Της Αννας Κωνσταντουλάκη

Οι ξεναγοί της Κρήτης, έρχονται καθημερινά σε επαφή με τους τουρίστες και γνωρίζουν από πρώτο χέρι ποιά εικόνα έχουν οι ξένοι επισκέπτες για το νησί.

Οπως λέει σε συνέντευξή του στην “Π” ο Βαγγέλης Παπανικολάου, πρόεδρος του Σωματείου Επαγγελματιών Ξεναγών Κρήτης-Θήρας, τα παράπονα εστιάζονται κυρίως στην έλλειψη καθαριότητας, στις ανεπαρκείς και ελλειπείς πινακίδες σε πόλεις και χωριά και στην μεγάλη έλλειψη που υπάρχει σε δημόσιες τουαλέτες.

“Τους μιλάμε για τις αρχαιότερες τουαλέτες στην Ευρώπη που βρίσκονται στην Κνωσό κι όταν χρειαστούν τουαλέτα, αναγκαστικά πηγαίνουν στις καφετέριες (!)”, μας λέει ο κ. Παπανικολάου.

Η συνέντευξη με τον πρόεδρο των ξεναγών έχει ως εξής:

Ερ: Τι διαπιστώσεις κάνετε, ως ξεναγοί, για τους αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης, όσον αφορά στα ωράρια λειτουργίας, το επίπεδο καθαριότητας,την προσβασιμότητα, τις υπηρεσίες, π.χ.τουαλέτες, καφέ κλπ.;

Απ: Τα ωράρια φέτος των αρχαιολογικών χώρων Κρήτης είναι σωστά, έχει αρχίσει ήδη το απογευματινό ωράριο που διευκολύνει πάρα πολύ και τα γκρούπ αλλά και τους μεμονωμένους να έχουν πρόσβαση μέχρι αργά το απόγευμα σε όλους τους μεγάλους αρχαιολογικούς χώρους.

Με αυτό το τρόπο δεν υπάρχει πρόβλημα συνωστισμού στους χώρους.

Η καθαριότητα μέσα στους χώρους είναι επίσης πολύ καλή, με επιπλέον φέτος περισσότερους κάδους απορριμμάτων στο μεγάλο πάρκινγκ των λεωφορείων στη Κνωσό που έβαλε ο δήμος Ηρακλείου μετά από αίτημα του Σωματείου μας.Οι υπηρεσίες και τα καφέ είναι από ότι γνωρίζουμε μέχρι τώρα τουλάχιστο σε πολύ καλά επίπεδα. Το πρόβλημα της καθαριότητας όμως είναι μεγάλο σε ορισμένες περιοχές εκτός αρχαιολογικών χώρων όπως σε ορισμένα σημεία στην εθνική οδό, αλλά και με πέταγμα ψυγείων, επίπλων ή οικοδομικών υλικών σε διάφορους επαρχιακούς δρόμους. Επίσης μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη ή μη επάρκεια από δημόσιες τουαλέτες σε διάφορες πόλεις της Κρήτης, οπότε αναγκαζόμαστε να λέμε να χρησιμοποιούν τις τουαλέτες στις καφετέριες. Εφ' όσον ένα σημαντικό κομμάτι της οικονομίας μας εξαρτάται από το τουρισμό, θεωρούμε ότι είναι και υποχρέωση μας να προσφέρουμε και τις ανάλογες υποδομές για τους επισκέπτες μας. Τους λέμε για τις " πιο αρχαίες τουαλέτες στην Ευρώπη στη Κνωσό" και μετά δυσκολευόμαστε να τους πούμε για δημόσιες στη Κρήτη.

Ερ: Ποια είναι τα παράπονα-σχόλια, που ακούτε συνήθως από τους τουρίστες ενώ τους συνοδεύετε σε μια ξενάγηση;

Απ: Τους αρέσει πολύ η Κρήτη και κυρίως η δυνατότητα επιλογής διαφόρων δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των διακοπών τους. Δηλαδή έχουμε μοναδική σε ορισμένα πράγματα ιστορία, αλλά επίσης, παραλίες, διασκέδαση ημερήσια και νυκτερινή. Υπάρχει επίσης η πανέμορφη ενδοχώρα της Κρήτης με όμορφα χωριά, κοιλάδες, βουνά, φαράγγια γεμάτη από ελιές, αμπέλια και λουλούδια. Σημαντικό κομμάτι επίσης είναι η κρητική κουζίνα που τους τη διαφημίζουμε πάρα πολύ, με ανάλογη εξήγηση για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (τι ακριβώς είναι και γιατί είναι καλό για την υγεία), των κρασιών αλλά και όλων των υπολοίπων προϊόντων της Κρήτης μας.

