«Έργα πνοής και ιδιαίτερης σημασίας όπως έχει αποδειχτεί ότι είναι τα φωτοβολταϊκά για τον τόπο μας αντί να ενθαρρύνονται στο ξεκίνημά τους με δυναμικές πρωτοβουλίες οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο”, τονίζει σε συνέντευξή του στην “Π” ο κ.Γιώργος Μπιζιώτης μηχανολόγος μηχανικός και τεχνικός διευθυντής της εταιρίας ʽΑέναος Ενεργειακά Συστήματαʼ.

ʽΤο καθεστώς ομηρείας για πολλούς επενδυτές, ακόμη και ισχυρών κεφαλαίων που εισήχθησαν από το εξωτερικό, οδήγησε στην αδυναμία υλοποίησης κάτω από συνθήκες που δυναμιτίζουν τον ενεργειακό σχεδιασμό, κατατάσσοντας τη χώρα μας στους ουραγούς των εξελίξεωνʼ επισημαίνει ο κ.Μπιζιώτης και ʽη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στην Κρήτη να παραμένει σχεδόν στάσιμη και ιδιαίτερα προβληματικήʼ.

Η συνέντευξη έχει ως εξής:

- Αργήσαμε λίγο κύριε Μπιζιώτη να καταλάβουμε τι σημαίνουν Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά τελικά έγιναν οι ρυθμίσεις και φαινόταν πριν τρία χρόνια ότι μπήκαμε σε μια άλλη εποχή. Διαψεύστηκαν όλοι όμως πολύ γρήγορα. Τι συνέβη πάλι; Το κακό μας το κεφάλι; Η δημόσια διοίκηση και οι αδυναμίες της; Πού κόλλησε το σύστημα;

«Η ψήφιση του Ν. 3468/06 για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), τον Ιούνιο του 2006, αποτέλεσε την απαρχή μιας νέας εποχής για τα φωτοβολταϊκά στη χώρα μας. Με το νόμο αυτό, η Ελλάδα εισέρχεται στην ομάδα των δεκάδων χωρών που παρέχουν πλέον μία γενναία ενίσχυση της ηλιακής κιλοβατώρας.

Αποτέλεσμα αυτής της πρωτοβουλίας υπήρξε το πρωτοφανές ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε για επενδύσεις στον τομέα των φωτοβολταϊκών. Χιλιάδες επενδυτικά σχέδια κατατέθηκαν στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, ενώ οι εταιρίες που ασχολούνται με την εμπορία και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ανέρχονται πλέον σε εκατοντάδες, δικαιώνοντας την επιλογή στήριξης της τεχνολογίας αυτής.

Ωστόσο, ο Ν. 3468/06 δεν συνοδεύτηκε από μία σειρά άλλων μέτρων που θα έκαναν την εφαρμογή του πιο άμεση και ουσιαστική. Έτσι σήμερα, παρά το τεράστιο ενδιαφέρον, η αγορά βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ο ασαφής πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός για τα φωτοβολταϊκά, ο ατυχής, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, σχεδιασμός του Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών, οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και οι διφορούμενες ερμηνείες νόμων και εγκυκλίων, έχουν οδηγήσει σε πολλά αδιέξοδα και σε ένα κλίμα ανησυχίας στην αγορά (ΣΕΦ 2007)»

-Πριν από μερικά χρόνια ελάχιστοι ήταν εκείνοι που ασχολούνταν πχ με τα φωτοβολταϊκά. Και ξαφνικά μετά το νόμο ξεπετάχτηκαν εκατοντάδες επιχειρήσεις, χιλιάδες που έκαναν τους επενδυτές! Μήπως είχαμε να κάνουμε πάλι με καμιά αρπαχτή;

«Η αδυναμία εντοπίζεται ξανά στο σχεδιασμό του Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών. Συγκεκριμένα σύμφωνα με το σχέδιο που συνέταξε η ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ανάπτυξης) και ενέκρινε ο υπουργός Ανάπτυξης, θα έπρεπε ήδη να βρίσκεται η διαδικασία σε δυναμική τροχιά. Αυτό όμως που πέτυχε ήταν η συσσώρευση μεγάλου αριθμού αιτημάτων που ξεπερνούσαν κατά πολύ τη διαθέσιμη ισχύ. Η διαμόρφωση μιας καιροσκοπικής προσέγγισης βαρύνει σε μεγάλο βαθμό τους εμπνευστές του Προγράμματος που έδωσαν την ευκαιρία να καλλιεργηθεί από τον κόσμο η αντίληψη του εύκολου πλουτισμού. Τελικά έγινε σαφές από όλους όσους δραστηριοποιήθηκαν ότι δεν επρόκειτο για μια αρπαχτή, όπως την χαρακτηρίσατε, αλλά η διαδικασία είχε ήδη πληγεί, ευτυχώς όχι ανεπανόρθωτα και τώρα γίνονται αξιόλογες προσπάθειες για ανάπτυξη των φωτοβολταικών.»



