Κρητική μουσική, παραδοσιακά σαρακοστιανά εδέσματα και “Αρκουδίστικος χορός” μέσα σʼ ένα μεγάλο γλέντι, είναι το τρίπτυχο που χαρακτηρίζει τα “Αποκριγιώματα” του δήμου Ρούβα.
Μια γιορτή που αποτελεί θεσμό για την περιοχή κι όπως κάθε Καθαρή Δευτέρα, έτσι και φέτος γιορτάστηκε από πλήθος κόσμου που κατέκλυσαν τη Γέργερη, ζώντας την αναβίωση πατροπαράδοτων κρητικών εθίμων.
Σε πρώτο…πλάνο, η κρητική μουσική και τα “Αρκουδίστικα ακούσματα”, που συνοδεύουν την μεγαλειώδη εκδήλωση. Ακολουθούν τα πολλά και ποίκιλλα δρώμενα που έχουν τις ρίζες τους στις τελετές προς τιμήν του θεού Διονύσου.
Η διαφοροποίηση τους, από τις ανά την Ελλάδα εκδηλώσεις για τις Απόκριες, έγκειται στο γεγονός πως στα “Αποκριγιώματα” ο κόσμος συμμετέχει ενεργά. Δεν υπάρχουν πληρώματα, αρχηγοί και θεατές. Όλοι γίνονται ένα, διασκεδάζουν, χορεύουν κι υποδέχονται με τον πιο εύθυμο τρόπο τη Σαρακοστή.
Δρώμενα
Ο “Αρκουδίστικος χορός” είναι το κατεξοχήν δρώμενο που συνδέεται με τα “Αποκριγιώματα”. Αρκουδιάρηδες, πρόβατα και βοσκοί περιδιαβαίνουν τον κόσμο, μπαίνουν στα σπίτια και σε μαγαζιά, βάζουν στο…μαντρί τον καθένα.
Εκτός από τον “Αρκουδίστικο” που για την περιοχή του Ρούβα, αποτελεί ως ένα βαθμό “σήμα κατατεθέν” των αποκριών, υπάρχει και η “Αρπαγή της νύφης”. Έθιμο επίσης παλιό, που παρωδεί το μυστήριο της εκκλησίας και συμβολίζει την ένωση των στοιχείων της φύσης, τη γονιμότητα και την αρμονική συνύπαρξη αντίθετων δυνάμεων.
Στο πλαίσιο των φετινών “Αποκριγιωμάτων” πραγματοποιήθηκε επίσης το “όργωμα – σπορά” αλλά και η “Κηδεία της Αποκριάς” μια παρωδία της εκφοράς του νεκρού με στόχο την ανάστασή του προκειμένου να θριαμβεύσει πάλι η χαρά και το γέλιο.
Ταυτόχρονα, σε μια προσπάθεια των διοργανωτών στα “Αποκριγιώματα” να προσθέτονται κάθε χρόνο και νέα δρώμενα, παρουσιάστηκαν τα “Όταν ήμουνα κοπέλι” και η “καμήλα”.
Μομόεροι
Οι Μομόεροι από τα Αλωνάκια Κοζάνης, ήταν οι τιμώμενοι επισκέπτες στα φετινά “Αποκριγιώματα”. Ένας λόχος “παρωδών” με σατιρική διάθεση, που έφτασε στη Γέργερη για να μεταφέρει τον παλμό της Αποκριάς από την πάνω Ελλάδα στην Κρήτη. Το δρώμενο των Μομόερων ήταν ιδιαιτέρως εντυπωσιακό, ενώ συνοδεύτηκε από παραδοσιακή μουσική και μεγάλη αποδοχή από πλευράς κόσμου.
Σημειώνεται πως οι Μομόεροι η Μομόγεροι, αποτελούσαν παλαιότερα τον προπομπό του αρχαίου ελληνικού δράματος, το οποίο διατήρησαν οι Έλληνες του Πόντου μέχρι τις μέρες μας. Οι Μωμόεροι αποτελούνται από τη χορευτική ομάδα - τους 12 ιερείς του Θεού του γέλιου και της σάτιρας Μώμου – τη θεατρική ομάδα και τους μουσικούς.
Αποδοχή
Τεράστια ήταν η αποδοχή που είχαν και τα φετινά “Αποκριγιώματα”. Πλήθος κόσμου κατέκλυσε την κεντρική πλατεία της Γέργερης, όπου πραγματοποιήθηκαν όλα τα δρώμενα. Σημαντικό στοιχείο της διοργάνωσης, ήταν πως αυτή δεν είχε τη μορφή παρέλασης, αλλά ο κόσμος μπορούσε να “μπερδευτεί” με τους “μασκαράδες” και να συμμετάσχει στο χορό και τα δρώμενα τους.
