(Αʼ μέρος)
Στο άρθρο αυτό θα γίνει μια προσπάθεια να γίνει κατανοητό το δύσκολο θέμα της δυσπλασίας του ισχίου που απασχολεί όλους όσους ασχολούνται με τα σκυλιά (κτηνιάτρους, ιδιοκτήτες, εκτροφείς, καταστήματα εμπορίας ζώων, ζωοφιλικά σωματεία κ.ά.). Είναι μάλιστα ένα ζήτημα που δημιουργεί πολλές αντιπαραθέσεις και γιʼ αυτό το λόγο η αντιμετώπισή του απαιτεί σωστή προσέγγιση και καλή συνεργασία όλων των εμπλεκομένων.
Η δυσπλασία
Είναι μια πολυπαραγοντική γενετική νόσος που εξελίσσεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της ανάπτυξης του σκύλου. Προσβάλλει τη μία ή και τις δύο αρθρώσεις του ισχίου (δηλαδή του γοφού) έτσι ώστε να μην αναπτύσσεται η άρθρωση του ισχίου, οπότε η άρθρωση παραμορφώνεται και καταλήγει σε αρθρίτιδα, εξαρθρώματα κλπ.
Είναι μια κληρονομική νόσος αλλά όχι συγγενής. Δηλαδή δε γεννιούνται τα κουτάβια με πρόβλημα αλλά αν ανήκουν σε φυλές υψηλού κινδύνου (δηλαδή έχουν την προδιάθεση) και κάτω από ορισμένες συνθήκες θα εκδηλώσουν το πρόβλημα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους. Αυτή η μη σωστή ανάπτυξη της άρθρωσης οδηγεί σε αστάθεια μεταξύ της κεφαλής του μηριαίου και της κοτύλης. Απλά θα λέγαμε ότι δεν «κουμπώνει» σωστά η άρθρωση.
Ενώ λοιπόν το κουτάβι που έχει την προδιάθεση γεννιέται ανατομικά και λειτουργικά φυσιολογικό κατά την ανάπτυξή του και ιδίως μετά τους 4 μήνες της ζωής του παρουσιάζει μια διαταραχή στον συγχρονισμό ωρίμανσης των μυών με τα οστά. Ο σκελετός του αναπτύσσεται γρηγορότερα απʼ τους μύες του, έτσι δημιουργείται η χαλάρωση της άρθρωσης γιατί οι μύες δεν μπορούν να κρατήσουν τα οστά. Αυτό εξηγεί εν μέρει και το γεγονός ότι η δυσπλασία απαντάται συχνότερα σε μεγαλόσωμες ή γιγαντόσωμες απʼ ότι σε μικρόσωμες φυλές. Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν τα γερμανικά λυκόσκυλα, τα λαμπραντόρ, τα ροτβάιλερ, οι μολοσοί, τα Νέας Γης κ.ά.
Το Ιδρυμα ορθοπαιδικής ζώων (OFA) έχει δημοσιεύσει κατάλογο με τις φυλές και τα ποσοστά εμφάνισης δυσπλασίας. Έτσι μπορεί ο υποψήφιος ιδιοκτήτης τέτοιας φυλής να ενημερωθεί για τον σχετικό κίνδυνο που έχει η φυλή που θέλει να αποκτήσει.
Πέρα από τους γενετικούς παράγοντες υπάρχουν και άλλοι που συμβάλλουν στην εκδήλωση του νοσήματος. Αυτοί είναι οι περιβαλλοντικοί:
Οι τροφές πλούσιες σε λίπος αυξάνουν το ρυθμό ανάπτυξης του κουταβιού.
Κακή χρήση ασβεστίου.
Η κατά βούληση κατανάλωση τροφής, γιατί οδηγεί σε αύξηση βάρους.
Η μη σωστή άσκηση του κουταβιού.
Τα κουτάβια πρέπει να ασκούνται με μέτρο, πάντα με λουρί για να περιορίζονται οι πιθανότητες τραυματισμού των αρθρώσεων, π.χ. ανέβασμα σε σκάλες, σε αυτοκίνητα, ολισθηρό δάπεδο κλπ.
Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι οι γενετικοί παράγοντες σε συνδυασμό με τους περιβαλλοντικούς φαίνεται να παίζουν μεγάλο ρόλο στην εκδήλωση της δυσπλασίας. Πρέπει επίσης να διευκρινίσουμε ότι τα δυσπλαστικά σκυλιά δεν είναι σίγουρο ότι θα εμφανίσουν συμπτώματα. Για να εμφανιστούν συμπτώματα πρέπει η δυσπλασία να προκαλέσει αλλοιώσεις στην άρθρωση για να κάνει το σκύλο να υποφέρει. Ξέρετε πόσα σκυλιά είναι δυσπλαστικά χωρίς εμφανή συμπτώματα που διαπιστώνονται μόνο με ακτινολογικό έλεγχο;
Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, πρέπει να διευκρινίσουμε ότι ένα κουτάβι που εμφανίζει συμπτώματα δυσπλασίας δεν είναι απαραίτητα δυσπλαστικό, αλλά υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για πλήρη ορθοπαιδικό έλεγχο. Πρέπει λοιπόν να πάει στο γιατρό, και οι συμβουλές των διάφορων «ειδικών» όπως «ασβέστιο θέλει», «μικρό είναι θα μεγαλώσει», «τα πλακάκια που γλυστράνε φταίνε», είναι απλά ... «αμπελοφιλοσοφίες»!
• Την επόμενη Τρίτη, πότε κάνουμε τον έλεγχο για δυσπλασία στο κουτάβι, ποιές θεραπευτικές επιλογές έχουμε, ποιά είναι τα συνηθισμένα ερωτήματα των ιδιοκτητών για την δυσπλασία στα σκυλιά.
Τα συμπτώματα της ασθένειας
Τα συμπτώματα της νόσου είναι ανάλογα με τη «ζημιά» που έχει προκαλέσει «κακό κούμπωμα» της άρθρωσης :
Χωρίς σοβαρές αλλοιώσεις στις αρθρώσεις
1. Ενας ταλαντευόμενος γοφός: όταν τράχει το κουτάβι και το παρατηρήσουμε από πίσω προς τα μπρος παρατηρούμε απομάκρυνση του μηρού από τη λεκάνη.
2. Κίνηση λαγού : το σκυλί χρησιμοποιεί τα δύο οπίσθια άκρα μαζί έτσι ώστε να σταθεροποιεί τη λεκάνη του για να μην πονέσει, ρίχνοντας το βάρος στο μπροστινό σύστημα.
3. Ελαφρά δυσκολία στην ανέγερση, δείχνει να βαριέται να σηκωθεί.
4. Εύκολη κόπωση.
Σοβαρές αλλοιώσεις της άρθρωσης (αρθρίτιδα)
1. Χωλότητα (κουτσαίνει) στο ένα ή και στα δύο πισινά πόδια.
2. παραμόρφωση των άκρων.
3. Αδυναμία να ανέβει σκάλες.
4. Αδυναμία να τρέξει.