Πρόβλημα είναι όμως ή έλλειψη ή η μη επαρκής σήμανση είτε μέσα στις πόλεις και τα χωριά είτε στην εθνική οδό για σωστή και έγκαιρη πληροφόρηση τους προς που πρέπει να περπατήσουν ή να στρίψουν . Μέσα στις πόλεις τουλάχιστο πρέπει να υπάρχουν επιγραφές για τις οδούς στα Ελληνικά και από κάτω το ίδιο όνομα με λατινικούς χαρακτήρες . Δεν είναι υποχρεωμένοι να ξέρουν να διαβάζουν Ελληνικά για τη διάρκεια των διακοπών τους. Εμείς πρέπει να τους δείξουμε τη σωστή φιλοξενία μας.

Ερ: Τι λένε για τις τιμές;

Aπ: Έχουν και αυτοί πρόβλημα στη χώρα τους και φέτος ειδικά είναι ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα και λιγότεροι αυτοί που πάνε σε εκδρομές. Οι τιμές στους αρχαιολογικούς χώρους είναι καλές. Το μόνο που φαίνεται ακριβό είναι ο καφές σε ορισμένες καφετέριες μας.

Ερ: Το Αρχαιολογικό Μουσειό Ηρακλείου για μια ακόμη σεζόν, παραμένει κλειστό. Τί αντίκτυπο έχει αυτό για τον τουρισμό της Κρήτης;

Απ: Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου είναι αυτό που έχει τα περισσότερα εκθέματα, του μοναδικού στο κόσμο Μινωικού πολιτισμού. Είχε πάρα πολλούς επισκέπτες και σε συνδυασμό με την επίσκεψη στη Κνωσό έδινε μια πολύ καλή εικόνα του Μινωικού πολιτισμού ακόμα και σε αυτούς που δεν είχαν τη δυνατότητα είτε λόγου χρόνου (επίσκεψη με κρουαζιερόπλοια), είτε λόγου χρημάτων, να δουν άλλους επίσης σημαντικούς χώρους.

Τα καλά νέα όμως είναι ότι το κτήριο είναι έτοιμο και έχει παραδοθεί καθώς επίσης και η μουσειολογική μελέτη παραδόθηκε επίσης. Είναι τώρα στη τελευταία φάση της μουσειογραφικής μελέτης, δηλαδή για τη μελέτη των τρόπων έκθεσης, σχεδιασμού βιτρινών και αυτή προχωράει επίσης με την υπεύθυνη αρχαιολόγο κυρία Κάντα να δουλεύει εντατικά για τη γρήγορη αποπεράτωση και αυτής της τελευταίας φάσης. Από ότι ξέρουμε μάλλον στον επόμενο χρόνο θα δοθεί σε χρήση. Ελπίζουμε να είναι όσο το δυνατό γρηγορότερα έτοιμο, γιατί είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο στη προβολή της Ιστορίας της Κρήτης. Χρειαζόταν η στερέωση του Μουσείου και ήταν και καλή η ευκαιρία να ανανεωθούν και ορισμένα εκθέματα αλλά και ο τρόπος έκθεσης, με τα νέα δεδομένα μελετών και ανασκαφών αλλά και με νέους τρόπους προβολής, ανάλογου του πολιτισμού της Κρήτης. Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι αρκετοί επισκέπτες, πάνε επίσης στο Ιστορικο Μουσείο Κρήτης, που μετά από τη νέα ανακαίνιση είναι ακόμα πιό ενδιαφέρον και είναι η ιστορική συνέχεια του Αρχαιολογικού με τη δυνατότητα μεταξύ άλλων πολύ σημαντικών εκθεμάτων να δούνε και τους 2 πίνακες του Δ. Θεοτοκόπουλου που γεννήθηκε και ξεκίνησε από εδώ.

Ερ: Πόσο εξυπηρετεί η προσωρινή έκθεση, τι προβλήματα υπάρχουν και πόσο έχει μειωθεί ο αριθμός των επισκεπτών;

Απ: Ευτυχώς που υπάρχει και η προσωρινή έκθεση. Στην Αθήνα το Αρχαιολογικό Mουσείο είχε κλείσει εντελώς για χρόνια μέχρι να γίνει η επανέκθεση του. Ευτυχώς εδώ μετά από τις πιέσεις πάρα πολλών φορέων και δικών μας επίσης, έκαναν την προσωρινή έκθεση. Υπάρχουν δυστυχώς τεχνικά προβλήματα, γιατί ο χώρος είναι μικρός και τι να πρωτοδιαλέξει κανείς για να βάλει από τα τόσα πολλά και σημαντικά εκθέματα, δεν χωράνει πάνω απο 2 μικρά γκρουπ κάθε φορά και διημιουργούνται προβλήματα ακουστικής . Όμως είναι πολύ σημαντικό ότι υπάρχει έστω και η προσωρινή έκθεση, γιατί ορισμένοι επισκέπτες, δεν θα έχουν τη δυνατότητα να ξαναέρθουν, οπότε έχουν έτσι μια αρκετά καλή απεικόνιση του Μινωικού πολιτισμού.