Οι στρεβλώσεις



-Στρεβλώσεις σίγουρα υπήρξαν… Συνάντησα πάντως πολλούς που νόμιζαν ότι θα βάλουν ένα χωράφι και θα φτιάξουν συστήματα να τα…οικονομάνε!

ʽΟι αρχικές αυτές παλινδρομήσεις οδήγησαν εύλογα σε αυτή τη λογική. Φυσικά οι επενδύσεις στα φωτοβολταϊκά σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν γρήγορο και εύκολο κέρδος. Απαιτούν κεφάλαια, πιθανώς ρίσκο και οπωσδήποτε υπομονή ειδικά με τις σημερινές συνθήκες όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί. Όποιος πίστεψε και διέδωσε το αντίθετο υποσχόμενος “λαγούς με πετραχήλια” σε υποψήφιους επενδυτές, μόνο κακό κατάφερε να κάνει στην ανάπτυξη της αγοράς. Ευτυχώς σήμερα εντοπίζουμε την πλειοψηφία των κατόχων αδειών να διέπονται από πλήρη επίγνωση των χαρακτηριστικών της αγοράς και οι ίδιοι με προσπάθειές τους προσπαθούν να τονώσουν τη διαδικασία. Σε τελική ανάλυση αυτό που έχει τεράστιο ενδιαφέρον για τη χώρα μας είναι η ώθηση και η όσο το δυνατόν ταχύτερη διείσδυση των φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μας ισοζύγιο»

-Μετά το πρώτο διάστημα κι εδώ στην Κρήτη έμοιαζε να ξεπερνιούνται τα όποια προβλήματα. Πού πάγωσε το πράγμα πάλι; Στη γραφειοκρατία;

«Για την Κρήτη η κατάσταση φάνηκε να εξομαλύνεται 1 χρόνο μετά την υποβολή αιτήσεων στις αρμόδιες Αρχές όταν και ξεκίνησε η έγκριση των αδειών. Ωστόσο οι ενδιαφερόμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια διαδικασία που αποδείχτηκε πιο οδυνηρή, στο πλαίσιο έκδοσης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΕΠΟ), όπως απαιτείται για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών συστημάτων. Το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο και η τερατώδης γραφειοκρατία που διέπει τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες του τόπου μας έχουν φέρει σε καθεστώς ομηρίας εκατοντάδες εφαρμογές φωτοβολταϊκών συστημάτων. Συγκεκριμένα οι διάφορες αρμόδιες υπηρεσίες (Περιφέρεια Κρήτης, αρχαιολογίες, Νομαρχία, Πολεοδομία κλπ) ενώ γνώριζαν και ανέμεναν εδώ και πάνω από 2 χρόνια, τα εκατοντάδες αιτήματα που θα τις κατέκλυζαν και εν μέσω πολλών διαδικασιών διαβούλευσης για τις εφαρμογές φωτοβολταϊκών, δεν προετοίμασαν τους μηχανισμούς τους, για ομαλή και άμεση αντιμετώπιση του ογκώδους αυτού έργου. Προϊόν αυτής της στρατηγικής είναι η συσσώρευση τεράστιου αριθμού αιτημάτων έτσι ώστε οι υπεύθυνοι που τα χειρίζονται, να αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στο δύσκολο καθήκον τους. Όλη η διαδικασία επιβαρύνεται και οι απελπιστικά αργοί χρόνοι αντίδρασης έχουν οδηγήσει από ένα φυσιολογικό διάστημα 2-3 μηνών για την πλεοψηφία έκδοσης των περισσοτέρων ΕΠΟ, τα «τοξικά» φωτοβολταϊκά να αγγίζουν ήδη τους 5 μήνες διαπραγματεύσεων χωρίς να διαφαίνεται σύντομα κάποιο γενναίο βήμα προόδου. Το πρόβλημα δεν προσεγγίζεται στα πρόσωπα αλλά στο συνολικό οικοδόμημα του μηχανισμού»



Τα συμφέροντα



- Υπάρχουν άραγε συμφέροντα τέτοια που δεν θέλουν την ανάπτυξη των ΑΠΕ στον τόπο μας;

