Του Κ. Μπογδανίδη
Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων στην παλιά πόλη του Ηρακλείου θα μάθουν επιτέλους τι θα γίνει με την περιουσία τους καθώς αυτή την εβδομάδα θα γίνει η ανάρτηση της μελέτης που εκπόνησε ο δήμος Ηρακλείου. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των δημοτών και λόγω του χώρου που χρειάζεται ο δήμος θα κάνει την ανάρτηση στον χώρο της παλιάς λαχαναγοράς στην παραλιακή.
«Είμαστε έτοιμοι και συμφωνήσαμε να κάνουμε την ανάρτηση την εβδομάδα που έρχεται για να μπορεί ο κόσμος να ενημερωθεί, τι γίνεται με τα ακίνητά του, τις ρυμοτομήσεις, να μπορούν να υποβάλουν τυχόν ενστάσεις που θα έχουν» επεσήμανε στην “Π” ο κ.Μαμουλάκης. Ο οποίος και τονίζει ότι οι πολίτες θα έχουν μεγάλο διάστημα στη διάθεσή τους για να ενημερωθούν για τις χρήσεις γης που αλλάζουν, τους όρους δόμησης που τροποποιούνται, αλλά και την συνολική αναδιοργάνωση της λειτουργίας του ιστορικού κέντρου του Ηρακλείου.
Οι πολίτες θα πρέπει-αν έχουν- να καταθέσουν τις ενστάσεις τους και τις όποιες πιθανές αντιρρήσεις τους για τη μελέτη, οι οποίες θα εξεταστούν στη συνέχεια από το Δημοτικό Συμβούλιο.
Όπως έχει γράψει αρκετές φορές η «Π» η μελέτη που αποτελεί αποκρυστάλλωμα αλλεπάλληλων παρεμβάσεων που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, - γεγονός που έχουν παραδεχτεί και οι ίδιοι οι μελετητές- κινείται στη φιλοσοφία της διατήρησης και ανάδειξης των μνημείων της πόλης, όχι όμως σε βάρος της κυκλοφοριακής αποφόρτισης της πόλης.
Τα 9 τμήματα
Το σχέδιο ανάπλασης της Παλιάς Πόλης, έχει «μοιράσει» την πόλη σε εννέα τμήματα, για το κάθε ένα από τα οποία έχει διαμορφώσει συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς θα αναπτυχθεί.
Πιο συγκεκριμένα:
-Η περιοχή του Αγίου Μηνά προσδιορίζεται από τη μελέτη, ως “ειδικό πολεοδομικό κέντρο” με μια γραμμική ζώνη περί τις οδούς 1866 και Καρτερού όπου υπάρχει η παλιά αγορά τροφίμων, διατηρείται η παραδοσιακή - ιστορική χρήση, και προτείνεται η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, με τις κατάλληλες επεμβάσεις, διατήρησης, αποκατάστασης, συντήρησης και εκσυγχρονισμού του κτιριακού αποθέματος. Κατά μήκος της λεωφόρου Καλοκαιρινού, προτείνεται συνολική αναβάθμιση. Στο Πανάνειο, η μελέτη, προτείνει αποκατάσταση και ανάδειξη του κτιρίου (το οποίο έχει κηρυχθεί διατηρητέο) και η ένταξη σʼ αυτό κέντρου προληπτικής ιατρικής
-Η περιοχή Βαλιδέ Τζαμί καταλαμβάνει το νοτιοανατολικό τμήμα της Παλιάς Πόλης. Αναπτύσσεται σε μια έκταση 197 στρεμμάτων. Στο τμήμα της περιοχής Βαλιδέ Τζαμί με παραδοσιακό ιστό, η παρέμβαση αφορά την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου με στόχο την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα .
-Από την αρχή ξαναβλέπουν τη Βίγλα που σήμερα έχει διολισθήσει στην εγκατάλειψη. Η επέμβαση στην περιοχή αυτή κινείται στους δύο βασικούς άξονες της προστασίας και ανάδειξης του μνημείου στη θέση αυτή, επαναλαμβάνοντας ότι ως μνημείο θεωρείται το σύνολο της γειτονιάς, τα σπίτια μαζί με το τείχος, καθώς υπάρχει ιστορικότητα στα κτίσματα πλέον, καθώς και της αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος των κατοίκων της.