Ερ: .Οι επισκέπτες ποιών χωρών, δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό;

Απ: Ο Μινωικός πολιτισμός ειδικά, διδάσκεται τώρα σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Οπότε και ενήλικες και παιδιά έχουν το ενδιαφέρον να δούνε και να επισκεφθούν τους χώρους που έχουν διαβάσει και στα βιβλία τους στο σχολείο. Για την υπόλοιπη επίσης πλούσια ιστορία μας των Ελληνικών, Ρωμαϊκών, Βυζαντινών και Ενετικών χρόνων υπάρχει επίσης έντονο ενδιαφέρον αλλά πρώτη σε ενδιαφέρον είναι η Μινωική περίοδος. Υπάρχει ενδιαφέρον και από τους Ρώσους που ξέρουν αρκετά από την ιστορία μας και τη μυθολογία μας, αλλά έχουν επίσης μεγάλο ενδιαφέρον για τη Βυζαντινή περίοδο και επισκέπτονται πολλά μοναστήρια και εκκλησίες σε όλη τη Κρήτη. Ενα επίσης πολύτιμο πλεονέκτημα μας , είναι ότι σε μεγάλο βαθμό ακόμα υπάρχει ο ανοικτός χαρακτήρας των Κρητικών και η φιλική μας συμπεριφορά προς τους επισκέπτες μας. Ευτυχώς ο "φιλόξενος Δίας " ζεί ακόμα εδώ. Η εμπειρία τους από την επαφή με το κόσμο εδώ είναι σημαντική και μεγάλο πλεονέκτημα για εμάς σε σύγκριση με άλλες χώρες και λαούς.

Ερ: Ποιοι αρχαιολογικοί χώροι έχουν την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα;

Απ: Δεν έχω τα ακριβή στοιχεία, αλλά από ότι ξέρω πρόχειρα, για μερικά, πρώτη είναι η Κνωσός μετά Φαιστός, Γόρτυνα, Σπιναλόγκα, Δικταίο Αντρο.

Ερ: Η Ελλάδα, ως χώρα πολιτισμού, πόσο πολιτισμένη είναι σήμερα;

Απ: Η Κρήτη έχει κάνει πολύ μεγάλα βήματα προόδου και οργάνωσης, έχοντας όμως ακόμα περιθώρια βελτίωσης. Δρόμοι, νοσοκομεία, αεροδρόμια, υποδομές μπορούν να βελτιωθούν ακόμα με μικρή προσπάθεια και μεγάλη απόδοση στην εικόνα μας προς το εξωτερικό. Σκουπίδια, περιβάλλον, δημόσιες τουαλέτες, έχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.

Ερ: Πόσο επηρεάζει η τουριστική κρίση, τον κλάδο των ξεναγών;

Απ: Οι διπλωματούχοι ξεναγοί Κρήτης έχουν ήδη επηρεαστεί αρκετά και δεν είμαστε σίγουροι τι θα γίνει την υπόλοιπη σεζόν. Προς το παρόν υπάρχουν αρκετοί Γάλλοι επισκέπτες και λίγοι ακόμα από άλλες εθνικότητες και περιμένουμε τώρα να δούμε τι θα γίνει το Μάιο. Μη ξεχνάτε ότι εμείς δουλεύουμε μόνο 6 μήνες το χρόνο και όχι κάθε μέρα. Πληρωνόμαστε με ημερομίσθιο και όχι με μισθό. Δεν δουλεύουμε, δεν πληρωνόμαστε. Γυρνάμε όλη τη Κρήτη με δύσκολες συνθήκες εξηγόντας την ιστορία, τη ζωή, τη φύση και τα προϊόντα μας. Η δουλειά μας εξαρτάται από πόσες εκδρομές θα πάνε οι επισκέπτες που θα έρθουν. Οπότε δεν παίζει σημασία το πόσοι θα έρθουν και αν είναι λιγότεροι ή περισσότεροι από πέρυσι, αλλά το αν αυτοί που θα έρθουν θα έχουν μερικά χρήματα παραπάνω για να πάνε εκδρομές για να δούνε τη Κρήτη. Η αρχή είναι αρκετά δύσκολη, θα δούμε τί θα γίνει για την υπόλοιπη σεζόν.