ʽΘα ήταν αδιανόητο να δεχθούμε ένα τέτοιο σενάριο. Ήδη, πολλές έχουν υπάρξει έως σήμερα οι προτάσεις και εισηγήσεις για απεμπλοκή της διαδικασίας από το αδιέξοδο. Ελάχιστες από αυτές τις θέσεις έχουν διαπεράσει το αδρανές, άκαμπτο γραφειοκρατικό βασίλειο. Το κώλυμα επομένως εντοπίζεται στην δυσκολία της ευελιξίας και προσαρμογής του συστήματος στα νέα δεδομένα. Εξάλλου ρίχνοντας μια πρόχειρη ματιά στα οφέλη των ΑΠΕ και ιδιαίτερα των φωτοβολταϊκών (δημιουργία εκατοντάδων νέων θέσεων εργασίας, εξοικονόμηση πόρων, καθαρό περιβάλλον) αδυνατούμε να φανταστούμε κάποιο ισχυρό συμφέρον που επιθυμεί να τα πλήξει. Είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι για τη σύντομη απεμπλοκή τους και ταχύτατη είσοδο τους στην ενεργειακή μας καθημερινότηταʼ.

Ενώ έχουμε πάντως όλα τα φυσικά δεδομένα συμμάχους μας, τελικά είμαστε από τους ουραγούς στη χρήση ΑΠΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι;

“Πράγματι, η αρετή της χώρας μας να απολαμβάνει αυτές τις θαυμάσιες καιρικές συνθήκες, το πλούσιο, ανεξάντλητο και φυσικά χωρίς κόστος ηλιακό δυναμικό δεν συνοδεύονται από γενναίες πρωτοβουλίες. Έργα πνοής και ιδιαίτερης σημασίας όπως έχει αποδειχτεί ότι είναι τα φωτοβολταϊκά για τον τόπο μας αντί να ενθαρρύνονται στο ξεκίνημά τους με δυναμικές πρωτοβουλίες οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Το καθεστώς ομηρείας για πολλούς επενδυτές, ακόμη και ισχυρών κεφαλαίων που εισήχθησαν από το εξωτερικό, οδήγησε στην αδυναμία υλοποίησης κάτω από συνθήκες που δυναμιτίζουν τον ενεργειακό σχεδιασμό, κατατάσσοντας τη χώρα μας στους ουραγούς των εξελίξεων, επιβαρύνοντας τους πολίτες με βαρύτατα πρόστιμα από την ευρωπαϊκή ένωση για τη μη εκπλήρωση βασικών ενεργειακών κριτηρίων. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής και μάλιστα δυόμιση χρόνια μετά την ψήφιση του πολλά υποσχόμενου νόμου, είναι η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στην Κρήτη να παραμένει σχεδόν στάσιμη και ιδιαίτερα προβληματική, ενώ οδηγούμαστε στον κατακερματισμό του επενδυτικού σώματος, στη συνεχή απομάκρυνση της χώρας μας από τους στόχους που θέτουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας και η παγκόσμια τάση, αλλά και στη συνεχιζόμενη εξάρτηση μας από τα ορυκτά καύσιμα με καταστροφικές για την οικονομία μας συνέπειες»

- Τι πρέπει να γίνει για να ξεφύγουμε από αυτή την μίζερη κατάσταση;

«Επιγραμματικά μπορούμε να προτείνουμε, επιτάχυνση και απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, αποσαφήνιση πολεοδομικών και χωροταξικών όρων, διευκρίνιση όρων τιμολόγησης της παραγομένης ηλιακής κιλοβατώρας, φορολογικές διευκολύνσεις για οικιακές εφαρμογές και διεύρυνση των εφαρμογών φωτοβολταϊκών σε όλα τα επίπεδα της καθημερινότητας. Τα πρόσωπα και οι εργαζόμενοι στους εμπλεκόμενους φορείς δίνουν πραγματικά τον καλύτερό τους εαυτό. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει καθημερινά. Πιθανώς λόγω έλλειψης ενεργειακής παιδείας να μην έχουμε συνειδητοποιήσει την αξία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Βασικό είναι να αποφασίσουμε πρώτα εμείς αν θέλουμε μια λύση αξιοποίησης της πλούσιας ηλιακής ακτινοβολίας, φιλικής στο περιβάλλον, που συνοδεύεται από εξοικονόμηση και υγιή ανταγωνισμό. Αν ναι ας προσπαθήσουμε και ας συνεισφέρουμε όλοι από τη δική μας θέσηʼ.