-Για Άγιο Τίτο-Άγιο Δημήτριο οι μελετητές εισηγούνται σημειακές τροποποιήσεις όπου προτείνεται μεταξύ άλλων η απελευθέρωση τους από διαμπερείς κινήσεις αυτοκινήτων και από την παρόδια στάθμευση. Οι περιοχές αυτές εξετάζονται κατά περίπτωση: Όσον αφορά την περιοχή περί την 25ης Αυγούστου, διατηρείται σαν κεντρικός πυρήνας με τις λειτουργίες του. Εξυγιαίνεται από δραστηριότητες που δεν συνάδουν με τον χαρακτήρα της ιστορικής πόλης. Προτείνεται η ανάδειξη των μνημείων, η αναβάθμιση του δημοσίου χώρου κλπ
-Για την περιοχή Ανάληψης η μελέτη αναφέρει ότι σε τμήμα της οι κατοικίες εφάπτονται στο τείχος και είναι αυθαίρετες συνεπώς πρέπει να προστατευτεί το τείχος και παράλληλα να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε να παραμείνουν τα κτίσματα ως έχουν και πιθανόν κάποια που δεν συνάδουν με τον ιστορικό χαρακτήρα του χώρου να απομακρυνθούν. Προτείνεται η περιοχή κατά μήκος του ενετικού τείχους, να ενταχθεί στο συνολικό Προεδρικό Διάταγμα των ενετικών τειχών, μαζί με τη Βίγλα.
-Στο Λάκκο η πρόταση επιχειρεί να κρατήσει όρθια κάποια τα συνεχώς αποδεκατιζόμενα τμήματα του ιστορικού κέντρου, χωρίς να βάλει φρένο στην πολεοδόμηση, την οποία αποδέχεται αρκεί να γίνεται με χαμηλούς συντελεστές δόμησης. Η πρόταση της μελέτης εισηγείται την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου με στόχο την διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και την αναβάθμιση της αισθητικής του δημόσιου ελεύθερου χώρου, ενώ παράλληλα ανοίγονται, δίοδοι στα εσωτερικά των οικοδομικών τετραγώνων για την προσπέλαση εσωτερικών ιδιοκτησιών που δεν έχουν «πρόσωπο» με το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο.
-Την ανασυγκρότηση της οδού Εφόδου, με ξήλωμα των σπιτιών που βρίσκονται βόρεια και δυτικά του προμαχώνα, προτείνει η μελέτη της παλιάς πόλης, που ίσως είναι η πιο θεαματική παρέμβαση στο ιστορικό κέντρο. Ωστόσο μια τέτοια παρέμβαση, προϋποθέτει κατεδάφιση, κατοικιών, για τις οποίες ασφαλώς ανακύπτει ζήτημα κοινωνικής αποζημίωσης, και ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί ότι είναι δύσκολο να «περπατήσει», τόσο σε σχέση με την κοινωνική αποδοχή, όσο και σε σχέση με τον τρόπο αποκατάστασης των κατοίκων.
-Η περιοχή Λαβύρινθος βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της πόλης, στα όρια με τη θάλασσα και αποτελεί ένα οικιστικό σύνολο το οποίο παρουσιάζει ομοιογένεια αρχιτεκτονικού χαρακτήρα και διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά της λαϊκής αρχιτεκτονικής της περιόδου της τουρκοκρατίας. Οι προτάσεις για την περιοχή αυτή είναι, η διατήρηση των κτισμάτων κατοικίας. Ο τρόπος διατήρησης και ακριβούς επαναδόμησης θα προκύψει μέσα από συστηματική μελέτη, ταυτόχρονα με αρχαιολογική – ιστορική τεκμηρίωση των κατασκευών αυτών σε σχέση με το τείχος και τα Νεώρια.

