Της Κατερίνας Μυλωνά
Ενα αίνιγμα που παραμένει ακόμα και σήμερα άλυτο αποτελούν… η προσωπικότητα και το πλούσιο έργο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Ο Λεονάρντο υπήρξε καλλιτέχνης, επιστήμονας, μηχανικός, σχεδίασε από μουσικά όργανα μέχρι πολεμικές μηχανές. Εμπνεύστηκε από τους Αρχαίους Έλληνες και συνέδεσε την Αναγέννηση με το πνεύμα της χρυσής εποχής του ελληνικού πολιτισμού. Οι επιστήμονες ακόμα και στη σύγχρονη εποχή αδυνατούν να δώσουν «σάρκα και οστά» σε σχέδια και οράματα του Λεονάρντο. Με το πέρασμα των αιώνων, ένας – ένας καταρρίπτονταν οι μύθοι γύρω από το όνομά του, χωρίς, όμως, να έχει κατορθώσει η ανθρωπότητα να αποκαλύψει το σύνολο της προσωπικότητάς του.
Ο επισκέπτης της έκθεσης ʽΛεονάρντο ντα Βίντσι, Εφευρέτης και Επιστήμοναςʼ, που ανοίγει αύριο, Πέμπτη, τις πύλες της για το κοινό του Ηρακλείου και όχι μόνο, θα γοητευτεί από το εύρος των δυνατοτήτων του Λεονάρντο που αποτελεί από τα λίγα παραδείγματα πανεπιστήμονα.
Γέφυρες που σχεδιάστηκαν για να συνδέσουν τις δύο πλευρές του Βόσπορου, έργα, πάνω στα οποία στηρίχθηκαν οι επόμενες γενιές επιστημόνων, κιβώτια ταχυτήτων που αποτελούν πρότυπο για τις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλεξίπτωτα, αερόστατα, ανατομικά σχέδια…. Ο κατάλογος των εκθεμάτων είναι μακρύς και αξίζει κάποιος να επισκεφτεί την έκθεση για να τα δει από κοντά και ορισμένα από αυτά να τα αγγίξει, σε μια προσπάθεια να εξερευνήσει το μυαλό του Λεονάρντο…
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή ως και τις 15 Οκτωβρίου στο χώρο του Διεθνούς Εκθεσιακού Κέντρου Κρήτης, στο Πολιτιστικό Πάρκο Κρήτης «Ειρήνη», στην π. Αμερικανική βάση Γουρνών. Την έκθεση διοργανώνουν ο δήμος Γουβών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και το Ενυδρείο Κρήτης, η εταιρεία ΑΛΦΑ ΕΚΘΕΣΙΑΚΗ ΑΕ και το Γερμανικό Ινστιτούτο Πολιτιστικών Ανταλλαγών του Tubingen.
«Έχουμε ένα όραμα για την πρώην αμερικανική Βάση, να είναι ένας χώρος που να μπορεί να αποδοθεί σε κοινωφελείς δράσεις, όπως πολιτισμού, αθλητισμού και εκπαίδευσης και αυτό υπηρετεί η λογική της έκθεσης», αναφέρει ο δήμαρχος Γουβών, Γιώργος Νικολακάκης. Όπως τονίζει, οι διοργανωτές της έκθεσης είναι ανοιχτοί σε προτάσεις φορέων, δημοσίων και ιδιωτικών, οι οποίοι θα μπορούσαν να στηρίξουν την προσπάθειά τους.
Όπως είπε στην «Π» ο ιστορικός τέχνης, ο οποίος έχει ακολουθήσει την έκθεση σε όλους τους σταθμούς της ανά τον κόσμο, Roland Oberzig, ο Λεονάρντο γνώριζε την αρχιτεκτονική των αρχαίων Ελλήνων και πρότυπό του αποτέλεσε ο Χείρων της Αλεξάνδρειας. Στην έκθεση περιλαμβάνονται σχέδια και μοντέλα από πολεμικές μηχανές, όμως, ο κ. Oberzig σπεύδει να σημειώνει ότι ο Ντα Βίντσι έλεγε πως ο πόλεμος είναι ο,τι χειρότερο για την ανθρωπότητα. Ο Λεονάρντο διακρίθηκε σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων, η ανατομία και, σύμφωνα με τον κ. Oberzig, οι σύγχρονοι επιστήμονες δεν μπορούν παρά να απορούν και να θαυμάσουν πώς κατάφερνε, με τα μέσα που διέθετε, να είναι τόσο ακριβής στα σχέδιά του. «Το ανθρώπινο σώμα για εκείνον ήταν σα μηχάνημα», εξηγεί ο κ. Oberzig. Ο Πέτρος Γαϊτάνος, από το Γερμανικό Ινστιτούτο, συμπληρώνει ότι ο ίδιος ο Ντα Βίντσι είχε πει «το ανθρώπινό πόδι είναι ένα αριστούργημα μηχανικής και ένα έργο τέχνης».
«Ο Λεονάρντο αποτελεί και σήμερα ένα μεγάλο αίνιγμα. Στην εποχή του, ο κόσμος δεν μπορούσε να τον καταλάβει», αναφέρει ο κ. Oberzig και σημειώνει πως υπάρχουν ακόμα σχέδια και ιδέες του που οι επιστήμονες δεν έχουν κατορθώσει να υλοποιήσουν.
Μυστήριο αποτελεί και στις μέρες μας το γεγονός πως ο Λεονάρντο έγραφε ανάποδα, «αυτό έχει συντελέσει σε όλο το μύθο γύρω από το πρόσωπό του, έγραφε από το τέλος μέχρι την αρχή και για να μπορούμε να διαβάσουμε αυτά που γράφει πρέπει να βάλουμε καθρέπτη», εξηγεί ο κ. Γαϊτάνος. Μία εξήγηση που έχει προταθεί είναι ότι ο Ντα Βίντσι επέλεγε αυτή τη μέθοδο για να μην του κλέβουν τρίτοι τις ιδέες του ενώ άλλοι υποστηρίζουν πως την προτιμούσε επειδή ήταν αριστερόχειρας.
«Ο Λεονάρντο είναι ακραίος εκφραστής εκείνης της εποχής, ήταν ο πανεπιστήμονας, ένα πάρα πολύ ανήσυχο πνεύμα. Ήξερε τους αρχαίους και η βάση για πάρα πολλές εφευρέσεις του προέρχεται από κείμενα των Αρχαίων, ταυτόχρονα γινόταν η αναβίωση των αρχαίων κειμένων στο δυτικό κόσμο», περιγράφει ο κ. Γαϊτάνος.

