Της Πέλλας Λασηθιωτάκη
Ραγδαία καθοδική, χωρίς κανείς να γνωρίζει πού θα καταλήξει, είναι η πορεία της οικονομίας στο νομό Ηρακλείου και γενικότερα στην Κρήτη. Χαρακτηριστικό της πρωτοφανούς κατάστασης στην αγορά είναι ότι οι διαταγές πληρωμής έχουν αυξηθεί σε σύγκριση με πέρυσι κατά 50% σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επαγγελματιών οι οποίοι κάνουν τις επιδόσεις, δηλαδή των δικαστικών κλητήρων. Υπάρχουν επιχειρηματίες που τους επιδίδονται ακόμα και δεκάδες διαταγές πληρωμής μέσα σε μία μέρα! Και η εικόνα των δικαστικών λειτουργών να μεταφέρουν τις διαταγές πληρωμές μέσα σε δικτυωτούς σάκους για …πατάτες, που μας περιγράφουν πολλοί από τους θαμώνες των δικαστηρίων, είναι αρκετή για να παρουσιάσει την κατάσταση…..
Αυτή η κατάσταση δεν έχει προηγούμενο στο νομό Ηρακλείου. Πού θα φτάσει; Ουδείς γνωρίζει και όλοι ανησυχούν…
Η κινδυνολογία για τα περί οικονομίας μόνο κακό μπορεί να κάνει, σύμφωνα με έγκυρους αναλυτές. Εξίσου κακό όμως, κάνει και η λανθασμένη στάθμιση των πιθανών κινδύνων. Για το λόγο αυτό η «Π» θα προσπαθήσει σήμερα να φωτίσει όσο το δυνατόν την κατάσταση, μέσα από τις περιγραφές επιχειρηματιών, τραπεζικών παραγόντων και δικαστικών κλητήρων με τους οποίους επικοινώνησε.
Δεν αντιμετωπίζουν κρίση όλοι οι κλάδοι
Προβλήματα αντιμετωπίζουν. Κρίση όμως όχι, πολλοί από τους κλάδους της ντόπιας οικονομίας. Σαφώς και υπάρχουν επιχειρήσεις που πάνε καλά, έστω και υπό την πίεση των προβλημάτων που χρονίζουν στην τοπική οικονομία και τώρα επιδεινώνονται με την κρίση. Υπάρχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν με κερδοφορία και διατηρούν θαυμάσιες σχέσεις (έστω και με περισσότερες διασφαλίσεις) με τις τράπεζες τους.
Ραγδαία αύξηση των ακάλυπτων επιταγών
Διαρκώς όμως επιταχύνεται ο ρυθμός αύξησης των ακάλυπτων επιταγών, σε φύλλα και σε μεγέθη, γεγονός που προβληματίζει έντονα τοπικούς παράγοντες στο χώρο των τραπεζών. Τόσο, που ενημερώνουν με εξώδικα, αυτή τη φορά, τους πελάτες τους, να αποσύρουν μέρος των επιταγών πελατείας τους για να μειωθεί αντίστοιχα το πλαφόν της χρηματοδότησης τους. Κι αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες δεν περιμένουν την άμβλυνση του προβλήματος των ακάλυπτων επιταγών. Μάλλον αναμένουν την επιδείνωση του.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή την περίοδο «σκάνε» επιταγές «μακρινές» που εκδόθηκαν πριν την έναρξη της διεθνούς ύφεσης. Με λίγα λόγια το προηγούμενο δίμηνο σφραγίστηκαν και δικάστηκαν μεταχρονολογημένες επιταγές του φθινοπώρου, πριν την επέκταση της κρίσης.
Θα μπορούσε να πει κάποιος, ότι μετά τη διακοπή της ροής των χρηματοδοτήσεων από τις τράπεζες, μάλλον τα πράγματα «έσφιξαν» και με τις επιταγές, δηλαδή δεν δίνονται πια στο εύρος που δίνονταν στο παρελθόν, πράγμα που σημαίνει ότι θα μειωθούν οι ακάλυπτες. Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι ακριβώς. Σε καθεμιά επιχείρηση που αντιμετωπίζει εκρηκτικό πρόβλημα σφραγισμένων επιταγών, αντιστοιχούν οι δεκάδες συνεργάτες της στους οποίους ως ένα βαθμό (μικρό ή πολύ μεγάλο) το πρόβλημα μεταφέρεται. Έτσι, ο βραχνάς των ακάλυπτων πολλαπλασιάζεται αντί απλώς να αυξάνεται.
Αξίζει ακόμα να επισημανθεί ότι ο κλάδος που πλήττεται περισσότερο από όλους, δηλαδή των κατασκευαστικών εταιρειών «τραβά πίσω του» μια μεγάλη γκάμα επαγγελμάτων (έχουν κλείσει τρεις επιχειρήσεις). Κι αυτό ακριβώς επιδεινώνει το πρόβλημα.
Μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζει και ο κλάδος πώλησης μεταχειρισμένων αυτοκινήτων (έχουν κλείσει τρεις επιχειρήσεις), ενώ εντός των προσεχών μηνών θα φανεί ξεκάθαρα και η πορεία του τουριστικού τομέα.
«Βροχή» οι διαταγές πληρωμής
Δεν είναι εύκολο να περιγραφεί το πρόβλημα με τις διαταγές πληρωμής. Ένας παλιός δικαστικός επιμελητής μας είπε χθες ότι ο ίδιος κοινοποίησε 22 διαταγές πληρωμής σε ένα επιχειρηματία μέσα σε μία μέρα. Συνάντησε μάλιστα στο γραφείο του συγκεκριμένου επιχειρηματία και άλλους δικαστικούς κλητήρες για την ίδια δουλειά…
Αυτό το παράδειγμα δεν χαρακτηρίζει την αγορά. Δείχνει όμως μέχρι πού μπορεί να φθάσει το πρόβλημα. Ήδη έχουν αυξηθεί κατά 50% οι διαταγές πληρωμής σε σύγκριση με πέρυσι. Όπως προαναφέρθηκε, οι δικαστικοί κουβαλούν στα σπίτια τους (διότι δεν έχουν χρόνο στα γραφεία τους) τις διαταγές πληρωμής που πρέπει να εξεταστούν επειγόντως, λόγω κινδύνου παραγραφής. Και τις μεταφέρουν όχι σε φακέλους όπως στο παρελθόν, αλλά σε σακουλές, ακόμα και σε δικτυωτούς σάκους, από αυτούς που βάζουμε τις πατάτες!!!
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τις δραστηριότητες των τοκογλύφων το τελευταίο διάστημα στο Ηράκλειο, έγκυροι παράγοντες της αγοράς έλεγαν ότι «και οι τοκογλύφοι έχουν θορυβηθεί. Δεν δίνουν εύκολα δάνεια, παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σε ανθρώπους που έχουν σίγουρη την επιστροφή των χρημάτων τους».

