Του Γιάννη Ζωράκη
«Στοπ» στην αγορά ελαιολάδου από τα σούπερ μάρκετ, φαίνεται να βάζουν οι μεγάλες αλυσίδες, αφού οι τιμές στο τυποποιημένο λάδι για τους καταναλωτές μοιάζουν απαγορευτικές.
Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί δυσκολεύονται αρκετά να κερδίσουν μια αξιοπρεπή τιμή για το ελαιόλαδο, ενώ μεγάλες ποσότητες παραμένουν αδιάθετες.
Οι μειώσεις τιμών στα ελαιόλαδα που επιχειρούν το τελευταίο διάστημα λόγω συνθηκών ορισμένα σούπερ μάρκετ, δεν φαίνεται να δίνουν λύση στο διαμορφωμένο πρόβλημα, αλλά απλά μειώνουν μια αρκετά μεγάλη απόκλιση από την τιμή χονδρικής έως το ράφι, που διαμορφώνεται εξαιτίας μιας σειράς διαφορετικών αστάθμητων παραγόντων.
Στο μεταξύ μικροί και μικρομεσαίοι τυποποιητές αποφεύγουν την είσοδο τους στις μεγάλες αλυσίδες και τα σούπερ μάρκετ, υποστηρίζοντας πως οι όροι στο συγκεκριμένο “παιχνίδι” ευνοούν από την αρχή μόνο τους “μεγάλους” και τους ιδιοκτήτες των σούπερ μάρκετς.
Την… είσοδο βεβαία μοιάζουν να “αποφεύγουν” αναγκαστικά και οι καταναλωτές, οι οποίοι είναι αδύνατο να πληρώσουν 27 ευρώ κατά μέσο όρο τα πέντε λίτρα ελαιόλαδο, στην περίπτωση που οι ίδιοι δεν παράγουν. Έτσι, στρέφονται σε φθηνότερες λύσεις σπορέλαιων, των οποίων βεβαίως η ποιότητα είναι κατώτερη.
“Χαμένοι εμείς”
Έως απαγορευτική κρίνεται η είσοδος των μικρομεσαίων επιχειρηματιών τυποποίησης ελαιολάδου στις μεγάλες αλυσίδες των σούπερ μάρκετ.
Όπως τονίζουν οι επιχειρηματίες, η πολιτική που εφαρμόζεται σε μεγάλες αλυσίδες δεν αφήνει… περιθώρια αντίδρασης για τους τυποποιητές, οι οποίοι καλούνται να εισέλθουν στα σούπερ μάρκετ με “επαχθείς” όρους.
Όπως βεβαιώνουν μάλιστα οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, για την είσοδο τους στα ράφια των σούπερ μάρκετ απαιτείται συνήθως, εκτός από το περιβόητο “ενοίκιο” και η υπογραφή ειδικών συμβάσεων η οποία κατοχυρώνει τρόπον τινά, το κέρδος των σούπερ μάρκετ.
“Αν το λάδι μας δεν πωληθεί μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, σε κάποιες περιπτώσεις είμαστε αναγκασμένοι να το πάρουμε πίσω και να πληρώσουμε τη διαφορά στα σούπερ μάρκετ” αναφέρει τυποποιητής, ο οποίος με στόμφο τονίζει: “Η κατάσταση είναι τέτοια που να κερδίζουν οι μεγάλοι και να χάνουμε εμείς”.
Τεράστιες διαφορές
Αρκετά μεγάλες είναι οι αποκλίσεις στην τιμή χονδρικής του τυποποιημένου ελαιολάδου και στην τιμή που τελικά βρίσκουν οι καταναλωτές στα ράφια των σούπερ μάρκετς.
Σύμφωνα με τους κ. Μιχάλη και Γιάννη Χρονάκη μάλιστα, οι οποίοι διατηρούν μονάδα τυποποίησης έξτρα παρθένου ελαιολάδου, το ελαιόλαδο οξύτητας 3 γραμμών, πωλείται ανάλογα με τον αγοραστή, από 15 έως 17 ευρώ το πεντόλιτρο.
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ ωστόσο η μέση τιμή των πέντε λίτρων ελαιολάδου βρίσκεται κατά μέσο όρο στα 27 ευρώ, ενώ το τυποποιημένο ελαιόλαδο 3 γραμμών κοστολογείται κοντά στα 30 ευρώ.