Στην εκδήλωση η οποία συνδιοργανώθηκε από το δήμο Ρούβα, τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου και το Τοπικό Συμβούλιο Νέων της περιοχής, παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο δήμαρχος Ρούβα κ. Φανούρης Οικονομάκης, καθώς και η Νομάρχης κ. Βαγγελιώ Σχοιναράκη. Παρόντες από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ήταν επίσης οι αντινομάρχες Μαρία Πετρακογιώργη και Πόπη Δασκαλάκη, καθώς επίσης και ο Γενικός Γραμματέας Ζαχαρίας Καλογεράκης.
Παράδοση
Έμφαση στον παραδοσιακό χαρακτήρα της εκδήλωσης, δίνουν όλοι οι υπεύθυνοι για την υλοποίηση της φορείς.
Τόσο ο δήμαρχος Ρούβα και η νομάρχης, όσο και ο αρμόδιος αντιδήμαρχος, αλλά και ο υπεύθυνος για το οργανωτικό της γιορτής Αποκριγιώματα, τονίζουν προς κάθε κατεύθυνση ότι η Καθαρή Δευτέρα για το δήμο Ρούβα και την Γέργερη συνδέεται άρρηκτα με το τοπικό στοιχείο και δεν σχετίζεται με κανένα…ξενόφερτο δάνειο.
“Τα Αποκρυγιώματα είναι μια γιορτή ίσως τόσο παλιά όσο και ο τόπος” δηλώνει ο δήμαρχος Ρούβα κ. Φανούρης Οικονομάκης, διευκρινίζοντας: “Είχαμε μια μικρή διακοπή περίπου είκοσι χρόνων, αλλά μόλις αποφασίσαμε να αναβιώσουμε το έθιμο κι ακούστηκε ο χαρακτηριστικός αρκουδίστικος χορός, οι γύρω περιοχές ήρθαν για να συμμετάσχουν. Από τότε λοιπόν μέχρι σήμερα κάθε χρόνο τέτοια μέρα όλη η περιοχή γίνεται ένα κι όλος ο κόσμος έρχεται για να σμίξει και να γιορτάσει στη Γέργερη”.
Στην αναβίωση της παράδοσης καθώς και την περαιτέρω ενδυνάμωση των παραδοσιακών στοιχείων στους διάφορους δήμους του νομού, δίνει έμφαση η νομάρχης Ηρακλείου κ. Βαγγελιώ Σχοιναράκη.
“Τα Αποκριγιώματα αποτελούν μια παράδοση που κρατάει χρόνια και γιʼ αυτό ως νομαρχιακή αυτοδιοίκηση την στηρίζουμε” τονίζει η νομάρχης, προσθέτοντας: “Θέλουμε αυτή η εκδήλωση να συνεχιστεί και να αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο διότι ως ένα βαθμό συνδέεται με την ιστορία αυτού του τόπου και αποτελεί ένα από τα στοιχεία που συνεχίζουν την παράδοση μας”.
Τη “σύνδεση” της γιορτής με τα ιστορικά στοιχεία, πραγματοποιεί από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος κ. Σήφης Σηφάκης.
“Εδώ και αρκετά χρόνια πραγματοποιούμε τα Αποκριγιώματα τα οποία συνδέονται με τα διονυσιακά πρότυπα και κάποια παραδοσιακά έθιμα” αναφέρει ο κ. Σηφάκης, τονίζοντας πως όλα τα δρώμενα “περιστρέφονται” γύρω από τον “Αρκουδίστικο χορό”, ενώ κάθε χρόνο υπάρχει η φροντίδα για προσθήκη και νέων παραδοσιακών στοιχείων.
Στον τοπικό χαρακτήρα της εκδήλωσης, δίνει βαρύτητα ο υπεύθυνος Πολιτιστικών Εκδηλώσεων δήμου Ρούβα κ. Μανώλης Ζερβάκης.
“Στη Γέργερη δεν υπάρχουν ούτε καρναβάλι, ούτε πλαστικοποίηση, ούτε έθιμα από ξένα κράτη” υπογραμμίζει ο κ. Ζερβάκης για να προσθέσει: “Τα Αποκριγιώματα σχετίζονται με παραδοσιακά δικά μας έθιμα, γνήσια που δεν τα έχουμε ξεχάσει και τα συνεχίζουμε. Όλος ο κόσμος συμμετέχει δεν είναι θεατής κι αυτή είναι η διαφορά μας από τις υπόλοιπες εκδηλώσεις”.
