 σε σχέση με τις Ε4 οι ψήφοι:
- Του ΠΑΣΟΚ μειώθηκαν κατά μικρότερο ποσοστό απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας στην Κρήτη και στους νομούς Λασιθίου και Χανίων. Αντίθετα στο νομό Ρεθύμνης αυξήθηκαν και (οριακά) στο νομό Ηρακλείου. Στην Κρήτη σημειώθηκε η μικρότερη μείωση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες του ΠΑΣΟΚ. Ανάμεσα στις 47 περιφέρειες στις οποίες σημειώθηκε μείωση των ψήφων του ΠΑΣΟΚ ο νομός Λασιθίου κατέχει την 40η και ο νομός Χανίων την 46η σε ό,τι αφορά το μέγεθος του ποσοστού μείωσης. Ανάμεσα στους 9 νομούς στους οποίους σημειώθηκε αύξηση των ψήφων του ο νομός Ρεθύμνης κατέχει τη 2η και νομός Ηρακλείου την 9η θέση.
- Της ΝΔ μειώθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Χανίων μειώθηκαν περισσότερο απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας και στο νομό Λασιθίου ελαφρά λιγότερο. Η Κρήτη κατείχε την 3η θέση σε ό,τι αφορά το μέγεθος της μείωσης ανάμεσα στις 13 περιφέρειες. Ο νομός Ρεθύμνης κατέχει την 8η θέση ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες σε ό,τι αφορά το μέγεθος της μείωσης, ο νομός Ηρακλείου τη 12η, ο νομός Χανίων τη 17η και ο νομός Λασιθίου την 24η.
- Του ΚΚΕ μειώθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς της κατά ποσοστά μικρότερα απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η κατέχει τη 10η θέση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες σε ό, τι αφορά το ποσοστό μείωσης. Ο νομός Λασιθίου κατέχει την 35η θέση σε ό,τι αφορά το μέγεθος της μείωσης ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες, ο νομός Χανίων την 36η, στο νομό Ηρακλείου την 44η και ο νομός Ρεθύμνης την 53η.
- Του ΛΑΟΣ αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς της κατά πολύ υψηλούς ρυθμούς (πολλαπλάσιους από εκείνο στο Σύνολο Χώρας). Στην Κρήτη σημειώθηκε η υψηλότερη αύξηση ανάμεσα στις 13 περιφέρειες. Ο νομός Ρεθύμνης κατέχει τη 2η ανάμεσα στις 56 εκλογικές περιφέρειες σε ό,τι αφορά το μέγεθος της μείωσης, , ο νομός Λασιθίου την 4η, ο νομός Χανίων την 6η και ο νομός Ηρακλείου την 9η.
- Του ΣΥΡΙΖΑ αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων και μειώθηκαν οριακά στο νομό Λασιθίου ενώ στο Σύνολο Χώρας μειώθηκαν. Στην Κρήτη σημειώθηκε η μεγαλύτερη αύξηση ανάμεσα στις 4 από τις 13 περιφέρειες στις οποίες οι ψήφοι του αυξήθηκαν ενώ στις υπόλοιπες μειώθηκαν. Ο νομός Ηρακλείου κατέχει την 3η θέση ανάμεσα στις 27 εκλογικές περιφέρειες στις οποίες αυξήθηκαν οι ψήφοι του ΣΥΡΙΖΑ, ο νομός Ρεθύμνης την 5η και ο νομός Χανίων την 20η. Ο νομός Λασιθίου κατέχει την 28η θέση ανάμεσα στις 29 εκλογικές περιφέρειες στις οποίες σημειώθηκε μείωση των ψήφων του.
- Των Οικολόγων-Πράσινων αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς της κατά εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς σε σχέση με τον, επίσης πολύ υψηλό, ρυθμό με τον οποίο αυξήθηκαν στο Σύνολο Χώρα. Η Κρήτη κατέχει την 1η θέση σε ό,τι αφορά την αύξηση της δύναμής τους στις 13 περιφέρειες. Ο νομός Ρεθύμνης κατέχει την 1η θέση στα ποσοστά αύξησης που πήραν στις 56 εκλογικές περιφέρειες, ο νομός Ηρακλείου τη 2η, ο νομός Λασιθίου την 6η και ο νομός Χανίων τη 10η.
- Των ΑΛΛΩΝ αυξήθηκαν στην Κρήτη και στους νομούς κατά υψηλότερους ρυθμούς απʼ ό,τι στο Σύνολο Χώρας. Η Κρήτη κατέχει την 8η θέση στην αύξηση των ποσοστών που πήραν στις 13 περιφέρειες. Ο νομός Ρεθύμνης κατέχει την 6η θέση στην αύξηση των ψήφων που πήραν στις 56 εκλογικές περιφέρειες, ο νομός Χανίων τη 14η, ο νομός Λασιθίου τη 19η και ο νομός Ηρακλείου η 44η.
Από την ανάλυση που έγινε στο άρθρο αυτό αναδείχτηκαν όλες οι ιδιαιτερότητες των εκλογικών προτιμήσεων των ψηφοφόρων στην Κρήτη σε σχέση με τις άλλες εκλογικές περιφέρειες και το Σύνολο Χώρας, καθώς και των νομών της Κρήτης σε σχέση με τους υπόλοιπες εκλογικές περιφέρειες. Ιδιαίτερα έντονες είναι οι διαφορές στη μείωση των ψήφων και την αύξηση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ, τη μείωση των ψήφων και των ποσοστών της ΝΔ και στην αύξησή τους στους Οικολόγους-Πράσινους.
Όλες οι παραπάνω διαφορές δείχνουν ότι η ένταση του μηνύματος που έδωσαν οι εκλογείς στα κόμματα δεν είναι ομοιόμορφη στις 13 περιφέρειες και στις 56 εκλογικές περιφέρειες της χώρας. Τις διαφορές αυτές πρέπει να τις μελετήσουν τα κόμματα και να βγάλουν τα συμπεράσματά τους.
Ανεξάρτητα, όμως, από τις διαφορές αυτές η μεγάλη αύξηση της αποχής και η μείωση των ψήφων των τεσσάρων κόμματων στο Σύνολο Χώρας δείχνει μια απογοήτευση των ψηφοφόρων προς το πολιτικό σύστημα γενικότερα και ειδικότερα προς τα τέσσερα (σε διαφορετικό, όμως, βαθμό στο καθένα). Το ουσιαστικό μήνυμα των ψηφοφόρων προς τα κόμματα που έχασαν ψήφους στο Σύνολο Χώρας είναι ότι πρέπει να προτείνουν ρεαλιστικές και πειστικές λύσεις στα τεράστια εθνικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα του Τόπου καθώς και στα προβλήματα των περιφερειών και των εκλογικών περιφερειών και, κυρίως, να συμβάλλουν στην αποκατάσταση των αξιών και στο σεβασμό των θεσμών. Το αν θα το κάνουν και αν θα πείσουν τους ψηφοφόρους θα το δούμε στα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