Πρέπει να τονιστεί βεβαίως, πως το τελευταίο διάστημα τα περισσότερα σούπερ μάρκετ ακολουθούν μια πολιτική μείωσης των τιμών στο ελαιόλαδο, ωστόσο οι αποκλίσεις από τον έμπορο μέχρι το ράφι, δεν μπορούν παρά να θεωρηθούν μεγάλες.
“Οι αποκλίσεις δεν είναι μικρές και θεωρώ πως το πρόβλημα δημιουργείται εξαιτίας ακριβώς αυτών των διαφορών” υποστηρίζει ο κ. Μιχάλης Χρονάκης, εκφράζοντας την πεποίθηση πως οι αλυσίδες των σούπερ μάρκετ θα μπορούσαν να λειτουργούν περισσότερο προς όφελος των καταναλωτών ή των παραγωγών.
Υπενθυμίζεται ωστόσο, πως παρά τις αποκλίσεις ανάμεσα στις τιμές χονδρικής και στις τιμές στο ράφι αναφορικά με το ελαιόλαδο, εκπρόσωποι των σούπερ μάρκετ τουλάχιστον σε τοπικό επίπεδο, τονίζουν πως λειτουργούν με βάση το νόμιμο κέρδος και χωρίς να κερδοσκοπούν.
Υπέρ των παραγωγών
“Τα επιπλέον χρήματα που κερδίζουν οι μεγάλες αλυσίδες, θα μπορούσαμε να τα δίνουμε στους παραγωγούς” υποστηρίζει ο κ. Μιχάλης Χρονάκης, τονίζοντας πως αν στα σούπερ μάρκετ δεν υπήρχαν οι όροι “ενοικίασης” ή άλλου τύπου…δεσμεύσεις, θα μπορούσαν και οι τυποποιητές από την πλευρά τους, να εξασφαλίζουν καλύτερες τιμές για τους παραγωγούς.
Βεβαίως, ο κ. Χρονάκης τονίζει ότι οι διαμορφωμένες συνθήκες στην αγορά είναι τέτοιες που δεν αφήνουν πολλά περιθώρια “ελαστικότητας” σε καμία πλευρά, αν και εκτιμά ότι οι συνθήκες θα μπορούσαν να είναι καλύτερες.
Καλύτερα έξω
Δυσμενείς φαίνεται να είναι οι συνθήκες στην αγορά του ελαιολάδου στην Ελλάδα και γιʼ αυτό το λόγο οι τυποποιητές φαίνονται να προσανατολίζονται προς το εξωτερικό.
“Οι συνθήκες για τους τυποποιητές, ειδικότερα τους μικρομεσαίους είναι πολύ καλύτερες στο εξωτερικό” αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Γιάννης Χρονάκης, ο οποίος προσθέτει πως ένας μικρομεσαίος τυποποιητής έχει πολύ περισσότερες δυνατότητες προώθησης και κέρδους του ελληνικού ελαιολάδου σε σούπερ μάρκετς στο εξωτερικό απʼ ότι στην Ελλάδα.
“Ο προσανατολισμός των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι το άνοιγμα σε αγορές του εξωτερικού” υπογραμμίζει ο κ. Χρονάκης.
Εκτός από καλύτερες συνθήκες στο εξωτερικό βεβαίως, καλύτερες φαίνεται να είναι και οι τιμές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί αλυσίδα σούπερ μάρκετ στην Γαλλία, η οποία πουλά εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο προς 3 ευρώ το λίτρο, κάτι που μεταφράζεται σε 15 ευρώ τα πέντε λίτρα.
Πρέπει να τονιστεί βεβαίως πως η τιμή, είναι τιμή προσφοράς, ωστόσο είναι μια τιμή που δύσκολα θα μπορούσε να επιτευχθεί στην Ελλάδα.
Χαμηλότερες ωστόσο είναι οι τιμές των ελαιόλαδων στο εξωτερικό γενικότερα, κάτι που οφείλεται κατά κανόνα στο δίκτυο που έχουν αναπτύξει οι Ισπανοί. Όπως επισημαίνουν Έλληνες τυποποιητές, το εξωτερικό κινείται με βάση τις τιμές της Ισπανίας, η οποία αυτή την περίοδο μπορεί και προσφέρει λάδι κάτω από τα δύο ευρώ. Κατά συνέπεια, η μείωση των τιμών “μετακυλείται” σε όλα τα ελαιόλαδα σε μια προσπάθεια των εταιριών να ακολουθήσουν τον ανταγωνισμό.

