Η «υποδοχή» που επεφύλαξε στους συμπατριώτες του αγρότες ο Κρητικός υπουργός Χρήστος Μαρκογιαννάκης, χτυπώντας τους με τα ΜΑΤ στο λιμάνι του Πειραιά, δεν είναι η πρώτη «περιποίηση» Κρήτα κυβερνητικού παράγοντα σε συμπατριώτες του.
Όσο κι αν τα μεγέθη των πολιτικών προσώπων και κινήσεων, αλλά και οι αιτίες είναι διαφορετικές, οφείλουμε να καταγράψομε ένα ιστορικό προηγούμενο της πρώτης περιόδου της πρωθυπουργίας του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Από την ανάδειξη του Βενιζέλου ως πρωθυπουργού της Ελλάδας, το φθινόπωρο του 1910, οι ελπίδες των Κρητών για την ένωση ήταν φυσικό να ανανεωθούν. Ένας δικός τους άνθρωπος, που μάλιστα υπήρξε πρωθυπουργός της Κρήτης από το Μάη μέχρι τον Αύγουστο του 1910 και παραιτήθηκε για να μεταπηδήσει στην ελληνική πολιτική σκηνή, είχε πλέον την τύχη των ελληνικών πραγμάτων.
Το φθινόπωρο του 1911 οι συμπατριώτες του Βενιζέλου στην κρητική βουλή, προσπάθησαν να επιβάλλουν την de facto ένωση με την είσοδο πληρεξουσίων στο ελληνικό κοινοβούλιο, πιστεύοντας ότι ο Κρητικός πρωθυπουργός δεν θα μπορούσε να το αρνηθεί. Ο Βενιζέλος ήταν σε δύσκολη θέση και το Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς διαμήνυσε στους μέχρι πρότινος συναγωνιστές του ότι δεν θα μπορούσε να τους δεχτεί στη βουλή, καθώς η Τουρκία και οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής (κυρίως η Αγγλία) δεν θα επέτρεπαν να συμβεί κάτι τέτοιο.
Για την Τουρκία μια τέτοια κίνηση αποδοχής από την ελληνική κυβέρνηση θα ήταν αιτία πολέμου και η μικρή και αδύναμη Ελλάδα δεν ήταν έτοιμη για κάτι τέτοιο. Πέραν από μια σκληρή για τους Κρήτες ομιλία σε συνεδρίαση της 10ης Νοεμβρίου, ο Βενιζέλος δεν χρειάστηκε να πράξει τίποτε άλλο απέναντι στους συμπατριώτες του, καθώς όταν το Δεκέμβριο του 1911 οι Κρήτες βουλευτές επεχείρησαν να επιβιβαστούν στα πλοία για να φτάσουν στον Πειραιά, ο στόλος των ΜΕΔ τους εμπόδισε και τους συνέλαβε στη Σούδα, όπου και κρατήθηκαν για 20 περίπου ημέρες.
Το Μάιο του 1912 οργανώθηκε ανάλογη επιχείρηση και αρκετοί από τους 69 βουλευτές που εξέλεξε η Επαναστατική Συνέλευση της Κρήτης, κατάφεραν να φτάσουν στον Πειραιά. Συναντήθηκαν με τον Βενιζέλο, που τους αρνήθηκε την είσοδο στην ελληνική βουλή, τονίζοντας ότι η Τουρκία θα έκανε πόλεμο αμέσως στην Ελλάδα. Οι Κρήτες αντιπρόσωποι δεν πείστηκαν και θεώρησαν ότι οι κινήσεις του πρωθυπουργού ήταν για να φανεί στις ΜΕΔ και την Τουρκία σκληρός απέναντί τους, αλλά τελικά θα τους δεχόταν στο κοινοβούλιο.
Στις 18 Μαΐου επεχείρησαν δεκάδες βουλευτές να φτάσουν στην παλιά Βουλή και να εισέλθουν στην αίθουσα, ώστε να ορκιστούν μαζί με τους νεοεκλεγμένους βουλευτές της Ελλάδας. Τότε ο Βενιζέλος έδωσε εντολή στο στρατό να εμποδίσει με κάθε τρόπο τους συμπατριώτες του, αρνούμενος να τους δεχτεί στη βουλή, διακινδυνεύοντας έναν άκαιρο πόλεμο με την Τουρκία. Πράγματι ο στρατός χτύπησε και υπήρξαν συλλήψεις ακόμη και τραυματισμοί βουλευτών. Ο τύπος της Κρήτης, μαζί με τον ελληνικό αντιπολιτευόμενο χαρακτήρισαν περίπου προδότη τον Κρήτα πρωθυπουργό της Ελλάδας. Είχε όμως πράγματι τους λόγους του. Κι όταν τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου η Ελλάδα και άλλες βαλκανικές χώρες κήρυτταν τον πόλεμο στην Τουρκία, δεν είχε πλέον λόγους να μην δεχτεί τους Κρήτες στη βουλή. Τότε τους κάλεσε ο ίδιος από το βήμα του κοινοβουλίου, επιβάλλοντας στην πράξη την ένωση.
Σήμερα τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Ο Βενιζέλος χτύπησε τότε τους συμπατριώτες του θέλοντας να αποτρέψει έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο. Και φάνηκε ότι το έκανε με πόνο ψυχής. Σήμερα ο Χρ. Μαρκογιαννάκης το έκανε γιατί, όπως είπε στη βουλή, έκανε τη δουλειά του και γιατί, το είπε κι αυτό, οι αγρότες ήταν από άλλο κόμμα, υποκινούμενοι…

